این تجربه، صرفاً یک احساس فردی نیست؛ اربعین «بازگشت به وجدان جمعی» در عصر انزوای انسانِ معاصر است. در این روزها، ساختارهای صلبِ زندگی روزمره فرو میریزد، هویتهای طبقاتی رنگ میبازند و همگان در ساحت «زائر» و «خادم» تعریف میشوند. این پدیده، نوعی ساختارشکنیِ اجتماعی است که مرزهای میان «من» و «دیگری» را کمرنگ میکند.
نوحه کُردی در این میانه، زبان مشترک رنج و ایستادگی است؛ روایتی که حافظه تاریخی مردم ما را با پیام عاشورا گره میزند. وقتی این نغمه در کوچههای شهر میپیچد، سوگِ انسانی را به حماسهای قدسی پیوند میزند و مهران را از یک موقعیت جغرافیایی، به بخشی از یک تاریخ زنده تبدیل میکند.
هراسِ «جا ماندن» از این کاروان، ریشه در نیاز عمیق به تعلق دارد. در جهانی که معنا در آن فرسوده شده، اربعین مرکز ثقلِ پیوندهاست. جا ماندن، یعنی تکرارِ بیرمق عادتها؛ و پیوستن به آن، یعنی ورود به ساحت حرکت و معنا. زائر در این مسیر، از یک عنصرِ منفعل، به یک «کنشگرِ معناجو» بدل میشود که با هر قدم، نسبتِ خویش را با حقیقت و رنج بازتعریف میکند.
آیا کربلا دور است؟ اربعین به ما میآموزد که زمان و مکان مقدس، در لحظههای «گشودگی» متولد میشوند. گاه کربلا در همان کوچهای است که نوحه در آن میپیچد؛ در همان دری که به روی زائر گشوده میشود؛ و در دلی که برای خدمت به انسانها میتپد.
زائر بودن، تنها پیمودن جاده نیست؛ نوعی گشودگیِ جان است. اگر قلب ما به روی درد و رنجِ دیگری گشوده باشد (حتی در میانه مأموریتهای دشوار اورژانس اجتماعی)، ما هرگز از این کاروان جا نماندهایم. اربعین، تمرینِ انسان بودن در ساحت اجتماع است؛ و من امشب، در کوچه، میان آن نوای کُردی و آن حس غریب پرواز، خودم را در میان همین کاروان یافتم.
نظر شما