به گزارش روابط عمومی ادارهکل بهزیستی استان مازندران؛ رقیه رحمانی مدیرکل بهزیستی استان در رویداد بزرگ استانی پیشگیری از آسیبهای اجتماعی فضای مجازی ویژه نوجوانان، والدین و مراقبان، با اشاره به پیچیدهتر و چندبعدیشدن آسیبهای اجتماعی اظهار کرد: اگر آسیب اجتماعی را فقط در جایی ببینیم که آسیب اتفاق افتاده است، همواره یک قدم از آن عقبتر خواهیم بود؛ بنابراین هنر ما باید این باشد که یک قدم جلوتر باشیم و پیشگیری کنیم.
وی با بیان اینکه فضای مجازی امروز به بخشی جداییناپذیر از زندگی اجتماعی تبدیل شده است، افزود: این فضا در کنار فرصتهای آموزشی، ارتباطی و اجتماعی، میتواند زمینهساز آسیبهایی همچون استفاده افراطی، انتشار اخبار و محتوای نادرست، نقض حریم خصوصی، خشونت، سوءاستفاده از کودکان و نوجوانان و روابط و ارتباطات ناسالم باشد.
رحمانی تصریح کرد: مواجهه با چنین آسیبهایی با مداخله یک دستگاه یا اقدامات مقطعی امکانپذیر نیست و به یک نظام اجتماعی منسجم نیاز داریم که پیشگیری، شناسایی، مداخله، حمایت و توانمندسازی را در کنار یکدیگر دنبال کند.
بهزیستی؛ از حمایت پس از آسیب تا پیشگیری تخصصی
مدیرکل بهزیستی مازندران با تشریح جایگاه این سازمان در نظام پیشگیری اجتماعی گفت: بهزیستی صرفا یک دستگاه حمایتی نیست، بلکه یک نهاد تخصصی اجتماعی است که در نقطه اتصال فرد، خانواده، محله و نظام خدمات اجتماعی قرار دارد.
وی ادامه داد: شبکهای از مددکاران اجتماعی، روانشناسان، مشاوران، مراکز مثبت زندگی، اورژانس اجتماعی، مراکز کاهش آسیب، سازمانهای مردمنهاد و دیگر ظرفیتهای تخصصی در اختیار بهزیستی قرار دارند و باید از این ظرفیت برای شناسایی زودهنگام مسائل و مداخله پیش از عمیقشدن آسیبها استفاده کرد.
رحمانی، مددکاری اجتماعی را یکی از حلقههای مهم این زنجیره دانست و گفت: مددکار اجتماعی باید مسئله را در بستر واقعی زندگی فرد ببیند؛ خانواده، محله، شرایط اجتماعی، روابط و شبکه حمایت را بشناسد و فرد را به خدمات متناسب متصل کند. در کنار مددکاری نیز روانشناسی، مشاوره، آموزش مهارتهای زندگی، توانمندسازی خانواده و مداخلات تخصصی برای کودکان و نوجوانان، مجموعهای بههمپیوسته برای پیشگیری و مداخله تشکیل میدهند.
خانواده؛ نخستین خط پیشگیری از آسیبهای فضای مجازی
مدیرکل بهزیستی مازندران خانواده را نخستین و مهمترین بستر پیشگیری دانست و اظهار کرد: بسیاری از مسائل اگر در مراحل اولیه و در محیط خانواده دیده و شناسایی شوند، قابل مدیریت هستند؛ از همین رو توانمندسازی خانواده باید در مرکز سیاستهای پیشگیری قرار گیرد.
وی افزود: آموزش والدین، ارتقای مهارتهای فرزندپروری، افزایش سواد اجتماعی و رسانهای، گفتوگوی مستمر با فرزندان و ایجاد رابطهای مبتنی بر اعتماد، از مهمترین اقداماتی است که میتواند از تبدیل مسائل اولیه به آسیبهای جدیتر جلوگیری کند.
رحمانی تأکید کرد: رویکرد خانواده در مواجهه با فضای مجازی نباید صرفا سلبی باشد؛ والدین باید مهارت همراهی و هدایت فرزندان را بیاموزند و در کنار آن، کودکان و نوجوانان نیز باید استفاده ایمن، آگاهانه و مسئولانه از فضای مجازی را فرا بگیرند.
وی آشنایی با شیوه تشخیص اخبار جعلی، حفاظت از اطلاعات شخصی، شناخت تهدیدهای اینترنتی، نحوه گزارش محتوای آسیبزا و مدیریت زمان استفاده از فضای مجازی را از جمله مهارتهای ضروری برای زندگی امروز عنوان کرد.
محله؛ نقطه اتصال پیشگیری تخصصی با زندگی واقعی مردم
رحمانی در ادامه، محلهمحوری را یکی از الزامات پایداری اقدامات پیشگیرانه دانست و گفت: کاهش آسیبهای اجتماعی بدون شناخت دقیق مسائل و ظرفیتهای هر محله، پایدار نخواهد بود.
وی افزود: در برنامه «سلام محله» تلاش میکنیم ظرفیتهای اجتماعی هر محله را بشناسیم، مسائل را از نزدیک ببینیم، صدای مردم را بشنویم و ظرفیتهای محلی را در کنار ظرفیت تخصصی بهزیستی قرار دهیم.
مدیرکل بهزیستی مازندران خاطرنشان کرد: محلهمحوری فقط ارائه خدمت نیست؛ رویکردی برای شناخت و حل مسائل اجتماعی در بطن محله است. در این رویکرد، مددکاری، پیشگیری، مشاوره و توانمندسازی باید از پشت میز فاصله بگیرد و به متن زندگی مردم نزدیک شود.
وی ادامه داد: وقتی ظرفیتهای محله، خانواده، گروههای داوطلب، سازمانهای مردمنهاد و شبکه تخصصی بهزیستی در کنار یکدیگر قرار میگیرند، امکان شناسایی زودتر مسائل و طراحی مداخلات متناسب با واقعیت هر جامعه محلی افزایش مییابد.
کاهش آسیب؛ نیازمند مداخله علمی و مشارکت اجتماعی
رحمانی با اشاره به رویکرد بهزیستی در حوزه کاهش آسیب گفت: در این حوزه باید واقعیتهای اجتماعی را ببینیم و بر اساس مداخلات علمی و تخصصی عمل کنیم؛ افراد در معرض آسیب را شناسایی کنیم، ارتباط مؤثر برقرار کنیم، دسترسی آنان به خدمات را افزایش دهیم و مسیر بازگشت آنان به زندگی سالم و مشارکت اجتماعی را تقویت کنیم.
وی افزود: در حوزه فضای مجازی نیز ظرفیت اورژانس اجتماعی، کارشناسان و مددکاران اجتماعی، مراکز مشاوره، سمنها و گروههای مردمی میتواند در کنار آموزش عمومی، برای مداخله بهموقع در موارد آسیبزا به کار گرفته شود.
مدیرکل بهزیستی مازندران با تأکید بر اینکه پیشگیری از آسیبهای اجتماعی مسئولیت یک دستگاه نیست، گفت: مدارس، دانشگاهها، رسانهها، دستگاههای اجرایی، سازمانهای مردمنهاد، گروههای داوطلب، خانوادهها و خود مردم، هر کدام بخشی از این منظومه هستند و بهزیستی میتواند تخصص و شبکه خدمات خود را در این مسیر در کنار ظرفیتهای اجتماعی قرار دهد.
تقدیر از فعالان اجتماعی؛ تقدیر از یک رویکرد پیشگیرانه
رحمانی در بخش پایانی سخنان خود، تجلیل از فعالان و دستاندرکاران حوزه پیشگیری را تقدیر از یک رویکرد دانست و اظهار کرد: این تقدیر فقط قدردانی از یک فرد یا مجموعه نیست؛ بلکه ارج نهادن به رویکردی است که مسائل اجتماعی را علمی، تخصصی، مشارکتمحور و پیشگیرانه دنبال میکند.
وی گفت: هدف نهایی ما تنها کاهش یک آسیب یا حل یک پرونده اجتماعی نیست؛ بلکه ارتقای کیفیت زندگی، افزایش تابآوری افراد و خانوادهها و ساختن جامعهای سالمتر و توانمندتر است.
مدیرکل بهزیستی مازندران در پایان تأکید کرد: اگر بتوانیم یک آسیب را زودتر شناسایی کنیم، یک خانواده را توانمند کنیم، یک نوجوان را از یک مسیر پرخطر دور کنیم و یک فرد آسیبدیده را دوباره به چرخه زندگی و مشارکت اجتماعی بازگردانیم، بخشی از مأموریت بزرگ خود را انجام دادهایم.
رحمانی ابراز امیدواری کرد با برنامهریزی منسجم، آموزش مستمر، حضور تخصصی در میدان و همافزایی میان دستگاهها و ظرفیتهای اجتماعی، زمینه کاهش آسیبهای اجتماعی و افزایش آگاهی و تابآوری خانوادهها و جامعه فراهم شود.
نظر شما