از مانا تا مشارکت اجتماعی زنان؛ ۵۱ هزار نفر برای پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی آماده شدند

به گزارش روابط عمومی و امور بین الملل سازمان بهزیستی کشور، سلمان حسینی رئیس مرکز فوریت‌های اجتماعی، پیشگیری از آسیب‌ها و بازتوانی اعتیاد سازمان بهزیستی کشور با تشریح برنامه‌های این مرکز گفت: برنامه‌های مبتنی بر مشارکت اجتماعی شامل «برنامه همیاران سلامت روانی ـ اجتماعی»، «برنامه مشارکت اجتماعی نوجوانان ایران - مانا» و «برنامه مشارکت اجتماعی زنان» است که ذیل رویکرد مشارکت اجتماعی، محله محوری و توانمندسازی مردم قرار دارد.

وی افزود: در معاونت پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی با رویکرد آگاه سازی و آموزش و اطلاع رسانی به آحاد مردم، برنامه‌هایی از جمله «خودمراقبتی و آگاه‌سازی با تأکید بر تاب‌آوری و مهارت‌ورزی - خاتم» همچنین «محافظت از کودکان و نوجوانان در فضای مجازی در برابر آسیب های ناشی از آن» در دستور کار قرار دارد.

به گفته حسینی، «برنامه مشارکت اجتماعی نوجوانان ایران -مانا» با هدف ارتقای توانمندی‌های نوجوانان در زمینه شیوه‌های همیاری اجتماعی و کار گروهی و محله محوری برای پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی و شناخت دنیای پیرامون نوجوانان و همچنین مسائل و مشکلات محله زندگی آنها، اولویت‌بندی و ارائه پروژه‌های محلی برای کنترل و کاهش مسائل اجتماعی محله تمرکز دارد.

مشارکت اجتماعی نوجوانان ۱۳ تا ۱۸ سال در برنامه "مانا"

رئیس مرکز فوریت‌های اجتماعی سازمان بهزیستی با تأکید بر اهمیت مشارکت اجتماعی و ظرفیت‌سازی برای جلب حمایت و توانمندسازی مخاطبان و ذی‌نفعان در طراحی و اجرای برنامه‌های پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی اظهار کرد: این رویکرد می‌تواند موجب افزایش کارایی و اثربخشی اقدامات شود. این موضوع به‌ویژه در گروه سنی کودکان و نوجوانان به دلیل تأثیرگذاری همسالان بر یکدیگر علاوه بر ارتقای دانش و آگاهی، توانمندی و ظرفیت لازم برای ترویج پیام‌های پیشگیری، شناخت مسائل، مخاطرات و چالش‌های اولویت‌دار و در نتیجه ارائه راه‌حل‌های خلاقانه برای حل مسائل و طراحی پروژه‌های کوچک همیاری در زمینه پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی را برای کودکان و نوجوانان فراهم می‌کند.

حسینی ادامه داد: از جمله اهداف این برنامه می‌توان به ارتقای توانمندی‌های نوجوانان، اصلاح نگرش در جهت جمع‌گرایی و کارگروهی، افزایش مهارت‌های کارگروهی و مشارکتی، ایجاد و توسعه ظرفیت‌های مشارکت نوجوانان، ایجاد ظرفیت برای تمرین و انجام فعالیت‌های مشارکتی در محله‌ها توسط مؤسسات و مراکز غیردولتی، ایجاد سازوکارهای تشویقی برای حمایت از برنامه‌های جمعی نوجوانان در زمینه پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی، افزایش شناخت نسبت به مسائل و آسیب‌های اجتماعی نوجوانان همچنین ایجاد و توسعه شبکه روابط مشارکتی نوجوانان برای پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی اشاره کرد.

وی درباره فرایند اجرای این طرح توضیح داد: این فرایند شامل فراخوان نوجوانان از طریق محلات و مدارس، آموزش تسهیل‌گران، تمرین انجام کار گروهی، طراحی و اجرای پروژه های محلی توسط نوجوانان همان محله است. جامعه هدف این برنامه نیز نوجوانان رده سنی ۱۳ تا ۱۸ سال هستند.

رئیس مرکز فوریت‌های اجتماعی، پیشگیری از آسیب‌ها و بازتوانی اعتیاد سازمان بهزیستی کشور خاطرنشان کرد: در قالب این برنامه موفق به ورود به مدارس شدیم بطوریکه تاکنون ۹۴۸ کلاس آموزشی در مقطع متوسطه اول پایه هشتم اجرا شده است. تمرکز این طرح بر نوجوانان ۱۳ تا ۱۸ سال است و نوجوانان پس از دریافت آموزش‌ها، اقدام به طراحی پروژه‌های محلی می‌کنند برای مثال راهکارهایی برای کاهش آلودگی اطراف مدرسه ارائه می‌دهند یا در صورت نبود خط اتوبوس در مسیر مدرسه، طرحی تهیه کرده و به شهرداری ارائه می‌کنند تا مشکل برطرف شود.

وی در پایان گفت: در حال حاضر ۳۶ هزار و ۶۵۳ دانش‌آموز تحت پوشش این طرح قرار دارند و هدف اصلی ما توانمندسازی نوجوانان برای انجام فعالیت‌های گروهی و مشارکت اجتماعی مؤثر است.

برنامه «مشارکت اجتماعی زنان» با هدف ارتقای توانمندی‌های زنان

حسینی متذکر شد: در این برنامه، مشارکت اجتماعی و ظرفیت‌سازی به‌عنوان یکی از رویکردهای اصلی می‌تواند موجب افزایش کارایی و اثربخشی اقدامات در حوزه پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی شود. این رویکرد به‌ویژه در گروه زنان، علاوه بر فراهم‌کردن زمینه ارتقای دانش و آگاهی، توانمندی و ظرفیت لازم برای ترویج پیام‌های پیشگیری، شناخت مسائل، مخاطرات و چالش‌های اولویت‌دار به تقویت شناخت زنان نسبت به تغییرات زیست بوم اجتماعی آنها از گذشته تا به حال و پیش بینی تغییرات آینده و برنامه ریزی برای کنترل و کاهش مسائلی که ممکن است گریبانگیر این گروه از جامعه باشد. در نتیجه ارائه راه‌حل‌های خلاقانه برای حل مسائل و طراحی پروژه‌های کوچک با رویکرد اجتماعی و مشارکت‌محور را فراهم می‌کند.

وی، اجرای این برنامه با توجه به نقش زنان به‌عنوان مادران حال و آینده و تربیت‌کنندگان نسل آینده، بر ضرورت برخورداری آنان از سلامت روانی و اجتماعی مناسب تأکید دارد. آشنایی مادران با مشکلات اجتماعی، افزایش توانمندی در مهارت حل مسئله اجتماعی، یادگیری مهارت‌های مطالبه‌گری و آشنایی با سازمان‌ها و نهادهای اجتماعی می‌تواند علاوه بر رشد فردی زنان، به ارتقای سلامت و پایداری خانواده نیز کمک شایانی کند.

رئیس مرکز فوریت‌های اجتماعی، پیشگیری از آسیب‌ها و بازتوانی اعتیاد سازمان بهزیستی کشور اهداف اختصاصی این برنامه را شامل ارتقای توانمندی‌های زنان، اصلاح نگرش در جهت جمع‌گرایی و کار گروهی، افزایش مهارت‌های کارگروهی و مشارکتی، ایجاد و توسعه ظرفیت‌های مشارکت زنان، ایجاد و توسعه شبکه روابط مشارکتی زنان برای پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی، ایجاد سازوکارهای تشویقی برای حمایت از برنامه‌های جمعی زنان در حوزه پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی، ایجاد ظرفیت برای تمرین و انجام فعالیت‌های مشارکتی در محله‌ها توسط مؤسسات و مراکز غیردولتی و افزایش شناخت نسبت به مسائل و آسیب‌های اجتماعی زنان اعلام کرد.

فرایند اجرای این برنامه شامل فراخوان زنان از طریق محلات یا مدارس، آموزش تسهیل‌گران و برگزاری جلسات آموزشی است. جامعه هدف این طرح، زنان و دختران بالای ۱۸ سال هستند و تاکنون ۱۵ هزار و ۷۶۰ نفر تحت پوشش برنامه مشارکت اجتماعی زنان قرار گرفته‌اند.