وقتی «وحدت» به «خدمت» می‌رسد

گاهی تقارن دو مناسبت در تقویم، خود حامل پیامی است که فراتر از نام‌ها و تاریخ‌ها معنا پیدا می‌کند. امسال، هفته وحدت و هفته دولت در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند؛ دو مناسبت که هر یک، ما را به مفهومی ارزشمند فرامی‌خوانند: وحدت در کنار هم بودن و دولت در مسیر خدمت به مردم.
هفته وحدت، یادآور سیره پیامبر گرامی اسلام(ص) و آموزه‌های ارزشمند آن حضرت در زمینه همدلی، برادری و انسجام امت اسلامی است؛ فرهنگی که در طول تاریخ، یکی از مهم‌ترین سرمایه‌های جامعه ایرانی نیز بوده و در فراز و نشیب‌های مختلف، زمینه‌ساز همراهی و همدلی مردم شده است.
هفته دولت نیز فرصتی است برای گرامیداشت یاد و نام شهیدان والامقام دولت و پاسداشت تلاش همه دولتمردان و خدمتگزارانی که در مسیر اعتلای کشور و خدمت به مردم گام برمی‌دارند.
قرار گرفتن این دو مناسبت در کنار یکدیگر، می‌تواند یادآور یک حقیقت ارزشمند باشد؛ اینکه خدمت، در بستر همدلی و همراهی، اثری ماندگارتر خواهد داشت.
در مجموعه‌ای مانند بهزیستی، این پیوند بیش از هرجا قابل لمس است. خدمت به انسان‌ها، به‌ویژه افراد دارای معلولیت، سالمندان، کودکان، زنان سرپرست خانوار و خانواده‌های نیازمند حمایت، عرصه‌ای است که در آن، همراهی دولت، مشارکت مردم، حضور خیرین، تلاش سازمان‌های مردم‌نهاد و همت کارکنان، در کنار یکدیگر معنا پیدا می‌کند.
اما در کنار همه این ظرفیت‌ها، یک سرمایه ارزشمند دیگر نیز وجود دارد که شاید بیش از هر چیز، به آینده خدمات اجتماعی گره خورده باشد و آن، مسئولیت اجتماعی است.
مسئولیت اجتماعی یعنی جامعه، سرنوشت هیچ‌یک از اعضای خود را بی‌ارتباط با خویش نداند. یعنی باور داشته باشیم حمایت از یک فرد دارای معلولیت، سالمند، کودک یا خانواده‌ای که با دشواری‌های زندگی روبه‌روست، تنها وظیفه یک دستگاه اجرایی نیست؛ بلکه مسئولیتی انسانی و اجتماعی است که هر یک از ما می‌توانیم در قبال آن سهمی داشته باشیم.
مسئولیت اجتماعی الزاما با اقدامات بزرگ آغاز نمی‌شود. گاهی در دسترس‌پذیر کردن یک محیط، ایجاد یک فرصت شغلی، حمایت از یک خانواده، مشارکت در توانمندسازی یک فرد، توجه به حقوق افراد دارای معلولیت، همراهی با یک سازمان مردم‌نهاد یا حتی اصلاح یک نگاه و یک رفتار اجتماعی معنا پیدا می‌کند.
از این منظر، جامعه‌ای توانمندتر است که در آن، مردم تنها دریافت‌کننده خدمات نباشند، بلکه خود نیز به بخشی از راه‌حل مسائل اجتماعی تبدیل شوند. خیرین، کارآفرینان، اصحاب رسانه، تشکل‌های مردم‌نهاد، دانشگاه‌ها، مراکز علمی و فرهنگی، بنگاه‌های اقتصادی و همه شهروندان، هر یک می‌توانند بخشی از این مسئولیت مشترک را بر عهده بگیرند.
به باور من، یکی از زیباترین جلوه‌های وحدت همین جاست؛ جایی که دغدغه یک انسان، دغدغه جمع می‌شود و یک مسئله اجتماعی، مسئولیت همگانی پیدا می‌کند.
در چنین نگاهی، بهزیستی فقط یک دستگاه ارائه‌دهنده خدمت نیست؛ بلکه می‌تواند حلقه اتصال میان ظرفیت‌های جامعه و نیازهای اجتماعی باشد؛ بستری برای اینکه توان، تخصص، تجربه، سرمایه و نیک‌اندیشی مردم در مسیر توانمندسازی انسان‌ها قرار گیرد.
در این مسیر، هدف نهایی تنها حمایت نیست؛ توانمندسازی و فراهم کردن فرصت حضور شایسته و مستقل افراد در جامعه است. جامعه‌ای که به جای نگاه ترحم‌آمیز، فرصت می‌آفریند؛ به جای حذف، مشارکت می‌دهد و به جای دیدن محدودیت‌ها، توانایی‌ها را می‌بیند.
در این میان، هفته دولت برای ما فرصتی مغتنم است تا ضمن گرامیداشت یاد شهدای دولت و قدردانی از همه خدمتگزاران مردم، بر اهمیت همکاری و هم‌افزایی میان دستگاه‌های اجرایی و اجتماعی تأکید کنیم؛ چرا که مسائل اجتماعی، راه‌حل‌های اجتماعی می‌طلبند و این راه‌حل‌ها زمانی پایدار خواهند بود که دولت و جامعه در کنار یکدیگر، مسئولیت ساختن آینده را بپذیرند.
و چه زیباست که در کنار هفته دولت، هفته وحدت را نیز گرامی می‌داریم؛ چرا که وحدت، سرمایه هم‌افزایی است و مسئولیت اجتماعی، جلوه‌ای از همین وحدت در میدان عمل.
امیدوارم این تقارن مبارک، فرصتی باشد برای تعمیق فرهنگ مشارکت، تقویت مسئولیت اجتماعی و گسترش نگاه توانمندساز به جامعه هدف؛ تا هر یک از ما، به اندازه توان و جایگاه خود، سهمی در ساختن جامعه‌ای داشته باشیم که در آن، کرامت انسان‌ها پاس داشته شود، فرصت‌ها عادلانه‌تر توزیع شود و هیچ استعدادی به دلیل شرایط زندگی، از امکان شکوفایی باز نماند.
هفته وحدت و هفته دولت گرامی باد.