به گزارش روابط عمومی ادارهکل بهزیستی مازندران، دکتر زهرا نوعپرست در کارگاه آموزشی کاربردی «توانبخشی، آموزشی و فراغتی افراد دارای اختلال طیف اتیسم بالای ۱۴ سال» که به میزبانی مازندران در مجتمع آموزشی ـ فرهنگی شهید عظیمی بابلسر برگزار شد با حضور وبیناری در این برنامه، با اشاره به آغاز برنامهریزی برای توسعه خدمات این گروه سنی اظهار کرد: این دوره آموزشی در راستای سیاستهای تحولی سازمان بهزیستی و با هدف ایجاد یک رویکرد تخصصی و مشترک میان ناظران، کارشناسان و ارائهدهندگان خدمات برگزار شده است.
وی با بیان اینکه ارائه خدمات به افراد دارای اتیسم بالای ۱۴ سال یکی از خلاهای مهم موجود در نظام خدمات توانبخشی بود، افزود: سازمان بهزیستی از سال ۱۳۸۰ ارائه خدمات به کودکان دارای اتیسم زیر ۱۴ سال را آغاز کرده است، اما با افزایش سن این افراد، خانوادهها با این پرسش جدی مواجه میشوند که برای فرزند بزرگسال خود چه خدماتی باید دریافت کنند. این خلا تنها مختص ایران نیست و در مطالعات و تجربیات بینالمللی نیز به عنوان یکی از چالشهای حوزه اتیسم مورد توجه قرار گرفته است.
مدیرکل دفتر توانبخشی آموزشی، حرفهآموزی و توانپزشکی سازمان بهزیستی کشور با اشاره به راهاندازی مراکز اتیسم بالای ۱۴ سال در کشور گفت: در حال حاضر در شش استان کشور مراکز ویژه افراد دارای اتیسم بالای ۱۴ سال شکل گرفته و برنامه سازمان این است که تعداد این مراکز به ۱۰ مرکز افزایش یابد.
نوعپرست ادامه داد: هدف ما این است که استانها به سمت ایجاد مراکز استاندارد برای افراد دارای اتیسم بالای ۱۴ سال حرکت کنند تا خدمات متناسب با نیازهای این گروه سنی به شکل تخصصی و هدفمند ارائه شود.
وی افزود: برنامهریزی برای ایجاد این مراکز از اواخر سال ۱۴۰۳ آغاز شد و پس از طی مراحل لازم، پیشبینی منابع و فراهمشدن بسترهای اجرایی، در سال ۱۴۰۴ این برنامه وارد مرحله عملیاتی شد.
نوعپرست با تأکید بر اینکه توسعه این خدمات با رویکرد خانوادهمحوری دنبال میشود، اظهار کرد: با افزایش سن افراد دارای اتیسم، فشار مراقبتی بر خانوادهها نیز افزایش پیدا میکند و در بسیاری از موارد، مادر به عنوان مراقب اصلی ناچار میشود حضور اجتماعی و حتی فرصت اشتغال خود را محدود کند.
وی تصریح کرد: ایجاد مراکز روزانه برای افراد دارای اتیسم بالای ۱۴ سال میتواند به کاهش فشار مراقبتی خانواده، تقویت بنیان خانواده و فراهمشدن فرصت حضور اجتماعی و اقتصادی والدین کمک کند.
مدیرکل دفتر توانبخشی آموزشی، حرفهآموزی و توانپزشکی سازمان بهزیستی کشور افزود: در این مراکز باید مجموعهای از خدمات متناسب با نیازهای فرد ارائه شود؛ از ایجاد فضای حسی مناسب و مهارتآموزی گرفته تا فعالیتهای فراغتی، کاردرمانی و گفتاردرمانی، بهگونهای که پس از ۱۴ سالگی وقفهای در دریافت خدمات توانبخشی ایجاد نشود.
نوعپرست با اشاره به تفاوت نیازهای افراد دارای اتیسم در سنین بالاتر گفت: مراقبت، توانبخشی و فعالیتهای فراغتی را نمیتوان موضوعاتی جدا از یکدیگر دید. در این مراکز باید مجموعهای از خدمات در قالب یک بسته جامع و متناسب با نیازهای فرد ارائه شود.
وی افزود: اوقات فراغت نیز صرفا به معنای پر کردن زمان نیست، بلکه میتواند بخشی از برنامه توانبخشی و ارتقای مهارتهای فرد باشد و متناسب با تواناییها و نیازهای هر فرد طراحی شود.
نوعپرست یکی از اهداف مهم این دوره آموزشی را ایجاد درک و زبان مشترک میان کارشناسان ناظر و مراکز ارائهدهنده خدمات دانست و گفت: کارشناسان ناظر استانها و شهرستانها در کنار مراکز غیردولتی قرار دارند و هدف ما این است که توان نظارت و توان اجرای خدمات، از نظر محتوایی به یک درک مشترک برسند.
وی ادامه داد: این رویکرد میتواند زمینه شکلگیری نشستهای مشترک و هدفمند میان ناظران و مراکز را فراهم کند و به ارتقای کیفیت خدمات منجر شود.
نوعپرست با تأکید بر اینکه موفقیت مراکز تنها با تعداد خدمات ارائهشده سنجیده نمیشود، گفت: برای این برنامه شاخصهای کیفی نیز در نظر گرفتهایم. یکی از مهمترین شاخصها، میزان کاهش استرس خانواده و افزایش رضایت آنان از خدمات است.
نوعپرست افزود: اگر خانواده پس از حضور فرزند خود در مرکز احساس کند فشار و استرس او کاهش یافته و رضایت بیشتری از شرایط دارد، یکی از اهداف اصلی برنامه محقق شده است. در مورد خود فرد نیز کاهش چالشها و تکانههای رفتاری و بهبود شرایط او از شاخصهای مهم کیفیت خدمات محسوب میشود.
وی همچنین بر اهمیت حضور تخصصهای مختلف در کنار یکدیگر تأکید کرد و گفت: تجربههای تخصصی افرادی که سالها در حوزه اتیسم فعالیت کردهاند، در کنار دانش دانشگاهی و ظرفیت مراکز غیردولتی، میتواند به شکلگیری یک تیم توانبخشی مؤثر و ارائه خدمات جامعتر منجر شود.
نوعپرست در پایان با قدردانی از بهزیستی مازندران برای میزبانی این دوره آموزشی و تلاش تمامی دستاندرکاران، کارشناسان، اساتید و مراکز غیردولتی، ابراز امیدواری کرد این دوره بتواند به عنوان الگویی برای توسعه خدمات تخصصی، استاندارد و خانوادهمحور به افراد دارای اختلال طیف اتیسم بالای ۱۴ سال در کشور مورد استفاده قرار گیرد.
نظر شما