نتایج پژوهش دانشگاه فردوسی؛ شکاف‌های جدی در نظام حمایت از کودکان کار مشهد

حسین میرزایی استاد دانشگاه فردوسی مشهد در پژوهشی با موضوع «تحلیل اثرات طرح‌های حمایتی و آموزشی بر کودکان کار مشهد» با اشاره به ابعاد جهانی پدیده کار کودک، آن را بحرانی فراگیر در سطح جهان توصیف کرد و گفت: در سال ۱۴۰۲ تعداد ۳ هزار و ۹۷۹ کودک کار در مشهد شناسایی شد که ۵۳ درصدشان را اتباع غیرایرانی و عموما افغان‌ها تشکیل می‌دادند و ۹۳ درصد نیز پسر بودند.

حسین میرزایی با بیان اینکه الگوهای مواجهه با کار کودک در جهان متفاوت است، افزود: در کشورهای توسعه‌یافته مانند سوئد و آلمان رویکردی رفاه‌محور و پیشگیرانه حاکم است، در کشورهای در حال توسعه مانند ترکیه و برزیل ترکیبی از کنترل و حمایت رفاهی به کار گرفته می‌شود و در کشورهای کمتر توسعه‌یافته نیز مدل‌هایی مبتنی بر مشارکت محلی و فشارهای بین‌المللی اجرا می‌شود.

وی با اشاره به تغییر رویکرد سیاست‌های حمایتی در ایران تصریح کرد: در آیین‌نامه سال ۱۳۸۴ تمرکز بر ساماندهی و جمع‌آوری کودکان کارخیابانی بود اما در سال ۱۳۹۸ این رویکرد به سمت خانواده‌محوری و اجتماع‌محوری تغییر یافت.

این پژوهشگر با تاکید بر اینکه مسیر زندگی بسیاری از کودکان کار از اجبار اقتصادی تا نوعی بلوغ زودرس در نوسان است، اظهار کرد: این کودکان اغلب تجربه خشونت، طردشدگی و بی‌اعتمادی را تجربه می‌کنند که پیامد آن احساس بی‌پناهی و آسیب‌های عمیق روانی است.

میرزایی در بخش دیگری از این پژوهش با اشاره به نتایج مصاحبه با مادران کودکان کار گفت: اگرچه برخی حمایت‌های آموزشی وجود دارد اما این حمایت‌ها محدود است و در حوزه بهبود وضعیت اقتصادی خانواده‌ها اثرگذاری کافی نداشته است.

به گفته وی، مراکز حمایتی در حوزه آموزشی تا حدی موفق بوده‌اند اما در تغییر وضعیت معیشتی خانواده‌ها ناکارآمدی‌هایی مشاهده می‌شود.

وی همچنین از وجود «۹ گره کور» در نظام مداخله و مدیریت کودکان کار یاد کرد و افزود: نبود درک مشترک از اهداف، شکاف میان سیاست و اجرا، ضعف هماهنگی بین‌نهادی، ناپیوستگی در شناسایی و مداخله، محدودیت منابع مالی، فرسایش نیروی انسانی، تفاوت‌های فرهنگی، حضور اتباع خارجی و وابستگی اقتصادی خانواده‌ها از مهم‌ترین چالش‌ها هستند.

این استاد دانشگاه در ادامه به تفاوت‌های فرهنگی در مواجهه با کار کودک اشاره کرد و گفت: در برخی خانواده‌های مهاجر؛ کار کودک به‌عنوان وظیفه تلقی می‌شود در حالی که در خانواده‌های ایرانی عموما این شرایط ناشی از فشار شدید اقتصادی و آسیب‌های اجتماعی مانند اعتیاد، طلاق یا زندان است.

وی در پایان با ارائه راهکارهایی برای بهبود وضعیت موجود تاکید کرد: بازسازی ساختار سیاست‌گذاری و تدوین سند ملی، ایجاد هم‌افزایی نهادی در کلانشهر مشهد، انعقاد تفاهم‌نامه‌های عملیاتی، حمایت از مددکاران، تحول در نظام تأمین مالی، راه‌اندازی پرونده ویژه اتباع، دیجیتالی‌سازی فرآیندها، توانمندسازی اقتصادی خانواده‌ها، ارائه خدمات روانی تخصصی و مداخلات حساس به تفاوت‌های. فرهنگی از مهم‌ترین اقدامات ضروری در این حوزه است

کد خبر 187564

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
6 + 9 =

خدمات الکترونیک پرکاربرد