بهزیستی مازندران در مسیر یک تغییر راهبردی؛ از ارائه خدمت تا حل مساله و پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی

به گزارش روابط عمومی اداره‌کل بهزیستی مازندران، رقیه رحمانی، مدیرکل بهزیستی استان، حضور معاون سلامت اجتماعی سازمان بهزیستی کشور در استان را فرصتی ارزشمند برای بهره‌گیری از دیدگاه‌های تخصصی و ترسیم نقشه راه حوزه سلامت اجتماعی و مددکاری عنوان کرد.

وی با اشاره به اهمیت جایگاه مددکاری اجتماعی در سازمان بهزیستی اظهار کرد: امروز در حوزه سلامت اجتماعی، صرفاً تعداد خدمات ارائه‌شده ملاک موفقیت نیست، بلکه کیفیت خدمات، اثربخشی مداخلات و میزان تأثیرگذاری اقدامات در کاهش و مدیریت آسیب‌های اجتماعی و پیشگیری از تبدیل آسیب‌ها به بحران، اهمیت اساسی دارد.

رحمانی با قدردانی از حمایت‌های ریاست سازمان بهزیستی کشور و معاونت سلامت اجتماعی در مدیریت بحران‌های اخیر، اجرای برنامه‌هایی همچون سنجش سلامت روان و توسعه رویکرد محله‌محوری را گامی مؤثر در نزدیک‌تر شدن خدمات به مردم دانست و افزود: باید برنامه‌ها و خدمات بهزیستی را به متن جامعه و بطن محلات ببریم تا پیش از تبدیل شدن مسائل اجتماعی به بحران، امکان شناسایی، مداخله و برنامه‌ریزی مؤثر فراهم شود.

وی تغییر الگوی آسیب‌های اجتماعی در میان جوانان و گسترش آسیب‌های مرتبط با فضای مجازی را از دیگر مسائل نوظهور استان برشمرد و بر ضرورت توسعه برنامه‌های آموزشی، ارتقای سواد رسانه‌ای و تقویت مداخلات تخصصی در این حوزه تأکید کرد.

رحمانی همچنین، توسعه خدمات مشاوره‌ای و تسهیل دسترسی اقشار کم‌برخوردار به خدمات تخصصی سلامت روان را ضروری دانست و خواستار تقویت حمایت‌های اعتباری و یارانه‌ای در این حوزه شد.

وی با اشاره به روند رو به رشد سالمندی در مازندران، توسعه خدمات مراقبتی در منزل، خدمات روزانه، آموزش مراقبین و حمایت از خانواده‌ها را از اولویت‌های مهم استان دانست و گفت: با توجه به رویکرد خانواده‌محوری در برنامه‌های سازمان بهزیستی، باید خدمات حمایتی و اجتماعی خانواده‌محور و اجتماع‌محور را بیش از گذشته توسعه دهیم.

مدیرکل بهزیستی مازندران در بخش دیگری از سخنان خود، بازگشت مجدد افراد به چرخه مصرف مواد مخدر را یکی از چالش‌های مهم حوزه اعتیاد عنوان کرد و گفت: تجربه نشان می‌دهد که برای کاهش بازگشت به چرخه مصرف، نمی‌توان تنها بر فرد تمرکز کرد؛ بلکه خانواده باید در فرآیند درمان، بازتوانی و بازگشت فرد به جامعه نقش جدی داشته باشد و موضوع اشتغال و توانمندسازی پس از درمان نیز به‌طور ویژه مورد توجه قرار گیرد.

رحمانی همچنین مناطق حاشیه‌ای و کم‌برخوردار شهری را نیازمند مداخلات هدفمند و محله‌محور دانست و بر ضرورت تقویت برنامه‌های پیشگیرانه در این مناطق تأکید کرد.

وی با تشریح اقدامات شاخص بهزیستی مازندران گفت: تلاش کرده‌ایم رویکرد خود را از «خدمت‌محوری» به «مسئله‌محوری» تغییر دهیم؛ یعنی ابتدا مسئله را به‌درستی شناسایی کنیم و سپس متناسب با آن، راهکار و برنامه ارائه دهیم.

رحمانی توسعه برنامه‌های محله‌محور و استفاده از ظرفیت مردم و داوطلبان را از اقدامات مهم بهزیستی استان برشمرد و افزود: در این مسیر، با بهره‌گیری از ظرفیت محلات و مشارکت مردم، تلاش کرده‌ایم پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی را به متن جامعه ببریم و از ظرفیت گسترده داوطلبان در اجرای برنامه‌های اجتماعی و سلامت روان استفاده کنیم.

وی تقویت اورژانس اجتماعی، بهره‌گیری از نیروهای تخصصی، توسعه آموزش مهارت‌های زندگی، فرزندپروری و سلامت روان و همچنین افزایش مشارکت خیرین و گروه‌های داوطلب در حوزه سلامت روان را از دیگر اقدامات بهزیستی مازندران عنوان کرد.

مدیرکل بهزیستی مازندران در ادامه، تدوین «شناسنامه اجتماعی استان» را یکی از پیشنهادهای مهم خود مطرح کرد و گفت: با ایجاد یک شناسنامه جامع اجتماعی، می‌توان اطلاعات دقیق‌تری از وضعیت اجتماعی مناطق مختلف استان و مناطق پرخطر به دست آورد و منابع و مداخلات را هدفمند به سمت مناطق دارای اولویت هدایت کرد.

وی راه‌اندازی قرارگاه پیشگیری اجتماعی محله‌محور با محوریت بهزیستی و مشارکت دهیاران، شوراهای اسلامی، مساجد، مدارس و گروه‌های مردمی را از دیگر پیشنهادهای مطرح‌شده عنوان کرد و افزود: فعال‌سازی ظرفیت‌های موجود در محلات می‌تواند نقش مهمی در پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی و ارتقای سلامت اجتماعی ایفا کند.

وی طراحی و استقرار نظام رصد و هشدار سریع آسیب‌های اجتماعی را از دیگر نیازهای اساسی استان دانست و گفت: با جمع‌آوری و تحلیل داده‌های دستگاه‌های اجتماعی، مراکز مشاوره و نهادهای همکار، می‌توان پیش از گسترش آسیب‌ها، برنامه‌ریزی و مداخله به‌هنگام انجام داد.

مدیرکل بهزیستی مازندران توسعه سواد رسانه‌ای، ارتقای مهارت‌های ارتباطی نسل جوان و افزایش آموزش والدین را از الزامات برنامه‌های پیشگیرانه دانست و بر توسعه خدمات اجتماعی اجتماع‌محور در حوزه سالمندی تأکید کرد.

وی توسعه مراکز روزانه، گسترش ویزیت در منزل، آموزش مراقبین و اجرای برنامه‌های کاهش تنهایی و انزوای سالمندان را از جمله اقداماتی برشمرد که باید با توجه به وضعیت جمعیتی استان در اولویت قرار گیرد.

رحمانی در ادامه، افزایش اعتبارات حوزه سلامت اجتماعی و پیشگیری، حمایت از طرح‌های نوآورانه و محله‌محور و فراهم کردن زمینه اجرای طرح‌های پیشنهادی استان‌ها به‌صورت پایلوت را از مطالبات خود مطرح کرد و گفت: هر استان باید بتواند متناسب با مسائل و ظرفیت‌های بومی خود، طرح‌های نوآورانه را به‌صورت پایلوت اجرا کند و در صورت موفقیت، این تجربیات به سایر استان‌ها تعمیم داده شود.

وی با تأکید بر ضرورت سرمایه‌گذاری بیشتر در حوزه پیشگیری گفت: باید پیش از آنکه آسیب‌های اجتماعی به مرحله درمان و بحران برسند، با مداخلات پیشگیرانه و تخصصی برای کاهش آنها اقدام کنیم و امیدواریم بهزیستی مازندران بتواند به یکی از محورهای هماهنگی مسائل اجتماعی استان تبدیل شود.

مدیرکل بهزیستی مازندران افزود: بهزیستی به دلیل جایگاه تخصصی و ارتباط گسترده با جامعه هدف، می‌تواند نقش مؤثرتری در هماهنگی، پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی و برنامه‌ریزی برای ارتقای سلامت اجتماعی ایفا کند.

رحمانی در پایان با قدردانی از حضور و حمایت‌های دکتر موسوی‌چلک و همکاران معاونت سلامت اجتماعی سازمان بهزیستی کشور، خاطرنشان کرد: بهزیستی مازندران با تمام توان تلاش خواهد کرد این استان را به الگویی ملی در اجرای برنامه‌های محله‌محور، پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی و ارتقای سلامت روان و اجتماعی تبدیل کند و با تقویت مشارکت مردم و هم‌افزایی دستگاه‌ها، گام‌های مؤثری در مسیر کاهش آسیب‌های اجتماعی و ارتقای سرمایه اجتماعی بردارد.