بازخوانی چالش‌های بیماران روانی مزمن در قاب سینما؛ از «جمود کاتاتونیا» تا «مراقبت انسان‌محور»

به گزارش روابط عمومی و امور بین الملل سازمان بهزیستی کشور؛دکتر فاطمه عباسی معاون امور توانبخشی سازمان بهزیستی کشور گفت: در این رابطه گفت اختلال «کاتاتونیا» یکی از پیچیده‌ترین سندرم‌های روان‌پزشکی است که با علائمی نظیر بهت، جمود حرکتی، لالی و بازداری شدید از واکنش به محرک‌های محیطی بروز می‌یابد. با این حال، همان‌طور که در لایه‌های دراماتیک فیلم نیز بازنمایی شد، جمود ظاهری، هرگز به معنای فقدان آگاهی یا خاموشی هیجانی نیست. در پس این انجماد فیزیکی، فرد، جهانی انباشته از ادراک، عواطف و کشمکش‌های وجودی را سپری می‌کند؛ حقیقتی که ضرورت بازتعریف شیوه‌های مراقبت و نگاه جامعه به بیماران روان را دوچندان می‌سازد.
معاون توانبخشی سازمان بهزیستی افزود: فضای بسته و گفت‌وگوهای پرچالش بین بیماران در این اثر سینمایی، یادآور یک اصل بنیادین است: مرز میان نگهداری صرف و مراقبت واقعی در حفظ کرامت انسانی خلاصه می‌شود. بیماران مزمن روان نباید تنها سوژه نظارت فیزیکی یا مصرف دارویی تلقی گردند، بلکه نیازمند بستری برای تعامل، شنیده‌شدن و بازتوانی روانی–اجتماعی هستند. وی با اشاره به آسیب‌های ناشی از انگ اجتماعی «Stigma» افزود: برچسب‌زنی و انزوای تحمیلی، روند بهبودی را به تأخیر می‌اندازد. رسالت واقعی مراکز تخصصی این است که محیط‌های مراقبتی را از فضاهای شبه‌سلولی به کانون‌های پویای گروه‌درمانی، کاردرمانی و احیای مهارت‌های فردی تبدیل کنند.
عباسی در حاشیه این اکران یادآور شد که بزرگ‌ترین چالش حال حاضر در مدیریت بیماران روان مزمن، غلبه نگاه صرفاً مراقبتی بر رویکرد فعال توانبخشی است. امروزه نیاز به استانداردسازی پیوسته خدمات و ارتقای مهارت‌های ارتباطی کادر درمان و مراقبان بیش از پیش احساس می‌شود تا رفتارهای پیچیده‌ای نظیر جمود کاتاتونیک با رفتارهای مقاومتی اشتباه گرفته نشود. علاوه بر این، لزوم گسترش خدمات حمایتی و مراقبت در منزل جهت جلوگیری از اقامت‌های طولانی‌مدت در مراکز، در کنار استقرار پروتکل‌های علمی برای مدیریت بحران‌ها و حل تعارض‌های رفتاری بدون وابستگی به مهار فیزیکی، از جمله سرفصل‌های حیاتی است که نگاه همه‌جانبه برنامه ریزان را می‌طلبد.
فیلم «کاتاتونیا» اثبات کرد که سینمای متعهد می‌تواند فاصله‌ی میان درک عمومی و واقعیت‌های بالینی را کاهش دهد. تداوم این گونه رویدادهای تحلیلی می‌تواند الهام‌بخش اصلاح ساختارها، تقویت رویکردهای انسان‌محور و زمینه‌ساز ارتقای کیفیت زیست بیماران روان مزمن در سطح کشور باشد