احساس شرم را جدی بگیریم| هر شهروند در پیشگیری از خودکشی مسئول است

(احساس شرم، دردناک‌ترین هیجان انسان و محرکی جدی برای پدیده خودکشی است.) دکتر هاشم قادری، سوپروایزر بهزیستی استان، در کارگاه تخصصی پیشگیری و مداخله در بحران خودکشی که در سه‌روز متوالی ویژه مددکاران و کارشناسان امور بانوان برگزار شد، با بیان این مطلب تأکید کرد که از طریق «گوش‌دادن همدلانه» و پرهیز از قضاوت می‌توان بر این حس ویرانگر غلبه کرد. وی پیشگیری از خودکشی را مسئولیتی جمعی دانست که نیازمند جایگزینیِ حمایت و درک متقابل به جای سرزنش در میان خانواده‌ها و کل جامعه است.

وی افزود: در مسئله خودکشی، همه ما به نوعی مسئول هستیم؛ متخصصان، خانواده‌ها، مسئولان و عموم مردم. هرکس در جایگاه خود می‌تواند با رفتار همدلانه، کلام حمایتی و پرهیز از سرزنش، به کاهش آمار و شدت افکار خودکشی کمک کند. آموزش والدین، ارتقای مهارت‌های متخصصان و ه، از ارکان اصلی پیشگیری مؤثر از خودکشی است.

قادری با بیان اینکه این کارگاه با هدف ارتقای مهارت‌های تخصصی در مواجهه با بحران خودکشی برگزار شده است، گفت: در مواجهه با بحران خودکشی، یادگیری مهارت‌های مداخله تخصصی ضروری است تا بتوانیم حداقل شدت، میل و افکار خودکشی را کاهش دهیم. همه روان‌شناسان و مشاوران لازم است دانش و تخصص خود را در این حوزه به‌روز کنند و مسئولان نیز نسبت به حساسیت و اهمیت این موضوع آگاه باشند.

وی یکی از مهم‌ترین ابزارهای مداخله را «گوش‌دادن همدلانه» عنوان کرد و افزود: در بسیاری از موارد، حتی یک مهارت به‌ظاهر ساده مثل گوش‌دادن می‌تواند تأثیر بسیار عمیقی بر فرد در معرض خودکشی داشته باشد. افراد در این شرایط، احساس تنهایی و بی‌کسی عمیقی را تجربه می‌کنند و اگر کسی باشد که بدون قضاوت، فقط صدای آن‌ها را بشنود و اجازه دهد درباره رنج‌ها و تجربه‌هایشان صحبت کنند، همین گفت‌وگو می‌تواند نقش تنظیم‌کنندگی هیجانات را داشته باشد و به شکل قابل‌توجهی از شدت افکار خودکشی بکاهد.

سوپروایزر خودکشی بهزیستی استان با اشاره به نقش ناامیدی و شرم در خودکشی تصریح کرد: خودکشی پدیده‌ای چندبعدی و بسیار پیچیده است. یکی از دردناک‌ترین هیجاناتی که در پس بسیاری از خودکشی‌ها دیده می‌شود، احساس شرم عمیق و بی‌ارزش‌بودن است؛ فرد خود را “بد” می‌بیند و برای رهایی از این رنج شدید، به سمت نابودکردن خود می‌رود. در مواردی که اقدام به خودکشی منجر به فوت می‌شود، معمولاً ترکیبی از شرم، شکست و فشارهای بیرونی مانند انتظارات افراطی خانواده دیده می‌شود؛ برای مثال در مواردی که فرد پس از عدم موفقیت در کنکور یا نرسیدن به اهداف تحصیلی و شغلی دست به خودکشی می‌زند.

وی با تأکید بر نقش والدین افزود: والدین نیازمند آگاهی‌سازی جدی در زمینه خودکشی هستند. گاهی یک جمله سرزنش‌آمیز، مثل فشاردادن روی زخم باز است؛ در حالی که فرد همین حالا هم در درد و رنج شدیدی به سر می‌برد. اگر والدین در کلام و دیالوگ خود با فرزند آسیب‌دیده محتاط و همدل باشند و به جای شرم‌دادن، احساس ارزشمندی را در او تقویت کنند، می‌توانند از تشدید افکار خودکشی پیشگیری کنند.

قادری ضمن تاکید بر اهمیت نوع نگاه جامعه و رسانه‌ها نیز تأکید کرد و گفت: برچسب‌زدن، قضاوت و نگاه منفی به فردی که بحران خودکشی را تجربه می‌کند، بار روانی او را چند برابر می‌کند. فضای همدلانه در جامعه، پیام‌های ضدشرم در رسانه‌ها و پرهیز از قضاوت، می‌تواند شدت افکار و تمایل به خودکشی را کاهش دهد و به فرد کمک کند احساس تعلق و “بودن در جامعه” را دوباره تجربه کند.

وی با اشاره به اینکه همه افراد جامعه در سطوح مختلف درجاتی از افکار «ای‌کاش نبودن» را تجربه می‌کنند، خاطرنشان کرد: این افکار، نشانه وجود رنج هستند و ما باید به این رنج‌ها توجه کنیم بدون اینکه قضاوت کنیم. این که می‌گوییم "بدون قضاوت گوش بدهیم" جمله‌ای ساده است، اما در عمل نیازمند تمرین، آموزش و زمان است. صحبت‌کردن درباره احساسات و رنج‌ها، اگر در فضایی امن و غیرقضاوت‌گر صورت بگیرد، خود به‌تنهایی می‌تواند بخشی از مداخله و کمک باشد.

کد خبر 180425

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
2 + 13 =

خدمات الکترونیک پرکاربرد