به گزارش روابط عمومی ادارهکل بهزیستی فارس، این طرح که برای نخستینبار در استان فارس اجرا میشود، در پاسخ به یکی از نیازهای اجتماعی روز و با هدف ارائه خدمات حمایتی کوتاهمدت و خانوادهمحور به کودکانی طراحی شده است که والدین یا سرپرستان قانونی آنان، به دلیل شرایط خاص اقتصادی، شغلی، جسمی یا موقتاً بنا به ضرورتهای قابل توجیه، امکان مراقبت روزانه از فرزند خود را ندارند.
افزایش شمار کودکانی که به دلایل مختلف از مراقبت روزانه مستمر در خانواده محروم میمانند، ضرورت ایجاد مدلهای نوین حمایت اجتماعی را بیش از پیش برجسته کرده است؛ مدلهایی که ضمن صیانت از بنیان خانواده، مانع از سپردن غیرضروری کودکان به مراکز شبانهروزی شوند و در عین حال، امکان رشد و مراقبت ایمن و اصولی را برای کودک فراهم آورند.
در قالب این طرح، پذیرش کودک تنها در مواردی انجام میشود که خانواده یا سرپرست قانونی بهطور موقت و با پذیرش استفاده از خدمات حمایتی، خواهان بهرهمندی از این امکان باشند. بر اساس ضوابط اجرایی، کودکان ۷ تا ۱۲ سال میتوانند در طول روز در مرکز حضور داشته باشند و شبها به آغوش خانواده بازگردند؛ موضوعی که به گفته مسئولان، مهمترین ویژگی این مدل حمایتی در مقایسه با شیوههای مرسوم مراقبتی است.
این مرکز با رویکردی چندبعدی، بستری برای رشد و پرورش بهنجار جسمی، اجتماعی، شناختی و معنوی کودک فراهم میکند و همزمان، او را در برابر آسیبها و تهدیدهای احتمالی محافظت مینماید. خدمات این مرکز نیز بر پایه خانوادهمحوری و با محوریت مراقبت، آموزش، روانشناسی و مددکاری اجتماعی طراحی شده است؛ خدماتی که هدف آنها، حفظ استقرار کودک در خانواده و تقویت نقش والدین در فرآیند رشد و تربیت فرزند است.
در حاشیه این مراسم، معاون سلامت اجتماعی سازمان بهزیستی کشور با اشاره به ضرورت توسعه خدمات نوین در حوزه کودک و خانواده، اجرای این طرح را پاسخی به تغییرات اجتماعی و نیازهای جدید خانوادهها دانست و تأکید کرد: امروز بیش از هر زمان دیگر باید به سمت الگوهایی حرکت کنیم که هم از کودک حمایت کند و هم پیوند او با خانواده را تقویت نماید؛ زیرا خانواده، نخستین و مهمترین بستر رشد و امنیت کودک است.
وی افزود: ایجاد مراکز روزانه برای کودکان فاقد سرپرست مؤثر، بهزیستی را در مسیر حمایت هوشمندانهتر از کودکان قرار میدهد؛ مسیری که در آن، به جای جداسازی کودک از خانواده، تلاش میشود با ارائه خدمات حرفهای و موقت، فرصت مراقبت، آموزش و توانمندسازی همزمان برای کودک و خانواده فراهم شود.
مدیرکل دفتر مراقبت و توانمندسازی کودکان و نوجوانان سازمان بهزیستی کشور نیز با بیان اینکه این طرح بهعنوان یک الگوی جدید حمایتی در کشور دنبال میشود، خاطرنشان کرد: هدف اصلی از اجرای این طرح، پیشگیری از ورود غیرضروری کودکان به مراکز شبانهروزی، ارتقای کیفیت مراقبت، کاهش آسیبهای اجتماعی، تثبیت مسئولیتپذیری والدین و حمایت از کودکانی است که در معرض محدودیتهای خانوادگی و اجتماعی قرار دارند.
وی با تأکید بر اینکه این مرکز بر پایه اصول علمی، تربیتی و مددکاری شکل گرفته است، ادامه داد: در این مدل، کودک در طول روز از خدمات آموزشی، مراقبتی و روانی برخوردار میشود، اما ارتباط او با خانواده قطع نمیشود؛ این همان نقطه قوتی است که میتواند به تحکیم بنیان خانواده و کاهش پیامدهای جدایی کودک از محیط طبیعی زندگیاش منجر شود.
تحولی در مراقبت از کودکان تحت نظارت بهزیستی
دکتر الوند در ادامه با تشریح مدل نوین خدماتی سازمان بهزیستی اظهار داشت: «این الگو بر "سه پایه استوار" یعنی **حمایت دولت، بخش غیردولتی و نهاد خانواده** طراحی شده است. در حقیقت این سه ضلع، محورهای اصلی تعریف خدمات ما هستند که به صورت تعاملی و جداییناپذیر، امنیت و سلامت کودک را تأمین میکنند.»
وی با تبیین فرآیند پذیرش در این مراکز تأکید کرد: «این مدل خدماتی شامل عموم کودکان نمیشود؛ بلکه مختص کودکانی است که به استناد قانون و بر اساس **حکم مراجع ذیصلاح قضایی**، میبایست وارد سیستم مراقبتی سازمان بهزیستی شوند. در این فرآیند، پس از صدور رأی قضایی، پرونده کودک مورد پایش و مداخلات حرفهای مددکاری قرار میگیرد و چنانچه تشخیص داده شود که کودک میتواند بدون انفکاک از خانواده، خدمات را دریافت کند، به این مراکز روزانه ارجاع میشود.»
مدیرکل دفتر مراقبت و توانمندسازی سازمان بهزیستی کشور، هدف غایی این طرح را **"خانوادهمحوری"** برشمرد و افزود: «اصلیترین راهبرد ما در این مراکز، جلوگیری از جدایی کودک از خانواده، تقویت مسئولیتپذیری والدین و تحکیم بنیان خانواده است. ما معتقدیم هیچ محیطی جایگزین آغوش خانواده نیست، لذا این مراکز طراحی شدهاند تا ضمن حفظ ارتباط مستمر کودک با محیط خانه، مداخلات تخصصی برای بهبود شرایط زیست او انجام پذیرد.»
دکتر الوند در پایان خاطرنشان کرد که این مدل، گامی بلند در راستای "برنامه خانوادهمحوری" سازمان است که مانع از ورود غیرضروری کودکان به مراکز شبانهروزی شده و از آسیبهای ناشی از جدایی فرزندان از والدین جلوگیری میکند.
مدیرکل بهزیستی فارس نیز در این مراسم با اشاره به اینکه استان فارس بهعنوان پایلوت اجرای این طرح انتخاب شده است، اظهار کرد: افتتاح این مرکز را باید گامی مهم در مسیر توسعه خدمات نوآورانه و متناسب با نیازهای روز جامعه دانست؛ بهویژه در شرایطی که برخی خانوادهها بهصورت موقت و به دلایل مختلف، از امکان مراقبت روزانه از فرزند خود برخوردار نیستند.
وی افزود: این مرکز با تکیه بر رویکرد خانوادهمحور و با هدف حفظ کرامت کودک و حمایت از والدین، میتواند از تبدیل مشکلات موقت خانوادگی به آسیبهای پایدار جلوگیری کند. تلاش ما این است که کودک، در عین بهرهمندی از خدمات حرفهای در طول روز، همچنان در بستر خانواده باقی بماند و ارتباط عاطفی و تربیتی او با والدین حفظ شود.
نظر شما