نمایشگاه مددجویان در هفته بهزیستی [] وقتی هنر دیوارِ محدودیت را فرو می‌ریزد

به گزارش روابط عمومی و پایگاه اطلاع رسانی بهزیستی لرستان به نقل از خبرگزاری ایــــــرنا، نمایشگاه توانمندی‌های مددجویان و هنرجویان بروجرد که به مناسبت هفته بهزیستی برگزار شد، بیش از آنکه بازاری برای عرضه کالا باشد، فرصتی برای بازتعریف توانایی است.

هنرمندانی که آثارشان را در این نمایشگاه ارائه داده‌ ثابت کرده‌اند که تفاوت‌های جسمی یا ذهنی، نه «بن‌بست»، که تنها مسیری متفاوت برای بروز خلاقیت و رسیدن به استقلال فردی است.

در یکی از غرفه‌ها، «رضوان» که بر اثر عوارض زردیِ دوران نوزادی دچار معلولیت جسمی-حرکتی شده با لبخندی که انگار تمام سختی‌های زندگی را در خود حل کرده است، به عروسک‌های روسی و شمع‌های پارافینی‌اش اشاره می‌کند.

حالا بدون حضور در کلاس های آموزشیِ رسمی، تنها با اتکا به ذهنِ خلاق و دستانِ هنرمندش، خالقِ عروسک‌هایی است که مشتریان خاص خود را در فضای مجازی دارند، در کنار رضوان مادرش با نگاهی پر از مهر ایستاده است؛ مادری که جز رضوان فرزند دیگری ندارد و می گوید ترجیح داده است وقتش را صرف رضوان کند.

رضوان دارای مدرک فوق‌دیپلم گرافیک است، با روحیه‌ای شاد و لبخندی بر لب، آثار هنری خود شامل عروسک‌های روسی و شمع‌های پارافینی را در این نمایشگاه عرضه کرده است و از ضرورت حمایت برای استقلال اقتصادی مددجویان می گوید.

او با تاکید بر لزوم حمایت از تولیدات مددجویان، اظهار داشت: خوب است فرصتی فراهم شود تا مددجویان بتوانند تولیدات دستی و صنایع دستی خود را به صورت مستقیم و در قالب بازارهای دائمی به فروش برسانند.

این مددجوی هنرمند افزود: تبدیلِ این آثار به منبع درآمد، برای ما تنها بحث مالی نیست بلکه به معنای کسب استقلال اقتصادی و دیده شدنِ توانمندی‌های ما در جامعه است، ما فقط نیازمند بستری هستیم که بتوانیم آنچه را با عشق و هنرِ دستانمان تولید کرده‌ایم، به دست مخاطبان برسانیم.

لبخند زیبای نشسته بر سیمای مهربانش، افراد بیشتری را اطراف میز او جمع کرده است با آرامشی که لطافت شمع می طلبد شمع ها را در جایشان برای مشتری می چیند و اصرار دارد تخفیفی هم برایشان قایل شود.

با مهربانی اصیلی که مانندش در این روزها کمتر پیدا می شود می گوید: شماره تماسش را روی برگه ای زیر شمع ها نوشته است تا اگر سفارشی بود با او تماس گرفته شود.

اما این نمایشگاه، راویِ قصه‌های دیگری نیز هست، چند غرفه آن‌طرف‌تر، صدایِ ضرب‌آهنگِ چکش بر روی فلز، همهمه سالن را می‌شکند، «نگین» هشت سال است که با همین ضرب‌آهنگ زندگی می‌کند.

دستانِ او، تاریخچه‌ای از یک حادثه‌ی تلخ در دوران کودکی دارند، وقتی در دو سالگی دستش میانِ چرخ‌گوشت گیر کرد و چهار انگشتش را از دست داد؛ اما این حادثه، نتوانست مسیرِ هنری او را مسدود کند و حالا او استادِ «قلم‌زنی» بر روی فلزِ اصیلِ بروجرد یعنی «ورشو» است؛ هنری که شاید در نگاهِ اول برای کسی با شرایط جسمی او، ناممکن به نظر برسد.

نگین مهدوی می گوید: هنرِ قلم‌زنی بر روی «ورشو»؛ ظرفیت اشتغال‌زایی می باشد که در پیچ‌وخم بیمه مانده است،

هنر قلم‌زنی روی ورشو که از صنایع اصیل و ملی شهرستان بروجرد محسوب می‌شود، این روزها توسط هنرمندان مددجو با ظرافت و دقت خاصی دنبال می‌شود؛ هنری که باوجود بازارهای پرتقاضا، همچنان در تامین نیازهای اولیه حمایتی نظیر بیمه با چالش‌های جدی مواجه است.

نگین می گوید: هشت سال است که در رشته صنایع‌دستی و به‌ویژه هنر «قلم‌زنی» فعالیت می‌کنم و در این مدت، سبک‌های مینیاتور، نیمه‌برجسته و برجسته را با تکیه بر آموزش‌های فنی‌وحرفه‌ای فرا گرفته‌ام.

وی با اشاره به اینکه فلز ورشو به دلیل ثبات رنگ و کیفیت بالا، جایگزینی برای نقره محسوب می‌شود، افزود: مردم بروجرد و سایر نقاط کشور، علاقه ویژه‌ای به ظروف پذیرایی ورشو از جمله شیرینی‌خوری، آجیل‌خوری و شکلات‌خوری دارند و به همین دلیل، تمرکز اصلی تولیدات ما بر روی این فلز است.

این هنرمند صنایع‌دستی که دارای معلولیت جسمی-حرکتی است، با بیان اینکه آثار او علاوه بر جنبه تزئینی، قابلیت کاربردی نیز دارند، بیان کرد: با وجود کیفیت بالای محصولات و تجربه حضور موفق در نمایشگاه بین‌المللی تهران، در حال حاضر به دلیل برخی شرایط اقتصادی، میزان سفارش‌ها کاهش یافته است و نیازمند کانال‌های ارتباطی گسترده‌تر برای دیده شدنِ هنر هنرمندان هستیم.

مهدوی به یکی از اصلی‌ترین دغدغه‌های هنرمندان این حوزه اشاره کرد و گفت: با وجود هشت سال سابقه فعالیت حرفه‌ای در حوزه قلم‌زنی، همچنان با مشکل بیمه مواجه هستم. و با وجود پیگیری‌های انجام‌شده از طریق اداره میراث‌فرهنگی، هنوز موفق به بهره‌مندی از بیمه صنایع‌دستی نشده‌ام و به نظر می‌رسد در روند ثبت نام و لیست‌بندی هنرمندان، کوتاهی‌هایی صورت گرفته است.

وی بیان کرد: باید با توجه مسوولان به توانمندی‌های مددجویان، مسیر برای حمایت‌های پایدار از جمله بیمه فعالان صنایع‌دستی و ایجاد بازارهای فروش دائمی هموارتر تا انگیزه هنرمندان برای توسعه این هنر ملی بیش از پیش تقویت شود.

آموزش مهارت‌های هنری؛ کلید توانمندسازی افراد کم‌توان

زینب یارمحمدی، مربی مرکز توانبخشی «اختر» بروجرد نیز با اشاره به برنامه‌های آموزشی این مرکز، اظهار داشت: هدف اصلی این مجموعه، آموزش مهارت‌هایی است که بتواند سطح توانمندی مددجویان را در ابعاد مختلف فردی و اجتماعی ارتقا دهد.

وی افزود: در این مرکز، آموزش‌های متنوعی از جمله جواهرسازی تزئینی، کلاه‌بافی، چرم‌دوزی و ساخت دستبندهای مروارید و منجوق به دختران کم‌توان ذهنی آموزش داده می‌شود که این دوره‌های آموزشی برای رده سنی ۱۴ سال به بالا تا سنین ۵۰ و ۶۰ سال طراحی شده است تا هر مددجو متناسب با استعداد و علاقه خود در این مسیر گام بردارد.

یارمحمدی با تاکید بر اینکه هنر تنها بخشی از فرآیند توانمندسازی است، تصریح کرد: خدمات جامع‌تری از قبیل روان‌شناسی، کاردرمانی و آموزش‌های مهارت‌های زندگی روزمره ارائه می‌شود چراکه هدف ما این است در کنار هنر، آموزش خودیاری، مهارت‌های ارتباطی، بهداشتی و حتی اصول اولیه اقتصادی را به مددجویان بیاموزیم تا آن‌ها در مواجهه با چالش‌های زندگی روزمره، مستقل‌تر عمل کنند.
این مربی مرکز توانبخشی خاطرنشان کرد: نمایش نمونه‌هایی از محصولات تولیدی مددجویان در نمایشگاه‌هایی از این دست، علاوه بر معرفی توانمندی‌های این افراد به جامعه، موجب تشویق آن‌ها برای ادامه مسیر تولید و هنرمندی می‌شود.

یارمحمدی افزود: امیدواریم که با تداوم این حمایت‌ها و آموزش‌ها، بستر لازم برای حضور پررنگ‌تر مددجویان در جامعه فراهم شود تا این افراد بیش از پیش به استقلال فردی دست یابند.

ضرورت همکاری برای بازاریابی محصولات مددجویان

رئیس اداره بهزیستی بروجرد نیز با اشاره به ارائه خدمات حمایتی به هفت هزار و ۵۰۰ توانخواه در این شهرستان، خواستار همکاری دستگاه‌های اجرایی برای ایجاد فرصت‌های فروش و بازارچه‌های دائمی محصولات تولیدی مددجویان شد.

کرم‌رضا پیردایه اظهار داشت: ۶ هزار و ۳۴۰ توانخواه به‌صورت ماهانه مستمری دریافت می‌کنند و مابقی نیز از خدمات متنوع توانبخشی، کمک‌هزینه مسکن، بیمه خویش‌فرمایی و کارفرمایی و تسهیلات اشتغال‌زایی بهره‌مند هستند.

وی با بیان اینکهپنج هزار و ۵۰۰ نفر از این توانخواهان در مناطق شهری و حدود ۲ هزار نفر در مناطق روستایی ساکن هستند، افزود: علاوه بر حوزه توانبخشی، ۸۷۵ خانوار نیز در حوزه امور اجتماعی، شامل زنان سرپرست خانوار و خانواده‌های دارای کودکان بی‌سرپرست یا بدسرپرست، تحت پوشش و حمایت‌های سازمان بهزیستی بروجرد قرار دارند.

توانمندسازی؛ رویکرد اصلی بهزیستی

پیردایه با تاکید بر توانمندی بالای مددجویان، تصریح کرد: بسیاری از این افراد با وجود محدودیت‌های جسمی و ذهنی، ظرفیت بالایی برای فعالیت‌های اجتماعی و اقتصادی دارند و رویکرد سازمان بهزیستی همواره توانمندسازی این قشر بوده است که در همین راستا، اقداماتی نظیر معرفی به مراکز فنی‌وحرفه‌ای برای مهارت‌آموزی، پرداخت تسهیلات خوداشتغالی، حمایت از مشاغل خانگی و پرداخت حق بیمه (خویش‌فرمایی و کارفرمایی) برای مددجویان در دستور کار قرار دارد.

وی در خصوص حمایت‌های بیمه‌ای افزود: هم‌اکنون ۱۴۵ نفر از بانوان تحت پوشش از خدمات بیمه تامین اجتماعی بهره‌مند هستند و تعدادی دیگر نیز طی سال‌های گذشته به مرحله بازنشستگی رسیده‌اند که نشان‌دهنده موفقیت در مسیر توانمندسازی است.

درخواست برای ایجاد بازارچه دائمی محصولات مددجویان

رئیس اداره بهزیستی بروجرد گفت: آثار ارائه‌شده در این نمایشگاه حاصل دسترنج مددجویان در حوزه‌های صنایع دستی، چرم‌دوزی، سفال و سرامیک و وسایل تزئینی است و اگرچه کیفیت تولیدات بسیار مطلوب است، اما مددجویان به دلیل نداشتن سرمایه کافی برای اجاره مکان و نبود بازار فروش مشخص، برای عرضه محصولات خود با چالش مواجه‌ هستند.

پیردایه با ابراز امیدواری از حمایت سایر دستگاه‌ها خاطرنشان کرد: از شهرداری، شورای شهر و سایر متولیان امر در شهرستان انتظار می رود با همکاری و فراهم‌سازی فضایی مناسب برای عرضه تولیدات مددجویان، به این قشر کمک کنند تا از طریق فروش محصولات خود، کمک‌هزینه‌ای برای تامین معیشت داشته باشند.

وی تاکید کرد: توانمندسازی مددجویان وظیفه‌ای همگانی است و امیدواریم با مشارکت دستگاه‌های اجرایی، شرایطی برابر برای حضور فعال این افراد در عرصه اقتصاد و اجتماع فراهم شود.

نمایشگاه توانمندی‌ها، فرصتی برای بروز استعدادهای کودکان و نوجوانان دارای اوتیسم

مدیر مرکز توانبخشی اوتیسم حکمت بروجرد نیز گفت: نمایشگاه توانمندی‌ها بستر مناسبی برای تغییر نگرش جامعه نسبت به توانمندی‌های کودکان و نوجوانان دارای اوتیسم و معرفی استعدادهای خاص آنان فراهم کرده است.

سمیه کریمی اظهار داشت: این رویداد با مشارکت حدود ۲۵ مرکز تحت نظارت بهزیستی بروجرد برگزار و در مجموع، آثار ۶۰ تا ۷۰ مددجو در قالب غرفه‌های متنوع به بازدید عموم گذاشته شده است.

وی با اشاره به حضور فعال مرکز توانبخشی اوتیسم حکمت در این نمایشگاه افزود: دستاوردهای هنری و آموزشی کودکان و نوجوانان دارای اوتیسم در این غرفه شامل طراحی، نقاشی با گواش، تابلوهای نقاشی و طراحی روی سفال است که با ظرافت و دقت بسیاری خلق شده‌اند.

کریمی با تاکید بر اینکه نگاه جامعه به مقوله اوتیسم نیازمند بازنگری است ادامه داد: هدف اصلی از شرکت در این نمایشگاه، معرفی توانمندی‌های این افراد به عموم مردم است تا آگاه شوند اوتیسم برخلاف تصورات رایج، ناتوانی نیست بلکه این کودکان دارای استعدادهای خاص و ویژه‌ای هستند که اگر به‌درستی شناسایی و پرورش یابند، می‌توانند آثار درخوری خلق کنند.

وی در خصوص فرصت‌های اقتصادی این نمایشگاه برای مددجویان گفت: در صورت استقبال و تمایل شهروندان برای خرید محصولات، این نمایشگاه می‌تواند راه را برای ایجاد مسیرهای درآمدی جدید برای مددجویان باز کند.

وی با دعوت از مردم برای بازدید و حمایت از آثار مددجویان خاطرنشان کرد: فروش این تولیدات علاوه بر ارزش اقتصادی، انگیزه‌ای مضاعف برای این هنرمندان کوچک و خانواده‌هایشان ایجاد می‌کند و امیدواریم با استمرار حمایت‌های مردمی و همکاری دستگاه‌های مسئول، شرایطی پایدارتر برای معرفی و عرضه محصولات این قشر توانمند فراهم شود.

ضرورت برندسازی و حمایت سرمایه‌گذاران از محصولات مددجویان

مدیرعامل مرکز «مثبت زندگی» بروجرد و مجری نمایشگاه نیز با اشاره به کیفیت بالای تولیدات مددجویان، بر لزوم برندسازی، تامین سرمایه کار و مشارکت سرمایه‌گذاران برای تجاری‌سازی این محصولات تاکید کرد.

فاطمه کردی اظهار داشت: این نمایشگاه با هدف معرفی توانمندی‌های مددجویانی برگزار شده است که بسیاری از آن‌ها با گذراندن دوره‌های فنی‌وحرفه‌ای، موفق به دریافت گواهینامه‌های معتبر شده و اکنون در مرحله تولید محصول قرار دارند.

وی با اشاره به تنوع محصولات ارائه‌شده در این نمایشگاه، افزود: بهترین و شاخص‌ترین محصولات این دوره شامل صنایع «ورشو» و «قلم‌زنی» است همچنین آثار چرم‌دوزی با کیفیت در کنار محصولات خانگی و روستایی مانند کشک، لبنیات، داروهای گیاهی و ترشیجات با کیفیتی بی‌نظیر عرضه شده است.

نبود سرمایه؛ چالش اصلی مددجویان

مدیرعامل مرکز مثبت زندگی بروجرد نبود سرمایه اولیه و ضعف در برندسازی را از اصلی‌ترین چالش‌های این حوزه برشمرد و بیان کرد: اگرچه مددجویان توانسته‌اند با حمایت‌های بهزیستی و وام‌های کم‌بهره به مرحله تولید برسند اما برای ورود به بازار حرفه‌ای و رقابت در سطح ملی، نیازمند بسته‌بندی شیک، برندسازی و سرمایه‌گذاری هستند.

کردی با بیان اینکه محصولات روستایی بروجرد از جمله گیاهان دارویی و شوید کوهی در سطح کشور کم‌نظیر هستند، خاطرنشان کرد: متاسفانه به دلیل نبود سرمایه‌گذار و عدم برندسازی، این محصولات ارزشمند فضای مناسبی برای عرضه و فروش ندارند.

درخواست برای ایجاد نمایشگاه دائمی

مجری نمایشگاه توانمندی‌های بهزیستی بروجرد با تاکید بر لزوم حمایت مسوولان شهری، عنوان کرد: نمایشگاه‌های درون‌سازمانی ماهانه برگزار می‌ شود اما نمایشگاه‌های گسترده در سطح شهر چهار تا پنج بار در سال برپا می‌شود.

کردی تصریح کرد: تلاش می شود با جلب حمایت شورای شهر، شهرداری و اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی، زمینه برپایی یک نمایشگاه دائمی در بروجرد فراهم شود.

وی از تمامی سرمایه‌گذاران و مسوولان خواست با حمایت از خرید تولیدات مددجویان و کمک به برندسازی آن‌ها، در مسیر اشتغال‌زایی پایدار و توانمندسازی واقعی این قشر گام بردارند.

فیلم مصاحبه را اینجــــــــــا تماشا کنید