به گزارش کیش فردا، دکتر محمدرضا حیدرهایی، رئیس اداره بهزیستی منطقه آزاد کیش، در مراسم راه‌اندازی مرکز مشاوره دولتی با حضور دکتر سید حسن موسوی چلک، معاون سلامت اجتماعی و دکتر ابراهیم غفاری مدیر کل دفتر مشاوره و امور روانشناختی سازمان بهزیستی کشور ضمن تشریح برنامه‌ها و اقدامات انجام‌شده در این اداره، بر ضرورت عبور از خدمات پراکنده و حرکت به سمت نظامی منسجم، پیشگیرانه و متناسب با نیازهای اجتماعی جزیره تأکید کرد.
حیدرهایی با اشاره به رویکرد اداره بهزیستی کیش در سال‌های اخیر اظهار کرد: معتقدیم سازمان بهزیستی صرفاً سازمانی برای ارائه خدمات به گروهی خاص نیست، بلکه یکی از وظایف اصلی ما شناسایی مشکلات پیش از وقوع و مداخله به‌موقع برای جلوگیری از گسترش آسیب‌های اجتماعی است.
وی افزود: در همین راستا، حضور در محلات و اجرای برنامه‌های اجتماع‌محور در دستور کار قرار گرفت تا به جای ارائه خدمات پراکنده، به سمت شکل‌گیری یک نظام منسجم اجتماعی حرکت کنیم.
ویژگی‌های خاص کیش، ضرورت برنامه‌ریزی اجتماعی متفاوت را دوچندان کرده است
رئیس اداره بهزیستی منطقه آزاد کیش با اشاره به شرایط جغرافیایی و تنوع جمعیتی جزیره گفت: کیش به دلیل قرار گرفتن در محدوده جزیره‌ای، فاصله از سرزمین اصلی و برخورداری از جمعیتی متنوع از اقوام و گروه‌های اجتماعی مختلف، ویژگی‌هایی دارد که برنامه‌ریزی و مداخله در حوزه مسائل اجتماعی را متفاوت و پیچیده‌تر می‌کند.
وی تصریح کرد: مسائل اجتماعی کیش، متناسب با شرایط خاص این منطقه، نیازمند اقدامات ویژه و برنامه‌ریزی دقیق است. نمی‌توان با همان الگوهایی که در مناطق دارای بافت جمعیتی متفاوت اجرا می‌شود، به تمام نیازهای اجتماعی جزیره پاسخ داد.
حیدرهایی با تأکید بر اهمیت طرح «سلام» و حضور در محلات خاطرنشان کرد: این برنامه‌ها برای ما صرفاً یک شعار نبودند و از زمان ابلاغ، حضور میدانی در محلات و برنامه‌ریزی برای ارائه خدمات به مردم را آغاز کردیم.
راه‌اندازی ۱۴۸۰ در کیش؛ پاسخ به نیاز واقعی مردم به مشاوره
وی با اشاره به افزایش نیازهای روانی و اجتماعی مردم در پی شرایط دشوار اقتصادی و تجربه جنگ گفت: یکی از موضوعات جدی در جزیره کیش، نیاز به خدمات سلامت روان و مشاوره است. برخی از ساکنان جزیره پیش‌تر امکان بیشتری برای رفت‌وآمد به سرزمین اصلی و دیدار خانواده‌های خود داشتند، اما دشوارتر شدن این شرایط، در کنار فضای محدود زندگی جزیره‌ای، می‌تواند فشارهای روانی را افزایش دهد.
حیدرهایی با اشاره به پیامدهای جنگ ۱۲روزه و آسیب‌های اقتصادی واردشده به کیش اظهار کرد: اقتصاد جزیره به‌شدت به گردشگری وابسته است و هنگامی که فعالیت‌های گردشگری مختل می‌شود، آثار آن تنها به یک بخش محدود نمی‌ماند؛ بلکه کارکنان بخش دولتی، فعالان بخش خصوصی، صاحبان مشاغل و سایر اقشار جامعه را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
وی افزود: در دوره‌ای که پروازها با اختلال مواجه شد، فعالیت هتل‌ها کاهش یافت یا متوقف شد و بسیاری از مشاغل مرتبط با گردشگری آسیب دیدند. این شرایط علاوه بر پیامدهای اقتصادی، بر امنیت روانی مردم نیز تأثیر گذاشت.
رئیس اداره بهزیستی منطقه آزاد کیش ادامه داد: پس از جنگ ۱۲روزه، با وجود اینکه راه‌اندازی سامانه ۱۴۸۰ در کیش الزام قانونی یا تکلیف اداری مشخصی برای اداره بهزیستی نبود، احساس کردیم باید نقش خود را در ارتقای سلامت روان مردم ایفا کنیم. به همین دلیل، با همراهی مسئولان و متخصصان حوزه مشاوره، زیرساخت‌های لازم برای راه‌اندازی این سامانه در جزیره فراهم شد.
وی با تأکید بر اهمیت شناخت شرایط بومی در ارائه مشاوره گفت: معتقد بودیم مشاورانی که با مشکلات و شرایط زندگی در کیش آشنا هستند، بهتر می‌توانند به تماس‌گیرندگان کمک کنند؛ زیرا مشاوره مؤثر باید با درک تجربه زیسته و مسائل واقعی مردم همراه باشد.
پاسخ‌گویی به بیش از ۱۰۰ تماس و ارائه خدمات مشاوره حضوری
حیدرهایی با اشاره به عملکرد سامانه ۱۴۸۰ در کیش اظهار کرد: با وجود محدودیت نیروی انسانی و اینکه در حال حاضر پاسخ‌گویی این سامانه در ساعات اداری انجام می‌شود، در ماه‌های نخست فعالیت، بیش از ۱۰۰ تماس از سوی مردم پاسخ داده شده است.
وی این میزان مراجعه را نشانه اعتماد مردم به خدمات تخصصی سازمان بهزیستی دانست و افزود: همان‌طور که مردم اورژانس اجتماعی ۱۲۳ را به‌عنوان ظرفیتی قابل اعتماد برای مداخله در بحران‌های اجتماعی پذیرفته‌اند، سامانه ۱۴۸۰ نیز می‌تواند نقش مؤثری در پاسخ‌گویی به نیازهای روانشناختی جامعه داشته باشد.
رئیس اداره بهزیستی منطقه آزاد کیش با اشاره به راه‌اندازی مرکز مشاوره دولتی در جزیره گفت: در کنار مشاوره تلفنی، نیاز به ارائه خدمات حضوری نیز احساس می‌شد. بر همین اساس، مرکز مشاوره دولتی با استفاده از ظرفیت متخصصان و همکاری بخش غیردولتی راه‌اندازی شده است.
وی ادامه داد: در مرحله نخست، خدمات حضوری یک روز در هفته ارائه می‌شود و در صورت افزایش نیاز مردم و فراهم شدن ظرفیت لازم، تعداد روزهای ارائه خدمات افزایش خواهد یافت.
حیدرهایی با تأکید بر اینکه مسائل مالی نباید مانع دریافت خدمات مشاوره شود، گفت: تلاش کردیم با استفاده از ظرفیت‌های حمایتی و مشارکت‌های موجود، امکان بهره‌مندی افراد نیازمند از خدمات مشاوره را فراهم کنیم تا هیچ‌کس صرفاً به دلیل مشکلات مالی از دریافت این خدمات محروم نماند.
ارزیابی آسیب‌های روانی ناشی از جنگ و پیگیری وضعیت افراد نیازمند
وی با اشاره به اقدامات انجام‌شده در زمینه ارزیابی روانشناختی پس از جنگ اظهار کرد: پس از ابلاغ برنامه ارزیابی آسیب‌های روانی ناشی از جنگ، این فرایند را در کیش اجرا کردیم؛ اما کار را به غربالگری محدود نکردیم.
حیدرهایی افزود: افرادی که پس از ارزیابی به خدمات مشاوره نیاز داشتند، مورد پیگیری قرار گرفتند و با آن‌ها تماس گرفته شد تا از امکان دریافت خدمات تخصصی مطلع شوند. هدف ما این بود که مردم پس از شناسایی نیازهای روانشناختی خود، در مسیر دسترسی به خدمات تنها نمانند.
وی تصریح کرد: غربالگری زمانی اثربخش است که با پیگیری، ارجاع مناسب و ارائه خدمات موردنیاز همراه باشد. به همین دلیل، تلاش کردیم میان شناسایی آسیب‌ها و مداخله تخصصی ارتباط برقرار کنیم.
تدوین پروتکل تخصصی مددکاری و روان‌شناسی مدارس کیش
رئیس اداره بهزیستی منطقه آزاد کیش، توسعه خدمات سلامت روان در مدارس را از دیگر اولویت‌های این اداره برشمرد و گفت: در سال گذشته و با همکاری آموزش‌وپرورش، مراکز مشاوره و متخصصان حوزه اجتماعی، برنامه‌هایی برای ارائه خدمات مددکاری و روانشناختی در مدارس اجرا شد و بخش عمده مدارس دولتی تحت پوشش این اقدامات قرار گرفتند.
وی با قدردانی از همکاری مدیر آموزش‌وپرورش کیش اظهار کرد: در گذشته، ورود به مدارس برای اجرای برنامه‌های تخصصی همیشه آسان نبود؛ اما با همراهی مدیریت جدید آموزش‌وپرورش، زمینه همکاری بیشتری فراهم شد و امکان برنامه‌ریزی منسجم‌تر برای حضور کارشناسان بهزیستی در مدارس به وجود آمد.
حیدرهایی افزود: امسال تصمیم گرفتیم حضور خود را در مدارس تقویت کنیم. در همین راستا، با همکاری متخصصان مددکاری اجتماعی و حوزه آسیب‌های اجتماعی، پروتکل تخصصی مددکاری و روان‌شناسی مدارس کیش تدوین شده است.
وی ادامه داد: این پروتکل با توجه به شرایط جزیره طراحی شده و هدف آن ایجاد چارچوبی منسجم برای مداخلات روانشناختی و اجتماعی در محیط‌های آموزشی است. امیدواریم در پایان سال تحصیلی، نتایج اقدامات انجام‌شده را ارائه کنیم تا در صورت اثربخشی، این تجربه در سایر مناطق کشور نیز مورد استفاده قرار گیرد.
صفر شدن صف انتظار خدمات توانبخشی در کیش
حیدرهایی در بخش دیگری از سخنان خود به اقدامات انجام‌شده در حوزه توانبخشی اشاره کرد و گفت: در سال ۱۴۰۲، حدود ۱۰۰ نفر در صف انتظار دریافت خدمات توانبخشی قرار داشتند، اما امروز با همکاری مجموعه‌های مختلف، این صف انتظار برطرف شده است.
وی افزود: علاوه بر رفع صف انتظار، ظرفیت‌های توانبخشی در جزیره توسعه یافته و کیش از مراکز توانبخشی برخوردار است که می‌توانند طیف گسترده‌تری از نیازهای جامعه هدف را پوشش دهند.
رئیس اداره بهزیستی منطقه آزاد کیش تأکید کرد: توسعه خدمات توانبخشی باید به‌گونه‌ای باشد که خانواده‌ها بتوانند با آرامش بیشتری از خدمات موردنیاز فرزندان خود در داخل جزیره استفاده کنند و برای دسترسی به این خدمات با دشواری‌های کمتری مواجه شوند.
کیش در مسیر تبدیل‌شدن به نخستین جزیره دوستدار اوتیسم کشور
وی یکی از برنامه‌های مهم پیش‌روی اداره بهزیستی کیش را فراهم کردن زمینه معرفی این جزیره به‌عنوان نخستین جزیره دوستدار اوتیسم کشور تا پایان سال جاری عنوان کرد.
حیدرهایی با اشاره به برنامه‌های پیش‌بینی‌شده در این زمینه گفت: برای تحقق این هدف، اقدامات آموزشی و فرهنگ‌سازی را از فرودگاه کیش آغاز کرده‌ایم و قرار است دوره‌های آموزشی ویژه کارکنان فرودگاه برگزار شود.
وی افزود: در این برنامه، آگاهی‌بخشی درباره نحوه صحیح برخورد با کودکان دارای اوتیسم، به‌ویژه در فرایندهای بازرسی و تردد در فرودگاه، مورد توجه قرار گرفته است. آشنایی کارکنان با ویژگی‌ها و نیازهای این کودکان می‌تواند از ایجاد فشار روانی غیرضروری برای آن‌ها و خانواده‌هایشان جلوگیری کند.
رئیس اداره بهزیستی منطقه آزاد کیش تصریح کرد: هدف این است که خدمات و محیط‌های عمومی جزیره به شکلی آماده شوند که خانواده‌های دارای فرزند اوتیسم بتوانند با آرامش و اطمینان بیشتری از امکانات کیش استفاده کنند. امیدواریم با همراهی مجموعه منطقه آزاد، دستگاه‌های اجرایی و بخش‌های مرتبط، این هدف تا پایان سال محقق شود.
تأکید بر حمایت از بهزیستی کیش و توسعه همکاری بین‌دستگاهی
حیدرهایی با اشاره به محدودیت نیروی انسانی در اداره بهزیستی کیش اظهار کرد: ارائه خدمات تخصصی در حوزه اجتماعی و توانبخشی، با وجود محدودیت امکانات و نیروی انسانی، نیازمند همکاری مستمر همه دستگاه‌ها و استفاده از ظرفیت‌های موجود در جزیره است.
وی با قدردانی از همراهی سازمان منطقه آزاد کیش، دستگاه قضایی، نیروی انتظامی، آموزش‌وپرورش، متخصصان حوزه مشاوره و سایر مجموعه‌های همکار افزود: بسیاری از اقدامات انجام‌شده نتیجه همکاری میان‌بخشی بوده و استمرار این روند می‌تواند زمینه توسعه خدمات و اجرای طرح‌های ملی در مقیاس محلی را فراهم کند.
رئیس اداره بهزیستی منطقه آزاد کیش در پایان با تأکید بر ظرفیت این جزیره برای اجرای برنامه‌های نوآورانه اجتماعی گفت: کیش می‌تواند به محلی برای اجرای آزمایشی و بومی‌سازی طرح‌های ملی سازمان بهزیستی تبدیل شود؛ طرح‌هایی که در صورت موفقیت، امکان استفاده از نتایج و تجربه‌های آن‌ها در سایر مناطق کشور نیز وجود دارد.
وی ابراز امیدواری کرد با تداوم حمایت‌ها و همکاری دستگاه‌های مختلف، خدماتی متناسب با نیازهای جامعه هدف بهزیستی و سایر شهروندان ارائه شود و مسیر ارتقای سلامت روانی، اجتماعی و توانبخشی در جزیره با قدرت بیشتری ادامه یابد.
کیش فردا گزارش می‌دهد که توسعه مرکز مشاوره دولتی، تقویت سامانه ۱۴۸۰، گسترش مداخلات روانشناختی در مدارس، رفع صف انتظار خدمات توانبخشی و برنامه‌ریزی برای تبدیل کیش به جزیره دوستدار اوتیسم، از مهم‌ترین محورهای اعلام‌شده در برنامه‌های اداره بهزیستی منطقه آزاد کیش برای گسترش حمایت‌های اجتماعی و بهبود دسترسی مردم به خدمات تخصصی است.
نظر شما