بهزیستی خراسان جنوبی؛ گسترش چتر حمایت‌های توانبخشی، توسعه خانه‌های حمایتی و ثبت افتخارات ملی و منطقه‌ای
در ادامه تشریح کارنامه عملکرد دکتر جمیله رضازاده ورقچی در دوره مسئولیت معاونت توانبخشی بهزیستی خراسان جنوبی، مجموعه‌ای از اقدامات در حوزه توسعه حمایت‌های مالی و مراقبتی، افزایش ظرفیت مراکز توانبخشی، مدیریت بحران، ارتقای نظارت و کسب رتبه‌های برتر کشوری و منطقه‌ای تشریح شد؛ کارنامه‌ای که در کنار توسعه خدمات تخصصی، با افزایش حمایت از خانواده‌ها و افراد دارای معلولیت و درخشش ورزشکاران و هنرمندان این حوزه همراه بوده است.
توسعه حمایت‌های مالی و گسترش پوشش خدمات توانبخشی
یکی از محورهای مهم اقدامات این دوره، افزایش دامنه حمایت‌های مالی از افراد دارای معلولیت و خانواده‌های آنان بوده است. بر اساس گزارش ارائه‌شده، شمار دریافت‌کنندگان حق پرستاری خانواده‌محور از یک‌هزار و ۸۴۴ نفر به ۲ هزار و ۲۸۴ نفر افزایش یافته که بیانگر رشد ۲۴ درصدی پوشش این خدمت است. همچنین در مردادماه ۱۴۰۵، مبلغ پرداختی حق پرستاری خانواده‌محور به ازای هر فرد ۸۰ درصد افزایش یافت.
در حوزه حمایت از افراد دارای ضایعه نخاعی، تعداد دریافت‌کنندگان حق پرستاری از ۳۵۹ نفر به ۳۶۴ نفر رسید و پوشش اعلام‌شده این خدمت به ۱۰۰ درصد افزایش یافت. شمار افراد تحت پوشش مستمری توانبخشی نیز از ۱۵ هزار و ۳۱۵ نفر به ۱۵ هزار و ۶۴۶ نفر رسید؛ افزایشی معادل ۳۳۱ نفر که با رشد ۵۰ درصدی مبلغ مستمری هر فرد در مردادماه ۱۴۰۵ همراه بود.
همچنین برای ۹۶ نفر از افراد دارای اختلال طیف اتیسم با نیاز حمایتی شدید و خیلی شدید، حق پرستاری برقرار شد و پوشش این خدمت به ۱۰۰ درصد رسید.
در سطح کشوری نیز مبالغ یارانه خدمات توانبخشی در منزل و مراقبت در منزل ۱۰۰ درصد و یارانه مراکز شبانه‌روزی ۷۰ درصد افزایش یافت؛ اقداماتی که ظرفیت پشتیبانی از مراکز و تداوم ارائه خدمات مراقبتی به افراد نیازمند حمایت را تقویت می‌کند.
افزایش ۶۰ درصدی خانه‌های حمایتی و توسعه زیرساخت‌های مراقبت
در حوزه برنامه‌ریزی و نظارت بر مراکز توانبخشی و مراقبتی، تعداد خانه‌های حمایتی استان از هفت به ۱۱ خانه افزایش یافت که نشان‌دهنده رشد ۶۰ درصدی ظرفیت این بخش است.
در همین راستا، خانه کوچک ویژه افراد دارای معلولیت ذهنی «فرشتگان میناب» در شهرستان درمیان در اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۵ راه‌اندازی شد و خانه حمایتی سالمندان «فرهیختگان ۲» نیز در تیرماه همان سال در شهرستان سرایان فعالیت خود را آغاز کرد.
همچنین مرکز ارائه خدمات توانبخشی در منزل «نیکان ۲» در شهرستان طبس در تیرماه ۱۴۰۵ راه‌اندازی شد. در شهرستان قاین نیز طرح ادغام خدمات توانبخشی در منزل و مراقبت در منزل به‌صورت پایلوت استانی، از ابتدای مردادماه ۱۴۰۵ برای ۶۰ نفر از سالمندان و افراد دارای معلولیت جسمی‌حرکتی شدید و خیلی شدید به اجرا درآمد؛ طرحی با هدف هم‌افزایی ظرفیت‌های خدماتی و سامان‌دهی بهتر مراقبت در محیط زندگی افراد.
در بخش توسعه خانه‌های حمایتی، موافقت اصولی فعالیت خانه حمایتی بیماران اعصاب و روان در بیرجند صادر شده و پس از تأیید ساختمان، صدور پروانه فعالیت آن در دستور کار قرار گرفته است. همچنین پروانه فعالیت خانه حمایتی بیماران اعصاب و روان «مهرآفرین» در قاین صادر شده و بر اساس برنامه اعلام‌شده، آغاز پذیرش و انتقال بیماران از مرکز شبانه‌روزی به این خانه برای ابتدای آبان‌ماه پیش‌بینی شده است.
در حوزه ارتقای استانداردهای مراکز نیز برای مرکز «خانه امید» زیرمجموعه مؤسسه علی‌اکبر(ع)، در شهریورماه ۱۴۰۵ گواهی استاندارد اخذ شد و پیگیری برای دریافت گواهی استاندارد سایر مراکز سالمندان استان نیز در دستور کار قرار گرفت.
کلنگ‌زنی مرکز شبانه‌روزی «کوشه» در شهرستان خوسف و مجتمع توانبخشی اتیسم نیز از دیگر اقدامات زیرساختی این دوره بود؛ اقداماتی که با هدف توسعه ظرفیت خدمات تخصصی و پاسخ‌گویی به نیازهای مراقبتی جامعه هدف دنبال شد.
*نظارت مستمر بر مراکز و مدیریت بحران در شرایط اضطراری*
صیانت از استمرار خدمات مراکز توانبخشی و مراقبتی، به‌ویژه در شرایط بحرانی، از دیگر محورهای عملکرد این دوره به شمار می‌رود.
بر اساس گزارش ارائه‌شده، در دوران موسوم به جنگ رمضان، مدیران، کارشناسان ستادی و کارشناسان شهرستانی در مجموع ۸۹ بازدید از مراکز انجام دادند. افزون بر آن، ۵۸ بازدید تخصصی از مراکز زیرمجموعه توسط کارشناسان ستاد و معاونت صورت گرفت.
مدیریت شبانه‌روزی شرایط بحرانی مراکز در جریان جنگ ۱۲روزه و جنگ رمضان نیز با تمرکز بر تأمین و ذخیره اقلام ضروری از جمله تجهیزات، مواد غذایی، آب، برق و دارو دنبال شد تا روند مراقبت از افراد مقیم مراکز و ارائه خدمات تخصصی با اختلال مواجه نشود
پیگیری و برنامه‌ریزی برای اخذ رضایت‌نامه از خانواده‌ها به‌منظور واریز کالابرگ مراکز شبانه‌روزی و همکاری مستمر با اداره پذیرش و هماهنگی استان نیز در زمره اقدامات اجرایی این حوزه قرار داشت.
*ثبت رتبه‌های برتر کشوری و منطقه‌ای*
عملکرد حوزه توانبخشی بهزیستی خراسان جنوبی در ارزیابی‌های تخصصی و جشنواره‌های ملی و منطقه‌ای، به کسب عناوین برتر در چندین بخش منجر شد.
بر اساس گزارش عملکرد، مهم‌ترین رتبه‌های کسب‌شده عبارت‌اند از:
- رتبه اول کشوری در ارزیابی نظام‌نامه ستاد به استان در حوزه معاونت توانبخشی؛
- رتبه اول کشوری در ارزیابی نظام‌نامه دفتر آموزشی، توانبخشی، حرفه‌آموزی و توان‌پزشکی؛
- رتبه دوم کشوری در ارزیابی نظام‌نامه ستاد به استان در دفتر معاونت توانبخشی؛
- رتبه سوم کشوری در ارزیابی نظام‌نامه دفتر برنامه‌ریزی و نظارت بر مراکز توانبخشی و مراقبتی؛
- رتبه سوم کشوری در برنامه غربالگری شنوایی نوزادان در حوزه پیشگیری از معلولیت‌ها و تلفیق اجتماعی.
در بخش فرهنگی و هنری نیز گروه‌های شرکت‌کننده در جشنواره «طعم امید»، ویژه غذا در گروه‌های افراد دارای معلولیت بینایی، سندرم داون و معلولیت جسمی‌حرکتی، رتبه اول منطقه کویر را کسب کردند. همچنین دو گروه نمایشی افراد دارای معلولیت در جشنواره منطقه‌ای تئاتر معلولان کویر در استان کرمان در سال ۱۴۰۴ موفق به کسب عناوین برتر شدند.
*افتخارآفرینی ورزشکاران دارای معلولیت؛ از سکوهای آسیایی تا رقابت‌های کشوری و منطقه‌ای*
درخشش ورزشکاران دارای معلولیت خراسان جنوبی، جلوه‌ای دیگر از ظرفیت‌های توانمندی، پشتکار و استعداد جامعه هدف بهزیستی استان است. بر اساس آمار ارائه‌شده، ورزشکاران دارای معلولیت جسمی‌حرکتی موفق به کسب ۱۲ مدال در رقابت‌های آسیایی، کشوری و منطقه‌ای شدند؛ شامل یک مدال آسیایی، ۹ مدال کشوری و دو مدال منطقه‌ای.
*مهم‌ترین افتخارات ثبت‌شده در این بخش عبارت‌اند از:*
- عارف باباییان: کسب مدال طلای تیمی فوتبال هفت‌نفره در مسابقات پاراآسیایی؛
- علی‌اصغر صفری: کسب عنوان نایب‌قهرمانی کشور در رشته بوچیا؛
- مریم تقندیکی: کسب دو مدال طلا در دوهای ۴۰۰ و ۱۵۰۰ متر؛
- زهرا پیگداری: کسب مقام سوم در پرش طول و ثبت مقام دوم در یکی از رقابت‌های گزارش‌شده این رشته؛
- فاطمه کهنسال: کسب مقام‌های اول و دوم تنیس روی میز در دو سال و همچنین مدال طلای رقابت‌های منطقه‌ای؛
- اسماعیل بارانی خالص: کسب مدال نقره ماده ۱۵۰۰ متر؛
- سبحان ضامنی: کسب مدال برنز ماده ۴۰۰ متر؛
- محمد خراشادی: کسب مدال برنز مسابقات منطقه‌ای تنیس روی میز.
*در بخش ورزشکاران دارای معلولیت بینایی نیز پنج مدال و عنوان برتر کشوری، منطقه‌ای و استانی به ثبت رسید.*
یاسمین بیخویش در رشته شطرنج مقام سوم کشوری، مقام دوم منطقه‌ای و مقام اول استانی را کسب کرد. کوثر یعقوبی‌مقدم در رشته دوومیدانی به مقام سوم کشوری و مقام دوم المپیاد استعدادهای برتر دست یافت و مریم مالداری نیز مقام سوم کشوری دوومیدانی را از آن خود کرد. تیم بانوان گلبال استان نیز به مقام سوم کشوری رسید.
*جمع‌بندی؛ توسعه حمایت‌ها، تقویت مراکز و نمایان‌شدن توانمندی‌های جامعه هدف*
مجموع اقدامات گزارش‌شده در این دوره، از افزایش پوشش حمایت‌های مالی و توسعه خانه‌های حمایتی تا تقویت نظارت، مدیریت بحران، ارتقای استاندارد مراکز و کسب افتخارات ورزشی و فرهنگی، تصویری از تلاش برای گسترش خدمات تخصصی و پاسخ‌گویی به نیازهای متنوع افراد دارای معلولیت و سالمندان ارائه می‌کند.
این کارنامه همچنین نشان می‌دهد که توانبخشی تنها به ارائه خدمات مراقبتی محدود نیست؛ بلکه فراهم‌کردن زمینه زندگی باکیفیت‌تر، حمایت از خانواده‌ها، توسعه فرصت‌های مشارکت و دیده‌شدن استعدادهای افراد دارای معلولیت در عرصه‌های فرهنگی، هنری و ورزشی، بخش مهمی از مأموریت این حوزه را تشکیل می‌دهد.
نظر شما