توانبخشی روانی-اجتماعی در بستر محله‌محوری؛ راهبرد طرح سلام محله

✍️دکتر فاطمه عباسی معاون امور توانبخشی سازمان بهزیستی کشور

معاونت امور توانبخشی سازمان بهزیستی کشور در راستای اهداف روشنگرانه دولت چهاردهم در فراگیر سازی خدمات مورد نیاز اقشار آسیب پذیر، راهبرد اصلی خود را بر اجرای طرح "سلام محله" یا "سلامت اجتماعی جامعه‌محور" متمرکز کرده است. این طرح با بهره‌گیری از ظرفیت‌های محلی و با همکاری تسهیل‌گران در مناطق ۱۲، ۱۳، ۱۴ و ۱۵ تهران، در نظر دارد تا با مشارکت فعال همه ی ظرفیت ها خدمات حمایتی و توانمندسازانه‌ای را به جامعه هدف ارائه دهد. تمرکز اصلی این برنامه، فراتر از حمایت صرف، بر توانمندسازی، مشارکت فعال، تلفیق اجتماعی و حل ریشه‌ای مسائل و مشکلات افراد استوار است.

طرح "سلام محله" از رویکردهای نوین محله‌محوری بهره می‌برد که از جمله مهم‌ترین آن‌ها، توانبخشی روانی-اجتماعی است. هدف این رویکرد، دستیابی به استقلال هرچه بیشتر افراد در ابعاد مختلف زندگی، از جمله حوزه‌های اقتصادی و عملکردی است. توانبخشی روانی-اجتماعی به معنای واقعی کلمه، موجبات بهبود و ارتقای کیفیت زندگی افراد سالمند، اشخاص دارای معلولیت و سایر کسانی که با چالش‌های جسمی، روانی یا اجتماعی دست و پنجه نرم می‌کنند را فراهم می‌آورد. این فرآیند، افراد را در ایجاد انطباق با شرایط، پذیرش نقش‌های اجتماعی و در نهایت دستیابی به استقلال در جنبه‌های حیاتی زندگی مانند اشتغال، وظایف اجتماعی و فرصت‌های تحصیلی یاری می‌رساند.

یکی از ارکان کلیدی در اجرای موفقیت‌آمیز توانبخشی روانی-اجتماعی، اتخاذ رویکرد خانواده‌محور است. این رویکرد، در کنار برنامه‌های محله‌محور، یکپارچه عمل می‌کند و جدایی‌ناپذیر از آن است. فقدان همکاری مؤثر خانواده و عدم ارائه حمایت‌های لازم (مانند آموزش و آگاه‌سازی) می‌تواند به طور چشمگیری بر دستیابی به اهداف طرح "سلام محله" تأثیر منفی بگذارد. بنابراین، توجه ویژه به نقش خانواده به عنوان یک شریک اساسی در فرآیند توانبخشی، امری حیاتی است.

در اجرای طرح "سلام محله"، تلاش اصلی متخصصان توانبخشی، به‌ویژه کاردرمانگران، در کنار تسهیل‌گران محلی، بر حمایت از جامعه هدف برای بازگشت به چرخه زندگی اجتماعی متمرکز است. این حمایت‌ها شامل ایجاد امید، تقویت توانمندی‌ها و تمرکز بر توسعه مهارت‌های فردی، اجتماعی و حرفه‌ای است. مهارت‌ها به عنوان یک نکته کلیدی و کارساز، به فرد کمک می‌کنند تا منابع خود را به بهترین نحو مدیریت کند. از دیدگاه یک متخصص توانبخشی، حمایت‌گری از مراجع و تسهیل بازگشت او به جامعه، بخش جدایی‌ناپذیر فرآیند درمانی است.

طرح "سلام محله" با اتکا به رویکردهای توانبخشی روانی-اجتماعی و محله‌محوری، گامی مؤثر در جهت ارتقای سلامت اجتماعی و توانمندسازی جامعه هدف برمی‌دارد. هم‌افزایی میان متخصصان، تسهیل‌گران محلی و خانواده‌ها، کلید موفقیت این برنامه در ایجاد تحولی پایدار و مثبت خواهد بود.

کد خبر 190173

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
3 + 3 =