به گزارش روابط عمومی بهزیستی استان خوزستان،مهران کریمیان مدیرکل بهزیستی خوزستان در این نشست با قدردانی از دکتر علی بداقی، مدیر مرکز نوآوری و خلاقیت دانشگاه شهید چمران اهواز، به دلیل پیشنهاد برگزاری این نشست، اظهار کرد: حدود دو ماه پیش موضوع برگزاری این نشست مطرح شد و با توجه به اهمیت موضوع، تصمیم گرفتیم از ظرفیتهای علمی و تخصصی دانشگاه برای ارتقای کیفیت اجرای طرح «سلامت اجتماعی محلهمحور» در استان استفاده کنیم.
وی با اشاره به اهمیت طرح «سلامت اجتماعی محلهمحور» افزود: این طرح از برنامههای مهم و مورد تأکید سازمان بهزیستی کشور و وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی است و میتواند زمینهای برای تغییر رویکرد در مواجهه با مسائل اجتماعی و حرکت از اقدامات صرفاً سازمانمحور به سمت محلهمحوری و مشارکت واقعی مردم باشد.
کریمیان ادامه داد: جامعه امروز با تغییرات سریع اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی مواجه است و توسعه فناوریها و شبکههای اجتماعی، تغییر ساختار خانواده و روابط اجتماعی، شکلگیری آسیبهای نوپدید و چندلایه، افزایش احساس تنهایی، تغییر سبک زندگی و افزایش جمعیت سالمندان، ضرورت بازنگری در شیوههای مداخله اجتماعی را بیش از گذشته آشکار کرده است.
مدیرکل بهزیستی خوزستان تصریح کرد: دولت و دستگاههای اجرایی بهتنهایی قادر به حل همه مسائل اجتماعی نیستند؛ چراکه علاوه بر محدودیت منابع، با چالشهای ساختاری و بروکراسی اداری نیز مواجه هستند. بنابراین باید از ظرفیت مردم، سازمانهای مردمنهاد، داوطلبان، نهادهای محلی، دانشگاهها و سایر ظرفیتهای موجود در محلات استفاده کرد.
وی با تأکید بر اینکه مشارکت واقعی مردم نباید صرفاً به دریافت خدمات دولتی محدود شود، گفت: مردم باید از مرحله شناسایی مسئله و اولویتبندی نیازها تا طراحی راهکار و اجرای برنامهها در کنار دستگاههای مسئول حضور داشته باشند؛ چراکه زمانی یک برنامه اجتماعی پایدار خواهد بود که مردم خود را در شکلگیری و اجرای آن سهیم و مسئول بدانند.
کریمیان، سلامت اجتماعی محلهمحور را مجموعهای از سیاستها، برنامهها و اقدامات اجتماعی برای ارتقای روابط اجتماعی، اعتماد عمومی، انسجام اجتماعی، احساس امنیت و رفاه در سطح محلات عنوان کرد و افزود: ایجاد پیوندهای اجتماعی قوی، تقویت حمایت متقابل و افزایش سرمایه اجتماعی میتواند در نهایت به ارتقای سلامت روانی و جسمی افراد و بهبود کیفیت زندگی در محلات منجر شود.
وی با اشاره به روند اجرای طرح «سلام» در خوزستان اظهار کرد: ۱۹۱ محله در استان برای اجرای این طرح انتخاب شده و حدود ۲۰۰ تسهیلگر نیز شناسایی و آموزش دیدهاند که بخش قابل توجهی از آنان از تجربه فعالیتهای تسهیلگری برخوردار هستند.
مدیرکل بهزیستی خوزستان ادامه داد: مراکز مثبت زندگی در ۱۹۱ محله به عنوان هستههای اجرایی طرح انتخاب شدهاند و در برخی شهرستانها نیز از ظرفیت مساجد، حسینیهها و سایر فضاهای محلی برای اجرای برنامهها استفاده میشود.
کریمیان با اشاره به استقبال مردم از «پویش سلام محله» گفت: حدود ۲۵ هزار نفر در استان خوزستان در این پویش به عنوان داوطلب ثبتنام کردند و آمادگی خود را برای مشارکت در حوزههای مختلف اجتماعی، فرهنگی، سلامت و روانی اعلام کردند که این ظرفیت مردمی میتواند پشتوانه مهمی برای اجرای برنامههای محلهمحور باشد.
وی همچنین به برنامههای پیشبینیشده برای اجرای طرح اشاره کرد و افزود: در سطح کشور ۲۸ برنامه برای آغاز فعالیتهای محلهمحور پیشبینی شده است که از جمله آنها میتوان به ایجاد «پاتوق سالمندی» و «مراکز مهر و گفتوگو» برای کاهش تنهایی، انزوا و افسردگی سالمندان اشاره کرد.
کریمیان با بیان اینکه سالمندان تنها گروهی نیازمند دریافت خدمت نیستند، اظهار کرد: سالمندان گنجینهای از تجربه، دانش و مهارت هستند و باید زمینه حضور فعال آنان در محلات و انتقال تجربیاتشان به نسلهای دیگر فراهم شود.
وی همچنین شناسایی استعدادهای نوجوانان را از دیگر برنامههای مهم عنوان کرد و گفت: تاکنون حدود سه هزار دانشآموز در استان خوزستان در فرآیند شناسایی استعدادها مورد ارزیابی قرار گرفتهاند و تلاش میشود استعدادهای آنان در حوزههای مختلف علمی، مهارتی، شغلی، هنری و سایر زمینهها شناسایی و برای پرورش این ظرفیتها برنامهریزی شود.
در ادامه این نشست، کاظم ستاری معاون توانمندسازی و رفاه اجتماعی سازمان بهزیستی کشور که بهصورت برخط در جلسه حضور داشت، با اشاره به رویکردهای جدید سازمان در حوزه نوآوری اجتماعی، بر ضرورت حرکت از شناسایی صرف مسائل به سمت ایجاد بسترهایی برای پرورش و ارزیابی ایدههای اجتماعی تأکید کرد.
وی «خانههای خلاق» را یکی از ظرفیتهای مهم در این زمینه دانست و اظهار کرد: ایده شکلگیری خانههای خلاق با الهام از محیطهای آزمایشگاهی و با هدف ایجاد بستری برای آزمون و توسعه ایدههای نوآورانه شکل گرفت و با همکاری معاونت علمی ریاست جمهوری، زمینه اجرای آن در استانهای مختلف فراهم شده است.
ستاری افزود: خانههای خلاق میتوانند محلی برای آموزش مهارتهای نرم، مهارتهای کسبوکار، شناسایی و پرورش ایدههای خلاقانه و تبدیل آنها به فعالیتهای مؤثر و ارزشآفرین باشند و هر استان باید بهتدریج از چنین ظرفیتی برخوردار شود.
معاون توانمندسازی و رفاه اجتماعی سازمان بهزیستی کشور با اشاره به عملکرد خوزستان در حوزه شناسایی استعدادها گفت: خوزستان از استانهای موفق در این زمینه است و در سال گذشته حدود ۳۰ هزار نفر در سطح کشور در فرآیند شناسایی استعدادها قرار گرفتند و برنامههای آموزشی و توانمندسازی نیز برای این گروهها در نظر گرفته شده است.
وی همچنین از اجرای برنامههای جدید در حوزه مهارتآموزی، اشتغال و توانمندسازی خبر داد و گفت: برنامههایی برای آموزشهای تخصصی و مهارتی با هدف آمادهسازی افراد برای ورود به بازار کار و بهرهمندی از تسهیلات و حمایتهای لازم پیشبینی شده است.
ستاری، آموزش هوش مصنوعی را از دیگر برنامههای مهم سازمان برشمرد و افزود: برنامهریزی برای آموزش مبانی و کاربردهای عملی هوش مصنوعی انجام شده و هدفگذاری اولیه برای آموزش حدود دو هزار نفر صورت گرفته که این ظرفیت میتواند تا پنج هزار نفر نیز افزایش یابد. همچنین بخشی از افراد آموزشدیده میتوانند در ادامه به عنوان مربی فعالیت کنند تا این دانش در جامعه توسعه پیدا کند.
وی از آغاز فعالیت «باشگاههای توانمندسازی» از مهرماه خبر داد و گفت: این باشگاهها با تمرکز بر مهارتهای حرفهای و کسبوکار، تلاش میکنند افراد را از مرحله کسب مهارت به مرحله ایجاد فرصت شغلی و کارآفرینی هدایت کنند.
معاون توانمندسازی و رفاه اجتماعی سازمان بهزیستی کشور همچنین با اشاره به طرح «بانک زمان» گفت: در این مدل، مبادله خدمات بر مبنای پول نیست، بلکه افراد زمان و مهارت خود را در اختیار دیگران قرار میدهند و در زمان نیاز میتوانند از خدمات متقابل استفاده کنند؛ برای مثال فردی ممکن است ۵۰ یا ۱۰۰ ساعت از وقت خود را برای آموزش یا ارائه خدمتی اختصاص دهد و در آینده به همان میزان از خدمات دیگران بهرهمند شود.
ستاری خاطرنشان کرد: بانک زمان که در کشورهای مختلف تجربه شده است، علاوه بر کاهش هزینهها برای افراد و دولت، میتواند به تقویت سرمایه اجتماعی، اعتماد، ارتباطات انسانی و سرمایه روانشناختی جامعه کمک کند و زمینه مشارکت بیشتر مردم را فراهم آورد.
در ادامه، دکتر امین خرمیان مدیر پردیس علم و فناوری دانشگاه شهید چمران اهواز، به معرفی ظرفیتهای این پردیس پرداخت و گفت: پردیس علم و فناوری با ایجاد ارتباط میان ظرفیتهای علمی و پژوهشی دانشگاه، شرکتها و واحدهای فناور و دستگاههای اجرایی، میتواند بستری برای تبدیل دانش و ایدههای نوآورانه به راهکارهایی متناسب با نیازهای واقعی جامعه فراهم کند.
وی افزود:این ظرفیت، بهویژه در حوزه مسائل اجتماعی محلات، امکان ارتباط میان ایدهپردازان، شرکتهای فناور، متخصصان دانشگاهی و دستگاههای اجرایی را فراهم میکند تا مسائل واقعی جامعه از منظرهای تخصصی بررسی و برای آنها راهکارهای نوآورانه و قابل اجرا طراحی شود.
دکتر حمید عبدلآبادی، مدیر مرکز رشد واحدهای فناور دانشگاه شهید چمران اهواز نیز با تشریح تجربههای مرکز رشد در حوزه نوآوری اجتماعی، اظهار کرد: در برخی طرحهای اجراشده در شهرهایی مانند سیستان و اهواز، تلاش شده است توانمندسازی جامعه محلی و یافتن راهحل توسط خود مردم محله مورد توجه قرار گیرد.
وی افزود: راهکار اجتماعی زمانی میتواند پایدار باشد که همه ذینفعان، گروههای هدف و افرادی که از مسئله تأثیر میپذیرند، در فرآیند تولید راهحل مشارکت داشته باشند و نسبت به آن احساس مالکیت کنند؛ چراکه این احساس مالکیت، مسئولیتپذیری و پایداری اجرای راهکار را افزایش میدهد.
عبدلآبادی با اشاره به ظرفیت «خانههای خلاق» و «خانههای نوآور» گفت: این ساختارها میتوانند محل اتصال دغدغهمندان، تسهیلگران، افراد مستعد و فعالان اجتماعی باشند و فرآیند شناسایی استعداد، آموزش مهارت و تبدیل توانمندی به کسبوکار و ارزش اقتصادی و اجتماعی را دنبال کنند.
وی با اعلام آمادگی مرکز رشد برای همکاری در حوزه نوآوری اجتماعی و آموزش هوش مصنوعی افزود: میتوان از ظرفیتهای موجود در استان برای آموزش مبتنی بر چالش استفاده کرد تا افراد ابتدا مسائل واقعی جامعه را شناسایی کنند، سپس با استفاده از روشهای تسهیلگری و ابزارهای نوین، ایدههای خود را توسعه دهند و در نهایت به محصولات و خدمات ارزشآفرین تبدیل کنند.
در ادامه، دکتر علی بوداقی مدیر مرکز نوآوری و خلاقیت دانشگاه شهید چمران اهواز، با قدردانی از برگزارکنندگان نشست و فعالان حوزه تسهیلگری و مراکز مثبت زندگی، بر اهمیت پیوند دانشگاه و جامعه و همکاری و مشارکت بین بخشی در پیشگیری از اسیب های اجتماعی تأکید کردد.
وی اظهار کرد: در دانشگاه های نسل جدید بر اهمیت اثر گذاری اجتماعی، مسئله محوری، مسئولیت اجتماعی دانشگاهی، نوآوری اجتماعی، کارآفرینی و ارتباط مؤثر با جامعه و محلات تاکید می شود
بوداقی افزود: در رویکرد های جدید مراکز نوآوری و خلاقیت به مثابه ازمایشگاه زنده شناسایی و حل مسائل و چالش های جامعه محلی تعریف می شوند. به این معنا که مسائل واقعی از محله و جامعه وارد این مراکز می شود و با مشارکت نخبگان و جامعه پیرامون مسائل، ایده پردازی انجام شده و راهکارهای خلاقانه، مؤثر و پایدار برای حل چالش ها شناسایی و آزمایش می شود.
مدیر مرکز نوآوری و خلاقیت دانشگاه شهید چمران اهواز با تأکید بر مدل های نوآوری اجتماعی محله محور تأکید کردند که نوآوری زمانی ارزشمند است که بتواند به سه ویژگی مسئله محوری، مشارکت محوری و اثربخشی توجه نماید. بنابراین نوآوری احتماعی ارائه خدمات و فعالیت های نواورانه با هدف و انگیزه پاسخ به مسائل اجتماعی است.
وی مطرح کردند که محله حد واسط میان فرد و جامعه است و میتواند یکی از مهمترین کانونهای حکمرانی مشارکتی باشد؛ بنابراین اگر قرار است مسئلهای در جامعه حل شود، باید از خود محله و از مسئله واقعی مردم آغاز کرد.
وی ادامه داد: نقطه شروع نوآوری، ایده نیست، بلکه مسئله است؛ آسیب هایی مانند احساس تنهایی و سالمندی، کودکان کار، ترک تحصیل و سایر آسیبهای اجتماعی باید به تفکیک هر محله با رویکرد علمی شناسایی شوند و در مراکز نواوری پیرامون مسایل جهت شناسایی راه کارهای خلاقانه ایده پردازی شود.
بوداقی خاطرنشان کرد: برای حل پایدار مسائل اجتماعی باید از الگوهای متمرکز و صرفاً از بالا به پایین فاصله گرفت و به سمت حکمرانی مشارکتی، مردممحور و نوآورانه حرکت کرد؛ ظرفیتی که همکاری میان دانشگاه و بهزیستی میتواند زمینه تحقق آن را فراهم کند.
در بخش پایانی این نشست نیز مدیران شرکتها و واحدهای فناور مستقر در پردیس علم و فناوری دانشگاه شهید چمران اهواز به معرفی ظرفیتها، خدمات، محصولات و توانمندیهای خود پرداختند و زمینههای قابل همکاری با بهزیستی و طرح «سلامت اجتماعی محلهمحور» مورد بررسی قرار گرفت.
این نشست در نهایت بر ضرورت استمرار همکاری میان بهزیستی خوزستان، دانشگاه شهید چمران اهواز، مراکز نوآوری و رشد، شرکتهای فناور، تسهیلگران و ظرفیتهای مردمی محلات برای شناسایی و حل خلاقانه مسائل اجتماعی و تبدیل محلات به کانونهای مشارکت، توانمندسازی و نوآوری تأکید کرد.
نظر شما