بررسی علمی اثربخشی طرح «سلام» در خوزستان با مشارکت دانشگاه و بهزیستی

به گزارش روابط عمومی بهزیستی خوزستان، مهران کریمیان مدیرکل بهزیستی استان در این نشست با قدردانی از همکاری اعضای هیئت علمی دانشگاه شهید چمران اهواز در اجرای این پژوهش، اظهار کرد: حضور اساتید دانشگاه در کنار مجموعه بهزیستی، پشتوانه‌ای علمی برای اجرای طرح «سلام» است و در سفر اخیر رئیس سازمان بهزیستی کشور به خوزستان نیز این همکاری علمی مورد توجه و استقبال ویژه قرار گرفت.

کریمیان با اشاره به رویکردهای تحولی سازمان بهزیستی گفت: محله‌محوری و جلب مشارکت‌های مردمی امروز به یکی از محورهای اصلی برنامه‌های تحول‌آفرین سازمان تبدیل شده است. بر همین اساس، طرح «سلام» با هدف بهره‌گیری از ظرفیت‌های مردمی، تقویت سرمایه اجتماعی و حل مسائل محلات در دستور کار قرار گرفته و خوزستان به عنوان استان پایلوت اجرای این برنامه، نقش مهمی در تکمیل و ارتقای آن ایفا می‌کند.

وی با تشریح بخشی از ۱۳ برنامه تحول‌آفرین سازمان بهزیستی افزود: حرکت از مرکزمحوری به خانواده‌محوری، تغییر رویکرد از حمایت‌های صرف یارانه‌ای به سمت توانمندسازی، توسعه برنامه‌های پیشگیرانه، استفاده از فناوری‌های نوین و هوش مصنوعی، تصمیم‌گیری مبتنی بر پژوهش و گسترش مشارکت‌های مردمی از مهم‌ترین برنامه‌های تحولی سازمان است که طرح «سلام» نیز در همین چارچوب دنبال می‌شود.

مدیرکل بهزیستی خوزستان با تأکید بر نقش مردم در حل مسائل اجتماعی خاطرنشان کرد: در محلات ظرفیت‌های ارزشمند انسانی و اجتماعی فراوانی وجود دارد که با شناسایی و سازماندهی آن‌ها می‌توان بسیاری از مشکلات اجتماعی را با مشارکت خود مردم برطرف کرد و نقش دولت را از مجری صرف به تسهیلگر تغییر داد.

کریمیان همچنین به برخی اقدامات انجام‌شده در قالب طرح «سلام» در استان اشاره کرد و گفت: اجرای طرح‌های غربالگری و استعدادیابی نوجوانان، غربالگری سلامت زنان سرپرست خانوار، برنامه توانبخشی مبتنی بر جامعه (CBR)، پاتوق‌های مهر و گفت‌وگو ویژه سالمندان و برنامه «بانک زمان» از جمله اقداماتی است که در قالب این طرح در خوزستان اجرا شده و نتایج ارزشمندی به همراه داشته است.

در ادامه، علی عربی، عضو هیئت علمی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه شهید چمران اهواز، با بیان اینکه هدف اصلی این پژوهش بهره‌گیری از تجربه‌های میدانی مجریان طرح است، گفت: هر برنامه‌ای هرچند با دستورالعملی دقیق تدوین شده باشد، در مرحله اجرا با واقعیت‌های اجتماعی مواجه می‌شود و همین تجربه‌های عملی است که نقاط قوت، چالش‌ها و زمینه‌های اصلاح آن را مشخص می‌کند.

وی اجرای پایلوت طرح «سلام» در خوزستان را فرصتی ارزشمند برای سیاست‌گذاری‌های آینده دانست و افزود: آنچه برای تیم پژوهشی اهمیت دارد، انتقال تجربه‌های کارشناسان، تسهیلگران و فعالان این حوزه است تا بر اساس یافته‌های میدانی، زمینه اصلاح و تکمیل دستورالعمل‌های اجرایی و توسعه موفق این طرح در سایر استان‌های کشور فراهم شود.

علی عربی همچنین همکاری دانشگاه با سازمان بهزیستی را بخشی از مسئولیت اجتماعی دانشگاه دانست و تصریح کرد: دانشگاه با تکیه بر ظرفیت‌های علمی خود در کنار بهزیستی قرار گرفته تا نتایج این پژوهش بتواند به ارتقای کیفیت خدمات اجتماعی و اثربخشی هرچه بیشتر طرح «سلام» در کشور کمک کند.

در بخش دیگری از نشست، علی بوداقی، عضو هیئت علمی دانشگاه شهید چمران اهواز، با اشاره به تأکید رئیس سازمان بهزیستی کشور بر رویکرد محله‌محوری اظهار کرد: در سفر اخیر دکتر سید جواد حسینی به خوزستان، با حضور مدیرکل بهزیستی استان اعلام شد که خوشبختانه در خوزستان نگاه صحیح و دریافت درستی از طرح «سلام» شکل گرفته و این موضوع ظرفیت مهمی برای الگوسازی در سطح کشور محسوب می‌شود.

وی با بیان اینکه محله‌محوری به عنوان یک سیاست کلان در دولت و «ابرپروژه» در سازمان بهزیستی مطرح است، افزود: پژوهش انجام‌شده در خوزستان با هدف بررسی نقش سلامت اجتماعی محله‌محور در پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی و با رویکرد حکمرانی مشارکتی در حال اجراست.

بوداقی طرح «سلام» را نمونه‌ای از «آزمایشگاه زنده» در حکمرانی مشارکتی دانست و تصریح کرد: در این رویکرد، مردم با مشارکت داوطلبانه و از طریق تسهیلگران، تشکل‌های محلی و ظرفیت‌های اجتماعی محلات، مسائل را شناسایی، اولویت‌بندی و برای حل آن‌ها اقدام می‌کنند؛ بنابراین شهروندان از دریافت‌کنندگان صرف خدمات به بازیگران فعال در مدیریت مسائل اجتماعی تبدیل می‌شوند.

وی همچنین بر نقش تسهیلگران، داوطلبان محلی و کنشگران مرزی در موفقیت طرح «سلام» تأکید کرد و گفت: بهره‌گیری از سرمایه‌های اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی محلات و توجه به ظرفیت‌های بومی، می‌تواند اثربخشی این طرح را در پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی و ارتقای سلامت اجتماعی افزایش دهد.

در پایان این نشست، حاضران با مشارکت در بحث‌های تخصصی، دیدگاه‌ها، چالش‌ها، ظرفیت‌ها و تجربه‌های میدانی خود از اجرای طرح سلامت اجتماعی محله‌محور را با تیم پژوهشی در میان گذاشتند تا در تدوین گزارش نهایی پژوهش و ارائه پیشنهادهای اجرایی مورد استفاده قرار گیرد.