به گزارش روابط عمومی و امور بین الملل سازمان بهزیستی کشور، سید جواد حسینی در مراسم پاتوق «مهر و گفتگو» با تبیین ابعاد جمعیت‌شناختی و روان‌شناختی دوران سالمندی اظهار کرد: مسائل و چالش‌های روانی-اجتماعی این قشر به‌مراتب فراتر از دغدغه‌های معیشتی، درآمدی و درمانی است؛ از این رو رویکرد نظام رفاه اجتماعی باید از اقدامات صِرفاً حمایتی به سمت مداخلات توانمندبخش و حفظ پیوندهای اجتماعی سالمندان تغییر کند.
وی با اشاره به راه‌اندازی مراکز تعاملی سالمندان افزود: با استفاده بهینه از فضاهای موجود و هم‌افزایی ظرفیت‌های مدنی، ۸۴۰ پاتوق «مهر و گفتگو» در سطح کشور بدون تحمیل بار مالی و تخصیص بودجه جدید فعال شده است تا فضایی مؤثر برای ارتباطات بین‌فردی، کاهش انزوای روانی و تقویت سرمایه اجتماعی سالمندان شکل گیرد.
حسینی با تحلیل تطبیقی پدیده سالمندی در سطح بین‌المللی خاطرنشان کرد: در حال حاضر حدود ۱۳ درصد جمعیت کشور را سالمندان تشکیل می‌دهند، در حالی که این رقم در کشورهایی چون ژاپن به بیش از ۲۸ درصد می‌رسد؛ تجارب جهانی نشان می‌دهد که عدم مدیریت علمی این پدیده، بار سنگین مراقبتی، روانی و اقتصادی را بر جمعیت فعال تحمیل خواهد کرد.
رئیس سازمان بهزیستی کشور در ادامه، نظام‌مندسازی آموزش مراقبان و متخصصان را ضرورتی انکارناپذیر دانست و تصریح کرد: در حوزه تخصصی با کمبود دانش‌آموختگان متمرکز بر روان‌شناسی سالمندی مواجه هستیم؛ بر این اساس، رویکرد بهزیستی تربیت ۳ هزار و ۵۰۰ روان‌شناس تخصصی سالمندی در بستر مراکز مشاوره، آموزش ۱۰ هزار و ۵۰۰ مراقب غیررسمی و صدور مجوزها بر مبنای استانداردهای ارزیابی‌شده است. همچنین مقرر شد از هر ۱۰ تیم مراکز مشاوره، یک تیم به‌صورت تخصصی به حوزه روان‌شناسی سالمندی اختصاص یابد و افراد نیازمند نیز از یارانه خدمات مشاوره‌ای بهره‌مند شوند.
لایحه حمایت از حقوق سالمندان در دست تدوین
حسینی با انتقاد از بروکراسی اداری و محدودیت ظرفیت‌های قانونی در حوزه سالمندی بیان کرد: سهم قوانین ناظر بر حقوق سالمندان در نظام حقوقی کشور بسیار اندک است؛ راه‌حل بنیادین و پایدار برای عبور از موانع ساختاری، پیگیری و تصویب «لایحه جامع حمایت از حقوق سالمندان» در مراجع بالادستی است تا تکالیف تمام دستگاه‌های اجرایی در این حوزه شفاف و تضمین شود.
وی با تحلیل جمعیت‌شناختی روند سالمندی در کشور و جهان اظهار کرد: امروزه حدود ۱۳ درصد جمعیت ایران در سنین سالمندی قرار دارند، در حالی که این شاخص در کشوری مانند ژاپن از ۲۸ درصد فراتر رفته و ۶۵ درصد جمعیت فعال آن را به نوعی درگیر مراقبت‌های جسمی، روانی و مالی کرده است. با توجه به افزایش امید به زندگی به حدود ۷۸ سال، مدیریت علمی و هوشمندانه سال‌های پس از بازنشستگی یک اولویت حیاتی برای سیاست‌گذاران است.
حسینی با تبیین دو سناریوی پیش‌رو در مواجهه با این پدیده تصریح کرد: سناریوی نخست، انفعال و نادیده‌گرفتن چالش‌هاست که پیامدی جز بحران‌های مراقبتی ندارد؛ اما سناریوی مطلوب و کارشناسی، نگریستن به دوران سالمندی به مثابه یک «فرصت اجتماعی و اقتصادی» است. نخبگان، کارآفرینان، پزشکان، هنرمندان و اساتید برجسته کشور بخش عمده‌ای از جامعه سالمندان را تشکیل می‌دهند که سرمایه نمادین و تجربی جامعه هستند.
دبیر شورای ملی سالمندان با رونمایی از رویکردهای نوین اقتصادی در این حوزه افزود: نقشه جامع «اقتصاد نقره‌ای» کشور در ۱۴ حوزه راهبردی تدوین و رونمایی شده است. این اقتصاد دارای دو رکن اساسی است؛ نخست، طراحی و ساماندهی مشاغل سازگار با شرایط، مهارت و توانمندی‌های سالمندان پس از دوران بازنشستگی، و دوم، توسعه «اقتصاد مراقبتی» به عنوان بستری اشتغال‌زا برای جوانان و ارائه‌دهندگان خدمات حرفه‌ای به جامعه سالمندی.
معاون وزیر رفاه با اشاره به پایش‌های آماری حوزه سلامت و رفاه سالمندان خاطرنشان کرد: داده‌ها نشان می‌دهد ۶۰ درصد افراد بالای ۶۰ سال با حداقل یک بیماری مزمن مواجهند و با افزایش سن به بالای ۷۰ سال، بخش قابل‌توجهی از این قشر با افت درآمد و محدودیت‌های عملکردی روبه‌رو می‌شوند؛ در حالی که هزینه‌های درمانی و مراقبتی به نقطه اوج می‌رسد. در چنین شرایطی، تقویت ابعاد روانی، اجتماعی و اقتصادی در کنار مسائل معیشتی ضرورتی انکارناپذیر است.
رئیس سازمان بهزیستی کشور در ادامه، نظام‌مندسازی آموزش تخصصی سالمندی را اولویتی فوری دانست و گفت: به دلیل کمبود نیروی تخصصی در رشته‌های بالینی متمرکز بر این قشر، تربیت ۳ هزار و ۵۰۰ روان‌شناس سالمندی در مراکز مشاوره، ساماندهی و آموزش ۱۰ هزار و ۵۰۰ مراقب غیررسمی و نظام‌بخشی به صدور مجوزهای مراقبتی در دستور کار قرار گرفته است. همچنین مقرر شد از هر ۱۰ تیم در مراکز مشاوره، یک تیم به حوزه سالمندی اختصاص یابد و حمایت‌های یارانه‌ای برای اقشار فاقد تمکن مالی نیز اعمال شود.
حسینی ضمن تأکید بر گره‌گشایی از انزوای اجتماعی این قشر اعلام کرد: با هم‌افزایی ظرفیت‌های ساختاری و بهره‌برداری بهینه از فضاهای موجود، ۸۴۰ پاتوق «مهر و گفتگو» در سراسر کشور بدون تحمیل بار مالی فعال شده است تا پایگاهی برای تعاملات بین‌فردی و کاهش فرسایش روانی باشد.
وی با اشاره به فقر قوانین حمایتی اختصاصی در نظام حقوقی کشور، تأکید کرد: تنها سهم اندکی از قوانین موجود ناظر بر حقوق سالمندان است؛ از این رو مهم‌ترین اقدام راهبردی، پیگیری مجدانه برای تصویب «لایحه جامع حمایت از حقوق سالمندان» است تا تکالیف و تعهدات بین‌بخشی همه دستگاه‌های مسئول به شکل الزام‌آور و شفاف تعیین شود.
نظر شما