دکتر جمیله رضازاده ورقچی در آیین تودیع و معارفه معاونت توانبخشی بهزیستی خراسان جنوبی در بخش اول تشریح کرد

دکتر جمیله رضازاده ورقچی در آیین تودیع و معارفه معاونت توانبخشی بهزیستی خراسان جنوبی در بخش اول تشریح کرد
کارنامه‌ای از دو دهه توسعه زیرساخت‌های توانبخشی، گسترش خدمات تخصصی و ارتقای کیفیت خدمت‌رسانی به جامعه هدف
به گزارش روابط عمومی بهزیستی خراسان جنوبی، دکتر جمیله رضازاده ورقچی، معاون پیشین توانبخشی بهزیستی خراسان جنوبی، در آیین تودیع و معارفه معاون جدید این حوزه، گزارشی از مهم‌ترین اقدامات، دستاوردها و برنامه‌های اجراشده در دوره مسئولیت خود از آبان‌ماه ۱۳۸۵ تا مهرماه ۱۴۰۵ ارائه کرد.
وی با اشاره به توسعه زیرساخت‌های خدمات توانبخشی و پیشگیری در استان، اظهار کرد: در طول این دوره، اقدامات گسترده‌ای در زمینه راه‌اندازی مراکز تخصصی، توسعه خدمات مراقبتی و حمایتی، پیشگیری از معلولیت‌ها، ارتقای دانش تخصصی، گسترش فعالیت‌های علمی و هنری و افزایش دسترسی جامعه هدف به خدمات بهزیستی انجام شده است.
توسعه زیرساخت‌ها و گسترش مراکز تخصصی
رضازاده ورقچی با اشاره به صدور پروانه فعالیت و راه‌اندازی مراکز توانبخشی و پیشگیری گفت: از آبان‌ماه ۱۳۸۵ تا خردادماه ۱۴۰۴، تعداد ۳۱ مرکز و از خردادماه ۱۴۰۴ تا مهرماه ۱۴۰۵ نیز ۱۲ مرکز جدید راه‌اندازی شده است که در مجموع، زمینه توسعه ۴۳ مرکز توانبخشی و پیشگیری را در استان فراهم کرده است.
وی افزود: فعال‌سازی مراکز مشاوره ژنتیک دولتی و دو مرکز غیردولتی در بیرجند از سال ۱۳۸۶، برگزاری نخستین سمینار کشوری ژنتیک در سال ۱۳۸۷ و اجرای دوره آموزشی ۲۱۰ ساعته نظری و عملی مشاوره ژنتیک برای پزشکان، از جمله اقدامات شاخص در حوزه پیشگیری از معلولیت‌ها بوده است.
وی همچنین به پیشگامی استان در الکترونیکی‌سازی پرونده‌های مشاوره ژنتیک از سال ۱۳۸۹ اشاره کرد و گفت: طرح مربوطه پس از ارسال به سطح کشور، در استان اجرا شد و گامی مؤثر در توسعه خدمات تخصصی و ساماندهی اطلاعات این حوزه بود.
ایجاد مراکز شبانه‌روزی، خانه‌های حمایتی و خدمات مراقبت در منزل
معاون پیشین توانبخشی بهزیستی خراسان جنوبی، توسعه مراکز اقامتی و مراقبتی را از محورهای مهم اقدامات این دوره برشمرد و اظهار کرد: راه‌اندازی مراکز شبانه‌روزی ویژه افراد دارای معلولیت ذهنی و روانی و سالمندان، از جمله مراکز فجر فردوس، شهریار بیرجند، ذهن آرام فردوس، نیکان طبس، گوهر قاین و مهرآفرین قاین، بخشی از اقدامات انجام‌شده برای گسترش خدمات تخصصی در استان بوده است.
وی افزود: راه‌اندازی دو مرکز مراقبت در منزل امیدکوثر در بیرجند و گوهرناز در قاین، همچنین تشکیل بنیادهای فرزانگان در شهرستان‌های بیرجند، قاین و بشرویه، از دیگر اقدامات انجام‌شده در راستای توسعه خدمات مراقبتی و ارتقای کیفیت زندگی سالمندان بوده است.
رضازاده ورقچی با اشاره به گسترش خانه‌های کوچک و حمایتی بیان کرد: ایجاد خانه‌های کوچک ویژه افراد دارای معلولیت ذهنی شامل عقیق و آرام در بیرجند، کوثر در درمیان و الفت و امید در قاین، خانه نیمه‌راهی روان قاصدک در بیرجند و خانه‌های حمایتی سالمندان مهرورزان در بشرویه و فرهیختگان یک در سرایان، از جمله اقدامات این حوزه بوده است.
توسعه مراکز روزانه، حرفه‌آموزی و اشتغال حمایتی
وی راه‌اندازی نخستین و تنها مرکز روزانه اوتیسم استان با عنوان توان‌افزا در سال ۱۳۹۲ را یکی از اقدامات شاخص حوزه توانبخشی دانست و گفت: توسعه مراکز روزانه و حرفه‌آموزی در شهرستان‌های مختلف، از جمله مرکز پارسایان سرایان، بشارت مهر فردوس، ترنم و یاس قاین و مراکز حرفه‌آموزی مهر سربیشه، مجیر نهبندان، کیهان بشرویه و پویش درمیان، نقش مهمی در گسترش فرصت‌های آموزشی، توانمندسازی و مشارکت اجتماعی جامعه هدف داشته است.
وی همچنین به راه‌اندازی کارگاه‌های تولیدی حمایتی سرود زندگی در بیرجند و دستان پرتوان در خوسف اشاره کرد و افزود: توسعه این مراکز با هدف فراهم‌سازی زمینه مهارت‌آموزی، ارتقای توانمندی‌های فردی و ایجاد فرصت‌های فعالیت تولیدی برای افراد دارای معلولیت دنبال شده است.
تقویت خدمات پیشگیری و حمایت از افراد در مسیر بهبودی
رضازاده ورقچی با اشاره به اقدامات حوزه پیشگیری گفت: راه‌اندازی مرکز توانمندسازی مردان بهبودیافته از اعتیاد طلوع دوباره در بیرجند در سال ۱۴۰۲ و ایجاد کمپ بانوان در بیرجند، از جمله اقدامات انجام‌شده در راستای توسعه خدمات حمایتی و توانمندسازی بوده است.

*پیشگامی در برنامه‌های فرهنگی، هنری و توانبخشی مبتنی بر هنر*

وی برگزاری هفتمین جشنواره تئاتر معلولان کویر در سال ۱۳۹۶ و نخستین جشنواره هنرهای تجسمی کشور در سال ۱۳۹۷ را از رویدادهای شاخص این دوره عنوان کرد و گفت: برگزاری دوره‌های آموزشی هنردرمانی با محوریت هنرهای تجسمی و موسیقی‌درمانی در سال ۱۳۹۷، آموزش فعالیت‌های روزمره زندگی (ADL) در سال ۱۴۰۰ و آموزش نمایش عروسکی در سال ۱۴۰۱، در راستای ارتقای توانمندی‌های تخصصی و توسعه رویکردهای نوین توانبخشی انجام شده است.

وی اجرای طرح راهی به آسمان با همکاری مؤسسه خیریه ولیعصر در سال ۱۳۹۷، اهدای وسایل توانبخشی و برگزاری دوره‌های آموزشی مرتبط را نیز از دیگر اقدامات مؤثر در توسعه خدمات این حوزه برشمرد.

*دستاوردهای علمی و تخصصی*

معاون پیشین توانبخشی بهزیستی خراسان جنوبی با اشاره به فعالیت‌های علمی خود اظهار کرد: تألیف ۳۹ مقاله علمی در مجلات و کنگره‌های معتبر ملی و بین‌المللی و تألیف و ترجمه ۶ کتاب در حوزه‌های ارتقای توانمندی کودکان، ژنتیک، اعتیاد، سالمندان و افراد دارای معلولیت، بخشی از فعالیت‌های علمی و تخصصی این دوره بوده است.

*مدیریت بحران کرونا و صیانت از جامعه هدف*

رضازاده ورقچی مدیریت خدمات حوزه توانبخشی در سه سال همه‌گیری کرونا را از تجربه‌های مهم این دوره دانست و بر تلاش مجموعه بهزیستی استان برای صیانت از سلامت جامعه هدف و کارکنان تأکید کرد. به گفته وی، با اقدامات انجام‌شده، میزان آسیب در میان جامعه هدف و کارکنان بهزیستی استان در مقایسه با میانگین کشوری کمتر بود.

*اقدامات شاخص از خردادماه ۱۴۰۴ تا مهرماه ۱۴۰۵*

وی در ادامه، با تشریح اقدامات دوره اخیر مسئولیت خود، از راه‌اندازی ۱۲ مرکز جدید توانبخشی و توسعه خدمات دفتر پیشگیری از معلولیت‌ها و تلفیق اجتماعی خبر داد و به بخشی از عملکرد حوزه مشاوره ژنتیک اشاره کرد.

بر اساس گزارش ارائه‌شده، در سال ۱۴۰۴، تعداد ۳ هزار و ۸۲ نفر از تسهیلات و خدمات مرتبط با برنامه مشاوره ژنتیک بهره‌مند شدند و ۲ هزار و ۸۲ نفر نیز در مراکز مشاوره ژنتیک پذیرش شدند.

وی افزود: در سال‌های ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵، سلامت جنین در دوران بارداری و پیش از تولد در ۸۵ مورد بررسی شد و ۱۸ مورد ختم قانونی بارداری نیز در چارچوب ضوابط مربوط انجام گرفت.

همچنین در سال ۱۴۰۴، آزمایش‌های تخصصی ژنتیک از جمله اگزوم، ناقلی و آمنیوسنتز برای ۳۱۴ فرد دارای ریسک انجام شد و ۱۲۹ نفر نیز آزمایش‌های بیوشیمی دریافت کردند. در همین سال، ۱۵۰ پرونده جدید برای افراد دارای سابقه معلولیت در مراکز مشاوره ژنتیک تشکیل و آزمایش‌های تخصصی اگزوم با هدف شناسایی علت معلولیت انجام شد.

رضازاده ورقچی با اشاره به اجرای طرح‌های پایلوت شناسایی علت معلولیت در شهرستان‌های طبس و فردوس اظهار کرد: در قالب این طرح‌ها، با هدف شناسایی اختلالات ژنتیکی در افراد دارای ریسک بالا، ۳۲۵ نفر در طبس و ۵۷ نفر در فردوس از خدمات مشاوره ژنتیک بهره‌مند شدند.

وی در پایان، توسعه زیرساخت‌های توانبخشی، تقویت خدمات تخصصی پیشگیری، گسترش مراکز مراقبتی و حمایتی و ارتقای فرصت‌های توانمندسازی را از محورهای اصلی اقدامات انجام‌شده در این دوره برشمرد و بر اهمیت تداوم این مسیر در راستای بهبود کیفیت خدمات و پاسخگویی مؤثرتر به نیازهای جامعه هدف تأکید کرد.