به گزارش خبرنگار ایرنا، مساله فرزندخواندگی در ایران طی سالهای اخیر با اقبال فزایندهای از سوی خانوادههای علاقهمند به سرپرستی کودکان بیسرپرست یا بدسرپرست مواجه شده و این تمایل انسان دوستانه، در کنار قوانین و سازوکارهای حمایتی، امیدی تازه برای آینده کودکان نیازمند خانواده ایجاد کرده است.
با این حال، شکاف قابل توجه میان تعداد متقاضیان و کودکان واجد شرایط واگذاری، چالش جدی در مسیر تحقق این آرزوی مشترک، هم برای خانوادهها و هم برای کودکان به وجود آورده است.
استان قزوین به عنوان نمونهای از این واقعیت سراسری، صحنه تقابلی آماری است؛ صف طولانی و رو به رشد زوجهای مشتاق در برابر تعداد محدود کودکانی که امکان قانونی برای سپردن به فرزندی دارند و در این بین، فرآیندهای دقیق و چندلایهای برای احراز صلاحیت خانوادهها و تضمین منافع عالیه کودک طراحی شده تا آیندهای امن و پایدار برای هر کودک ترسیم شود.
به همین منظور زهرا غلامرضایی، مدیرکل بهزیستی قزوین در گفت و گو با خبرنگار ایرنا ضمن ارایه آمار و تشریح جزییات، تصویری روشن از وضعیت کنونی فرزندخواندگی در این استان ارایه میکند، از تعداد متقاضیان و کودکان واگذار شده در یک دهه اخیر، دلایل اصلی این فاصله آماری و ایجاد دوره انتظار ۲ تا چهار ساله، همچنین توضیح فرآیند گزینش خانوادهها، شرایط قانونی متقاضیان و معرفی سامانه ملی الکترونیکی که مسیر ثبتنام و پیگیری را دگرگون کرده است.
ایرنا. وضعیت کلی فرزندخواندگی در استان قزوین چگونه بوده و آمار متقاضیان و کودکان واگذار شده چقدر است.
در استان قزوین هماکنون بالغ بر ۱۵۰ زوج واجد شرایط اولیه در نوبت دریافت فرزند هستند و این تعداد هر سال نیز افزایش مییابد، این در حالی است که از سال ۹۲ تا ۱۴۰۳، یعنی در یک دوره ۱۱ ساله، تنها ۳۲۵ کودک به فرزندی واگذار شده است.
به طور میانگین، سالانه حدود ۳۰ فرزند به متقاضیان سپرده میشود که با توجه به حجم متقاضیان، این رقم بسیار اندک بوده و این ناهماهنگی عددی، منجر به دوره انتظار ۲ تا چهار ساله برای زوجهای متقاضی شده است.
نکته قابل تحسین، پذیرش داوطلبانه حداقل ۱۰ کودک نیازمند درمان یا دارای معلولیت توسط خانوادههای قزوینی در این سالها است که این مساله نشان دهنده نگاه عمیق و انساندوستانه این عزیزان میباشد.
ایرنا. مهمترین دلایل این فاصله آماری بین متقاضیان و کودکان چیست.
اصلیترین دلیل، کمبود کودکان واجد شرایط قانونی برای فرزندخواندگی است، براساس قانون کودکانی میتوانند تحت سرپرستی قرار گیرند که امکان شناسایی والدین یا جد پدری آنها وجود نداشته باشد، یا این افراد در قید حیات نباشند و در نهایت اینکه صلاحیت سرپرستی را به تشخیص دادگاه نداشته باشند.
بنابراین، تعداد این کودکان محدود است و گاهی برای پاسخگویی به بخشی از تقاضاها با هماهنگی کشوری، کودکان از استانهای دیگر به متقاضیان قزوینی واگذار میشوند اما این نیز پاسخگوی تمام تقاضاها نیست.
ایرنا. فرآیند انتخاب سرپرست از میان متقاضیان چگونه است و اولویت با چیست.
اصل حاکم بر تمام تصمیمگیریها، منافع عالیه کودک است، انتخاب سرپرست نهایی توسط کمیته شبه خانواده استان متشکل از مدیرکل، معاون امور اجتماعی، کارشناسان شبه خانواده، فرزندخواندگی و حقوقی انجام میشود.
این کمیته با دقت تمام پروندهها را براساس معیارهای ترکیبی خود ارزیابی میکند که شامل مشخصات فردی از جمله شغل، تحصیلات و درآمد، گزارش جامع مددکاری و بازدید از منزل، نتایج جلسات مشاوره تخصصی فرزندپذیری، استعلام از پزشکی قانونی و اداره تشخیص هویت و هدف، انتخاب مناسبترین خانواده برای امنیت و رشد همهجانبه کودک است.
ایرنا. شرایط عمومی برای زوجین متقاضی سرپرستی چیست.
شرایط قانونی به طور خلاصه عبارتند از تابعیت ایرانی، داشتن حداقل ۳۰ سال سن برای یکی از زوجین، مقید بودن به انجام واجبات و ترک محرمات، نداشتن محکومیت کیفری موثر، دارا بودن تمکن مالی، عدم محجوریت، برخورداری از سلامت جسمی و روانی لازم، عدم ابتلا به اعتیاد یا بیماریهای واگیردار و صعبالعلاج، معتقد بودن به یکی از ادیان رسمی کشور و دارا بودن صلاحیت اخلاقی، شرایط یاد شده برای تضمین محیطی امن و پایدار برای کودک وضع شده است.
ایرنا. معرفی کنید که متقاضیان از کجا و چگونه باید شروع کنند.
از سال ۹۷ این فرآیند به صورت کامل الکترونیکی شده و متقاضیان به جای مراجعه حضوری بایستی به سامانه ملی فرزندخواندگی به آدرس http://adoption.behzisti.net مراجعه کنند، در این سامانه پس از مطالعه اطلاعات اولیه و قوانین، میتوانند درخواست خود را ثبت و مدارک لازم را بارگذاری کنند.
ایرنا. مدارک ضروری برای ثبتنام در سامانه را بفرمایید.
مهمترین مدارک شامل صفحات شناسنامه و سند ازدواج زوجین، شناسه کاربری سامانه ثنا، مدارک تمکن مالی و محل سکونت، آخرین مدرک تحصیلی، گواهی اشتغال یا درآمد (مانند فیش حقوقی، پروانه کسب)، مدارک بیمه پایه، گواهی عدم سوءپیشینه کیفری، فرم خوداظهاری سلامت و گواهی پزشک متخصص زنان دال بر عدم امکان بچهدار شدن است.
ایرنا. مزایای اصلی این سامانه الکترونیکی چیست.
این سامانه شفافیت، سرعت و سهولت را به ارمغان آورده و متقاضی میتواند تمام مراحل، یعنی از ثبت تا نتیجه را به وضوح رصد کند، امکان آگاهیبخشی اولیه، تشکیل پروفایل شخصی، تسریع در واگذاری، ارجاع الکترونیک به مراکز مشاوره و رصد کلی توسط مدیران استانی و کشوری فراهم شده و همچنین از بار مراجعات حضوری کاسته و پیگیریها را آسان کرده است.
ایرنا. حمایتی خاصی برای مادران شاغل پس از پذیرش فرزند وجود دارد.
بله، پس از طی مراحل قانونی و اخذ حکم موقت ۶ ماهه آزمایشی، مادران شاغل میتوانند از مرخصی زایمان به مدت ۹ ماه استفاده کنند، خوشبختانه این قانون با همکاری تمام دستگاههای اجرایی و نهادهای مرتبط در استان قزوین به طور کامل اجرایی شده است.
ایرنا. به عنوان سخن پایانی، چه پیامی برای خانوادههای متقاضی دارید.
صبر و حوصله این عزیزان را درک میکنیم، ما در بهزیستی تمام تلاش خود را برای شفافسازی فرآیند و تسریع در کارها انجام میدهیم اما اولویت نهایی، یافتن بهترین خانواده برای هر کودک است.
قدردان نگاه انساندوستانه خانوادههایی هستیم که حتی کودکان نیازمند درمان را نیز با آغوش باز میپذیرند و امیدواریم با گسترش فرهنگ فرزندخواندگی شاهد کاهش دوره انتظار و افزایش شادی در خانوادهها و کودکان بیشتری باشیم.
نظر شما