برای موفقیت، طرح «سلام محله» نیاز به «پایدار سازندههایی» است که نه فقط نیرو و انرژی بدهند، بلکه ساختار مردمی، قاعدهمند و پایداری ایجاد کنند. این پایدار سازندهها ستونهای حرکت و اثرگذاری طرح هستند و در عمل میتوان آنها را در چند حوزه کلیدی دید.
شبکهسازی داوطلبان و تشکلها
نیروهای داوطلب قلب تپنده طرح هستند و وقتی در سطح محلی و ملی شبکه میشوند، نه تنها فعالیتهای آنها سازمان یافتهتر میشوند، بلکه امکان تبادل تجربه و یادگیری جمعی هم فراهم میشود. نمونههای موفق داخلی هم داریم: شبکه cbr، شبکه مراکز شبهخانواده و شبکه مراکز مثبت زندگی، مجمع خیرین مدرسهساز و مجمع خیرین افراد دارای معلولیت.
همگی نشان دادهاند که شبکه شدن تشکلها و افراد، اثرگذاری و پایداری فعالیتها را افزایش میدهد.
در سطح بینالمللی هم در ژاپن شبکه ملی داوطلبان «سوشی-کو» توانسته خدمات اجتماعی محلهای را به شکل منظم و با کیفیت ارائه کند.
آموزش و توانمندسازی مستمر
توانمندسازی داوطلبان و تشکلها در مدیریت محلی و اجرای پروژههای اجتماعی پایه قاعدهمندی طرح است. کارگاهها و آموزشهای مستمر کیفیت فعالیتها را بالا میبرند و اعتماد عمومی را تقویت میکنند.
تجربه داخلی مثل شبکه cbr نشان میدهد آموزش همزمان با فعالیت عملی، مهارتها و انگیزه را افزایش میدهد.
نمونههای بینالمللی هم در سوئیس موسسات محلی با ارائه کارگاههای مدیریتی توانستهاند فعالیتهای داوطلبانه را حرفهای کنند.
تصمیمگیری و مشارکت محلی
وقتی مردم، دولت و بخش عمومی کنار هم تصمیم میگیرند، اثربخشی واقعی شکل میگیرد. مشارکت مردم حس تعلق و مسئولیتپذیری را افزایش میدهد و پایداری اقدامات محلهمحور را تضمین میکند.
در ایران، تجارب شبکههای خیرین و مراکز مثبت زندگی، نشان میدهد مشارکت فعال اعضا و خیرین، هماهنگی و اثرگذاری را تقویت میکند. نمونه بینالمللی ویتنام هم نشان داده است کمیتههای محلهای مشارکت مستقیم مردم را در تصمیمگیری محلی ممکن میکنند.
تقویت هویت محلی و بازنمایی فعالیتها
فعالیتهای محلهای میتواند هویت محله را زنده کند؛ جشنوارهها، مسابقات، نمایشگاه محصولات محلی و میزهای گفتگو، حس تعلق و تعاملات گرم را ایجاد میکند.
برنامههای مشابه در ژاپن تحت عنوان «محله زنده» (Living Neighborhood) نشان دادهاند این روش مشارکت اجتماعی را بالا میبرد.
هماهنگی با رسانهها، مانند مسابقه «محله» در صدا و سیما، نیز دیدن و دیده شدن فعالیتها را ممکن میکند و انگیزه مردم برای مشارکت را افزایش میدهد.
سازماندهی و پایداری ساختاری
ایجاد سازمانهای محلهمحور مردمی و سامانههای پایش و ارزیابی، هماهنگی و استمرار فعالیتها را تضمین میکند و امکان اصلاح سریع فعالیتها را فراهم میآورد.
پلتفرمهای دیجیتال هم شبکهسازی، آموزش آنلاین و ثبت اقدامات محلهای را ساده و شفاف میکنند.
بانک زمان هم در این راستا علاوه بر نقش پشتیبان یکی از مهمترین ابزارهای پایدار ساز فعالیت های نظامند و داوطلبانه محله محور محسوب می شود.
جذب سرمایه اجتماعی و نوآوری
شبکهسازی با خیرین و بخش خصوصی و ایجاد فرصت برای نوآوری محلهای، استقلال و خلاقیت محلات را افزایش میدهد.
تجربه ژاپن و سوئیس نشان داده که ارائه جوایز و نمایشگاههای سالانه، ایدهها و پروژههای موفق محلهای را تشویق میکند. آموزشهای مستمر کیفیت فعالیتها را بالا میبرند و اعتماد عمومی را تقویت میکنند.
تجربه داخلی و نمونههای بینالمللی گواه این مدعا هستند.
بعنوان نمونه در سوئیس موسسات محلی با ارائه کارگاههای مدیریتی توانستهاند فعالیتهای داوطلبانه را حرفهای کنند.
تصمیمگیری و مشارکت محلی
وقتی مردم، دولت و بخش عمومی کنار هم تصمیم میگیرند، اثربخشی واقعی شکل میگیرد. مشارکت مردم حس تعلق و مسئولیتپذیری را افزایش میدهد و پایداری اقدامات محلهمحور را تضمین میکند.
در ایران، تجارب شبکههای خیرین و مراکز مثبت زندگی، نشان میدهد مشارکت فعال اعضا و خیرین، هماهنگی و اثرگذاری را تقویت میکند. نمونه بینالمللی ویتنام هم نشان داده است کمیتههای محلهای مشارکت مستقیم مردم را در تصمیمگیری محلی ممکن میکنند.
تقویت هویت محلی و بازنمایی فعالیتها
فعالیتهای محلهای میتواند هویت محله را زنده کند؛ جشنوارهها، مسابقات، نمایشگاه محصولات محلی و میزهای گفتگو، حس تعلق و تعاملات گرم را ایجاد میکند. برنامههای مشابه در ژاپن تحت عنوان «محله زنده» (Living Neighborhood) نشان دادهاند که این روش مشارکت اجتماعی را بالا میبرد.
هماهنگی با رسانهها نیز مانند مسابقه «محله» در صدا و سیما، دیدن و دیده شدن فعالیتها را ممکن میکند و انگیزه مردم برای مشارکت را افزایش میدهد.
الگوسازی و برندسازی تجربه موفق محلهای
شناسایی محلات موفق و معرفی آنها به عنوان الگو، موجب انگیزه محلات دیگر و ارتقای کیفیت خدمات میشود. مستندسازی و انتشار تجارب موفق در ایران و جهان، یادگیری و توسعه شبکه محلهها را ممکن میکند.
ماحصل کلام آنکه، پایدار سازندهها را میتوان در چند قلمرو کلیدی خلاصه کرد:
در قلمرو شبکهسازی و سازماندهی، شبکه داوطلبان، تشکلها و سازمانهای محلهمحور، پایههای هماهنگی و تبادل تجربه را تشکیل میدهند و استمرار فعالیتها را تضمین میکنند. نمونههای داخلی مثل شبکه cbr، شبکه مراکز شبهخانواده، شبکه مراکز مثبت زندگی و مجامع خیرین مدرسهساز و افراد دارای معلولیت نشان میدهند که شبکه شدن اثرگذاری و پایداری فعالیتها را بهطور چشمگیر افزایش میدهد.
در قلمرو توانمندسازی و آموزش، آموزش مستمر داوطلبان و تشکلها، کارگاههای مدیریتی و ظرفیتسازی، کیفیت فعالیتها و اعتماد عمومی را ارتقا میدهد و اجرای پروژهها را حرفهای و قاعدهمند میکند.
در قلمرو مشارکت و هویت محلی، تقویت مشارکت مردم و خیرین در تصمیمگیری، ایجاد حس تعلق محلهای و بازسازی هویت محله از طریق جشنوارهها، مسابقات، نمایشگاههای محلی و هماهنگی با رسانهها پایههای اجتماعی و فرهنگی پایداری را شکل میدهند.
در قلمرو نوآوری، فناوری و الگوسازی.
استفاده از پلتفرمهای دیجیتال برای شبکه سازی و ثبت فعالیتها، حمایت از ایدههای نوآورانه و معرفی محلات موفق، امکان یادگیری جمعی، تکرار موفقیتها و توسعه شبکه محلهها را فراهم میکند و انگیزه و خلاقیت را تقویت میکند.
ترکیب این قلمروها، همراه با اقدامات برانگیزاننده و پشتیبانیکننده، یک شبکه پویا و پایدار از حمایت اجتماعی محلهمحور ایجاد میکند و مسیر حرکت طرح «سلام محله» را روشن، اثرگذار و ماندگار میسازد.
نظر شما