به گزارش کیش فردا، زهرا حسین‌زاده، رئیس اداره امور زنان و خانواده سازمان منطقه آزاد کیش، در نشست بررسی برنامه‌های سلامت اجتماعی و کاهش آسیب‌های اجتماعی در جزیره، با قدردانی از حضور مدیران ارشد سازمان بهزیستی کشور و فعالان اجتماعی، حضور مسئولان ملی در میدان اجرا را فرصتی برای شناخت دقیق‌تر واقعیت‌ها و اتخاذ تصمیم‌های متناسب با نیازهای محلی دانست.
وی با اشاره به اهمیت بازدیدهای میدانی مسئولان گفت: تصمیم‌گیری در حوزه اجتماعی زمانی اثربخش‌تر خواهد بود که بر اساس شناخت مستقیم از شرایط واقعی جامعه انجام شود. حضور مدیران ارشد در میدان می‌تواند در انتقال تجربه‌ها و مشکلات اجرایی و همچنین اتخاذ تصمیم‌های دقیق‌تر پس از بازگشت به ستاد مؤثر باشد.
مشارکت مردم؛ زیربنای توسعه پایدار اجتماعی
رئیس اداره امور زنان و خانواده سازمان منطقه آزاد کیش با تأکید بر نقش مردم در موفقیت برنامه‌های اجتماعی اظهار کرد: کار اجتماعی و مردمی بدون مشارکت خود مردم به نتیجه مطلوب نمی‌رسد. در نگاه توسعه پایدار نیز مردم باید محور اصلی برنامه‌ها باشند و نقش حاکمیت، منابع مالی، برنامه‌ریزی و طرح‌های اجرایی در کنار مشارکت جامعه تعریف شود.
حسین‌زاده با اشاره به طرح‌های محله‌محور افزود: هرچند طراحی و تدوین برنامه‌های اجتماعی اهمیت فراوانی دارد، اما اجرای آن‌ها در میدان با دشواری‌های متعددی همراه است. حتی طرح‌های دقیق و پیشرفته نیز بدون مشارکت واقعی مردم و شناخت ویژگی‌های هر محله نمی‌توانند به نتایج پایدار برسند.
وی با بیان اینکه اجرای برنامه‌های محله‌محور به زمان و پیگیری مستمر نیاز دارد، تصریح کرد: فعالیت اجتماعی در محلات با اجرای یک برنامه کوتاه‌مدت یک یا دو هفته‌ای به نتیجه نمی‌رسد. برای موفقیت این طرح‌ها باید زمینه‌ای فراهم شود که مردم بتوانند مسائل محله خود را شناسایی کنند، برای حل آن‌ها مطالبه‌گری داشته باشند و پیگیری مطالبات را تا مرحله اجرا ادامه دهند.
موفقیت طرح‌های محله‌محور در گرو تربیت کنشگران بومی
حسین‌زاده یکی از شاخص‌های مهم موفقیت برنامه‌های محله‌محور را توانمندسازی افراد محلی دانست و گفت: زمانی می‌توان یک طرح را موفق ارزیابی کرد که پس از پایان فعالیت تسهیلگران و انتقال آن‌ها به محله‌ای دیگر، افراد آموزش‌دیده در همان محله بتوانند فعالیت اجتماعی را ادامه دهند و نقش مؤثری در حل مسائل جامعه خود داشته باشند.
وی افزود: تسهیلگران اجتماعی باید با راهبری مستمر و حمایت ساختاری فعالیت کنند تا چرخه‌ای پایدار از مشارکت و کنشگری اجتماعی در محلات شکل بگیرد. ایجاد چنین ظرفیتی، امکان استمرار برنامه‌ها را فراهم می‌کند و مانع از آن می‌شود که فعالیت‌های اجتماعی تنها به حضور مقطعی مجریان وابسته بماند.
رئیس اداره امور زنان و خانواده سازمان منطقه آزاد کیش با اشاره به ظرفیت‌های جزیره برای اجرای برنامه‌های ملی گفت: تمرکز مدیریتی در کیش و امکان گردهم آوردن دستگاه‌های مختلف، فرصتی برای اجرای هماهنگ طرح‌های اجتماعی فراهم کرده است؛ اما صرف برخورداری از این ظرفیت‌ها برای تبدیل شدن کیش به الگوی ملی کافی نیست.
به گفته وی، کیش زمانی می‌تواند به‌عنوان یک الگوی موفق معرفی شود که اجرای طرح‌ها استمرار داشته باشد، مشارکت اجتماعی در محلات تقویت شود و نتایج برنامه‌ها بر اساس شاخص‌های روشن و قابل ارزیابی سنجیده شود.
بومی‌سازی برنامه‌های ملی متناسب با شرایط کیش
حسین‌زاده با اشاره به ظرفیت علمی و تخصصی موجود در نظام برنامه‌ریزی کشور اظهار کرد: طرح‌ها و پژوهش‌های متعددی در سطح ملی و در مجموعه‌های تخصصی تدوین می‌شوند و بخش مهمی از نیاز کشور در این زمینه از طریق همین مطالعات و برنامه‌ها پاسخ داده شده است. آنچه اهمیت دارد، اجرای صحیح و متناسب‌سازی این برنامه‌ها با شرایط هر منطقه است.
وی افزود: در جزیره کیش تلاش شده است برنامه‌های ملی حوزه سلامت اجتماعی و پیشگیری از آسیب‌ها، متناسب با ویژگی‌های اقلیمی، اجتماعی و شرایط روز جزیره بومی‌سازی شوند؛ بدون آنکه چارچوب‌ها و اهداف اصلی این برنامه‌ها تغییر کند.
رئیس اداره امور زنان و خانواده سازمان منطقه آزاد کیش، همکاری نزدیک میان سازمان منطقه آزاد، سازمان بهزیستی، آموزش‌وپرورش، دستگاه‌های قضایی و انتظامی و دیگر مجموعه‌های مرتبط را یکی از ظرفیت‌های مهم برای پیشبرد این برنامه‌ها دانست و تأکید کرد: هم‌افزایی میان نهادهای حاکمیتی، دستگاه‌های اجرایی و فعالان اجتماعی می‌تواند زمینه اجرای مؤثرتر برنامه‌های پیشگیرانه را فراهم کند.
افزایش فشار اقتصادی بر خانواده‌ها و رشد مراجعات اجتماعی
حسین‌زاده در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به شرایط اقتصادی دشوار و تأثیر آن بر زندگی مردم کیش گفت: اقتصاد جزیره، به‌ویژه در شرایط بحران، با بی‌ثباتی و فشارهای قابل توجهی روبه‌رو شده است و آثار این وضعیت در زندگی خانواده‌ها، فعالیت کسب‌وکارها و افزایش نیاز به خدمات حمایتی و روان‌شناختی مشاهده می‌شود.
وی با بیان اینکه مراجعات در حوزه‌های مختلف اجتماعی، از جمله زنان سرپرست خانوار، محرومیت و مشکلات ناشی از شرایط کسب‌وکار افزایش چشمگیری داشته است، افزود: دستگاه‌های اجرایی و خدماتی جزیره با حجم بیشتری از مسائل و درخواست‌های مردم روبه‌رو هستند و منابع محدود دولتی به‌تنهایی پاسخگوی همه این نیازها نیست.
رئیس اداره امور زنان و خانواده سازمان منطقه آزاد کیش تأکید کرد: در چنین شرایطی، توجه به وضعیت معیشتی خانواده‌ها باید در طراحی و اجرای برنامه‌های سلامت اجتماعی مورد توجه قرار گیرد تا دریافت خدمات ضروری، به‌ویژه خدمات روان‌شناختی، به فشار مالی مضاعف بر خانواده‌ها منجر نشود.
حمایت مالی از خدمات سلامت روان و بخش خصوصی
حسین‌زاده با اشاره به حمایت‌های انجام‌شده برای توسعه خدمات سلامت روان در جزیره اظهار کرد: سازمان منطقه آزاد کیش تلاش کرده است در کنار منابع اختصاص‌یافته از سوی سازمان بهزیستی و سایر ظرفیت‌های موجود، با ارائه حمایت‌های مالی و یارانه‌ای به خدمات روان‌شناختی کمک کند تا امکان دسترسی مردم به این خدمات حفظ شود.
وی با اشاره به دشواری فعالیت بخش خصوصی در شرایط بحرانی افزود: در وضعیت عادی، بخش خصوصی باید در فضای رقابتی فعالیت کند؛ اما در شرایطی که جامعه با بحران‌های اقتصادی و اجتماعی مواجه است، حمایت هدفمند از خدمات ضروری می‌تواند به حفظ تعادل و استمرار ارائه خدمات کمک کند.
به گفته حسین‌زاده، در حوزه سلامت روان و حمایت‌های اجتماعی تلاش شده است با اختصاص منابع و استفاده از ظرفیت طرح‌های حمایتی، فشار هزینه‌های این خدمات بر خانواده‌ها کاهش یابد؛ هرچند افزایش نیازهای اجتماعی نشان می‌دهد که استمرار این حمایت‌ها و تقویت منابع مالی همچنان ضروری است.
ضرورت فرهنگ‌سازی برای مراجعه به مشاوران
رئیس اداره امور زنان و خانواده سازمان منطقه آزاد کیش، فرهنگ‌سازی برای استفاده از خدمات روان‌شناختی را یکی دیگر از نیازهای مهم جامعه دانست و گفت: دریافت مشاوره روان‌شناختی هنوز برای بسیاری از خانواده‌ها به یک اولویت تبدیل نشده است؛ در حالی که گاهی یک جلسه مشاوره، یک کارگاه آموزشی یا یک مداخله به‌موقع می‌تواند به شناسایی و حل بخشی از مشکلات فردی و خانوادگی کمک کند.
وی افزود: لازم است ارتباط مردم با خدمات سلامت روان تقویت شود و مراجعه برای دریافت مشاوره، به‌عنوان اقدامی طبیعی و پیشگیرانه در جامعه شناخته شود.
حسین‌زاده همچنین بر اهمیت شنیدن دغدغه‌های مردم تأکید کرد و گفت: حتی در شرایطی که دستگاه‌ها امکان حل فوری همه مشکلات را ندارند، شنیدن حرف مردم، برخورد مناسب و فراهم کردن فضایی برای بیان مسائل، اقدامی ضروری و بخشی از مسئولیت اجتماعی نهادهای خدمت‌رسان است.
قدردانی از فعالان اجتماعی و تأکید بر استمرار برنامه‌ها
وی در پایان با قدردانی از تسهیلگران اجتماعی، داوطلبان، روان‌شناسان، فعالان بخش خصوصی و کارکنان دستگاه‌های اجرایی که در حوزه کاهش آسیب‌های اجتماعی فعالیت می‌کنند، اظهار امیدواری کرد با استمرار طرح‌های محله‌محور، تقویت همکاری‌های بین‌بخشی و حمایت بیشتر از خدمات سلامت روان، زمینه ارتقای سلامت اجتماعی در جزیره کیش فراهم شود.
حسین‌زاده همچنین از حضور مدیران ارشد سازمان بهزیستی کشور در کیش قدردانی کرد و ابراز امیدواری کرد مسائل و نیازهای مطرح‌شده در جریان این بازدید، در جلسات تخصصی و تصمیم‌گیری‌های مدیریتی بعدی مورد پیگیری قرار گیرد تا حمایت‌های مؤثرتری برای استمرار و توسعه برنامه‌های اجتماعی جزیره فراهم شود.
وی تأکید کرد که معیار اصلی موفقیت در حوزه سلامت اجتماعی، نه صرفاً تدوین و اجرای طرح‌ها، بلکه ایجاد تغییرات پایدار در محلات، افزایش توانمندی مردم برای حل مسائل خود و دسترسی مؤثر خانواده‌ها به خدمات حمایتی و روان‌شناختی است.
نظر شما