به گزارش روابط عمومی و امور بین‌الملل سازمان بهزیستی کشور، در نشست هم‌اندیشی وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با هنرمندان و فعالان فرهنگی دارای معلولیت، راهکارهای توسعه اشتغال، حمایت از تولیدات هنری، ایجاد فرصت‌های عرضه و فروش محصولات و گسترش گردشگری دسترس‌پذیر برای افراد دارای معلولیت بررسی شد.
در این نشست، سیدجواد حسینی رئیس سازمان بهزیستی کشور با اشاره به تجربه سفر اخیر خود به چین اظهار کرد: در این سفر با مفهوم محیط دوستدار انسان مواجه شدیم، محیطی که برای سالمندان، کودکان و افراد دارای معلولیت طراحی شده و تفاوت‌های انسانی را به رسمیت می‌شناسد.
وی افزود: در رویکرد اجتماعی به معلولیت، تأکید بر این است که معلولیت صرفاً ویژگی فرد نیست بلکه جامعه‌ای که خود را برای پذیرش تفاوت‌های فردی آماده نکرده و بستر حضور و مشارکت همه افراد را فراهم نمی‌کند در واقع با نوعی ناتوانی مواجه است.
حسینی با بیان اینکه باید به سمت ایجاد محیط‌های دوستدار انسان حرکت کنیم، گفت: در چنین محیطی، تفاوت‌های فردی به رسمیت شناخته می‌شوند و زمینه رشد و مشارکت همه افراد فراهم می‌شود.
رئیس سازمان بهزیستی با اشاره به اجرای طرح سلام و توسعه محله‌محوری در این سازمان بیان کرد: اکنون حدود ۳ هزار محله به پایگاه‌های سلامت اجتماعی محله‌محور یا سلام تبدیل شده‌اند و در این محله‌ها ۱۵ فعالیت اجتماع‌محور اجرا می‌شود.
وی ادامه داد: برنامه‌هایی مانند توانبخشی مبتنی بر جامعه (CBR)، طرح هزار میدان هزار بازار از جمله اقدامات ما برای افزایش مشارکت اجتماعی و فراهم کردن امکان عرضه و فروش تولیدات و آثار هنری افراد دارای معلولیت است. در این زمینه وزارت میراث فرهنگی می‌تواند با در اختیار گذاشتن ظرفیت‌های خود به توسعه بازار محصولات این افراد کمک کند.
حسینی با تأکید بر اهمیت توانبخشی نوین خاطرنشان کرد: در ۱۲ استان کشور خانه‌های هنر افراد دارای معلولیت راه‌اندازی شده است تا هنرمندان دارای معلولیت و افرادی که آثار و فعالیت‌های هنری مرتبط با این حوزه دارند، امکان حضور و فعالیت بیشتری داشته باشند.
وی همچنین به ضرورت توسعه اشتغال متناسب با شرایط سنی و توانایی افراد دارای معلولیت اشاره کرد و گفت: اشتغال نقره‌ای برای افراد دارای معلولیتی که به سن بازنشستگی رسیده‌اند و اشتغال مراقبتی برای جوانانی که در حوزه مراقبت از این افراد فعالیت می‌کنند از جمله ظرفیت‌هایی است که باید مورد توجه قرار گیرد.
خرید ۵۰ درصد هدایای دولتی از تولیدات هنرمندان دارای معلولیت پیشنهاد شد
همچنین رضا صالحی‌امیری وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با تأکید بر ضرورت مشارکت همه دستگاه‌های دولتی در حمایت از جامعه افراد دارای معلولیت اظهار کرد: باید مشخص کنیم وزارت میراث فرهنگی چه ظرفیت‌هایی برای کمک به جامعه بزرگ افراد دارای معلولیت و سازمان بهزیستی به‌عنوان متولی حمایت از این گروه دارد. معتقدم همه دولت باید در کنار سازمان بهزیستی و جامعه هدف آن قرار بگیرند.
وی با اشاره به ظرفیت‌های گردشگری کشور افزود: در حال حاضر حدود ۲۳ هزار مرکز اقامتی از جمله بوم‌گردی‌ها و دهکده‌های گردشگری در کشور فعالیت دارند که می‌توان از این ظرفیت برای فراهم کردن فرصت سفر و استفاده افراد دارای معلولیت از خدمات گردشگری بهره گرفت.
صالحی‌امیری ادامه داد: در حوزه صنایع دستی نیز کارگاه‌های تولیدی متعددی در سراسر کشور فعال هستند و باید بررسی کنیم چگونه می‌توان از ظرفیت این کارگاه‌ها برای اشتغال جامعه ۱۰.۵ میلیون نفری افراد دارای معلولیت استفاده کرد. همچنین بازارچه‌های صنایع دستی در استان‌های مختلف می‌توانند بستر مناسبی برای عرضه و فروش محصولات تولیدی این افراد باشند.
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با تأکید بر ضرورت ایجاد بازار تضمین‌شده برای تولیدات هنری افراد دارای معلولیت گفت: یکی از پیشنهادهای ما این است که خرید تولیدات هنری این افراد از سوی دستگاه‌های دولتی تضمین شود. می‌توان مقرر کرد ۵۰ درصد هدایای دستگاه‌های دولتی از محصولات تولیدی هنرمندان دارای معلولیت خریداری شود؛ اقدامی که می‌تواند به حل بخشی از مشکل اشتغال این افراد کمک کند.
وی تصریح کرد: محوریت این برنامه باید با سازمان بهزیستی باشد و وزارت میراث فرهنگی نیز در کنار این سازمان برای تحقق آن همکاری کند.
صالحی‌امیری با بیان اینکه رویکرد حمایت از افراد دارای معلولیت باید از اقدامات محدود حمایتی به سیاست‌گذاری و بسیج ظرفیت‌های ملی تغییر کند، گفت: سازمان بهزیستی باید از یک دستگاه صرفاً اجرایی و کارگزار به یک نهاد سیاست‌گذار در این حوزه تبدیل شود و سایر دستگاه‌های دولتی و بخش‌های اجتماعی در کنار آن قرار بگیرند.
وی همچنین بر ضرورت جلب مشارکت ایرانیان خارج از کشور تأکید کرد و افزود: ظرفیت کمک‌های مردمی و غیردولتی می‌تواند چند برابر منابع دولتی باشد. بسیاری از ایرانیان خارج از کشور آمادگی دارند در زمینه تأمین تجهیزات، دارو و سایر نیازهای افراد دارای معلولیت مشارکت کنند.
وزیر میراث فرهنگی پیشنهاد داد: در اجلاس شورای عالی ایرانیان خارج از کشور که قرار است در دی‌ماه برگزار شود، میز ویژه‌ای برای سازمان بهزیستی در نظر گرفته شود تا نیازهای این سازمان در حوزه تجهیزات، دارو و سایر خدمات حمایتی به ایرانیان خارج از کشور معرفی شود.
وی از دیگر برنامه‌های پیشنهادی را رایگان شدن بازدید افراد دارای معلولیت از موزه‌ها عنوان کرد و گفت: می‌توان کارت ویژه‌ای برای این افراد طراحی و در اختیار سازمان بهزیستی قرار داد تا از طریق این سازمان توزیع شود.
صالحی‌امیری همچنین از اختصاص غرفه‌های رایگان در نمایشگاه‌های ملی و استانی برای هنرمندان دارای معلولیت خبر داد تا این افراد بتوانند آثار و تولیدات خود را بدون پرداخت هزینه در معرض دید و فروش قرار دهند.
الزام مراکز اقامتی به اختصاص فضا برای عرضه صنایع دستی افراد دارای معلولیت
آرزو ذکایی‌فر رئیس مرکز توسعه کارآفرینی، اشتغال و توانمندسازی سازمان بهزیستی کشور نیز در این نشست با اشاره به برنامه‌های مشترک با وزارت میراث فرهنگی اظهار کرد: در معاونت صنایع دستی این وزارتخانه تفاهم‌نامه‌ای در حال امضاست که براساس آن، مراکز اقامتی به‌ویژه هتل‌ها به اختصاص فضایی برای نمایش، عرضه و حتی ایجاد گالری صنایع دستی ملزم می‌شوند.
وی افزود: اولویت استفاده از این فضاها باید با هنرمندان دارای معلولیت باشد تا بتوانند آثار خود را در معرض دید گردشگران قرار دهند و از این طریق فرصت بیشتری برای فروش محصولاتشان داشته باشند.
ذکایی‌فر با اشاره به برگزاری نمایشگاه گردشگری و صنایع دستی گفت: در نمایشگاه امسال نیز غرفه‌های رایگان برای هنرمندان دارای معلولیت که ظرفیت عرضه و ارائه محصولات خود را دارند، اختصاص خواهد یافت.
وی همچنین با اشاره به برگزاری اجلاس شورای عالی ایرانیان خارج از کشور در دی‌ماه، خواستار شناسایی ایرانیان خارج از کشور دارای ظرفیت و علاقه‌مند به حمایت از افراد دارای معلولیت شد تا امکان دعوت از آنها و استفاده از توانمندی‌هایشان برای تأمین نیازهای این جامعه فراهم شود.
۲۱۰۰ مربی در مراکز توانبخشی برای شناسایی استعدادهای هنری فعالیت می‌کنند
فاطمه عباسی معاون توانبخشی سازمان بهزیستی کشور، نیز با تأکید بر ضرورت به رسمیت شناختن توانمندی‌های هنری افراد دارای معلولیت گفت: باید آثار این افراد به‌عنوان آثار هنری شناخته شود و هنرمندان دارای معلولیت نیز با هویت و جایگاه هنری خود در جامعه معرفی شوند.
وی افزود: در همین راستا، حدود ۲۱۰۰ مربی و تسهیلگر آموزشی در ۳۵۰۰ مرکز توانبخشی فعالیت می‌کنند و آموزش‌های لازم را ارائه می‌دهند تا استعدادها و ظرفیت‌های افرادی که در مراکز نگهداری حضور دارند، شناسایی و زمینه شکوفایی آنها فراهم شود.
پیشنهاد ایجاد گالری دائمی آثار هنری افراد دارای معلولیت
سعید خادمی مدیرکل حوزه ریاست، روابط عمومی و امور بین‌الملل سازمان بهزیستی کشور نیز بر ضرورت ایجاد گالری دائمی برای نمایش آثار هنری افراد دارای معلولیت تأکید کرد.
وی با بیان اینکه وزارت میراث فرهنگی می‌تواند در این زمینه نقش الهام‌بخش و تسهیلگر داشته باشد، پیشنهاد داد: کارگروه مشترکی با حضور صاحب‌نظران حوزه هنر و معلولیت در این وزارتخانه تشکیل شود تا برنامه‌های عملیاتی برای حمایت از هنرمندان دارای معلولیت تدوین و پیگیری شود.
انوشیروان محسنی‌بندپی، معاون گردشگری وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی نیز با اشاره به تغییر رویکرد سازمان بهزیستی از حمایت صرف به سمت توانمندسازی اظهار کرد: معلولیت نباید مانعی برای بهره‌مندی افراد دارای معلولیت از ظرفیت‌های هنری، اجتماعی، اقتصادی، علمی و گردشگری کشور باشد.
وی افزود: با تشکیل میز گردشگری افراد دارای معلولیت، موضوع توانمندسازی، اشتغال، بازاریابی و توسعه فرصت‌های حضور این افراد در صنعت گردشگری دنبال شده است. تاکنون ۶ دوره آموزشی در ۲۶ استان برگزار شده و برگزاری این دوره‌ها در سه استان دیگر نیز در دستور کار قرار دارد.
محسنی‌بندپی با اشاره به همکاری با سازمان ملی استاندارد برای مناسب‌سازی مراکز گردشگری گفت: استانداردسازی حدود ۲۳ هزار مرکز اقامتی با هدف فراهم کردن شرایط استفاده سالمندان، افراد دارای معلولیت، زنان باردار و سایر گروه‌های نیازمند خدمات دسترس‌پذیر در حال پیگیری است.
وی با تأکید بر اینکه گردشگری علاوه بر کارکرد اقتصادی، می‌تواند به ارتقای سلامت روان و افزایش مشارکت اجتماعی کمک کند، خاطرنشان کرد: باید با رویکردی اجتماعی، موانع حضور افراد دارای معلولیت در فضاهای گردشگری را برطرف کنیم.
هنرمندان دارای معلولیت ظرفیت حضور در بازارهای بین‌المللی را دارند
در بخش دیگری از این نشست، یکی از هنرمندان و فعالان حوزه معلولیت با اشاره به ظرفیت‌های اقتصادی و هنری این گروه خواستار ایجاد میز صنایع دستی ویژه افراد دارای معلولیت در معاونت صنایع دستی وزارت میراث فرهنگی شد.
وی با بیان اینکه هنرمندان دارای معلولیت در حوزه تولید، اشتغال و بازاریابی محصولات توانمندی‌های قابل توجهی دارند، گفت: برخی از این هنرمندان حتی در بازارهای بین‌المللی نیز موفق به عرضه آثار خود شده‌اند و باید از ظرفیت آنها برای حضور در مجامع بین‌المللی استفاده شود.
مسئول جشنواره همام نیز با اشاره به نمونه‌هایی از موفقیت هنرمندان دارای معلولیت در بازارهای خارجی اظهار کرد: یکی از هنرمندان دارای معلولیت از کاشان توانسته است آثاری به ارزش ۳۴۰ هزار دلار در فرانسه عرضه کند و با حمایت بخش خصوصی، نمایشگاهی از آثار این هنرمندان برگزار شود.
وی ادامه داد: همچنین برای هنر سوزن‌دوزی سیستان و بلوچستان از سوی سوئیس سفارش‌هایی ثبت شده و تنها در بخش طراحی، سفارش‌هایی به ارزش ۲۰۰ هزار دلار در سال جاری دریافت شده است. برای بهره‌گیری از این ظرفیت باید از کارگاه‌های سوزن‌دوزی در سیستان و بلوچستان حمایت و زمینه تمرکز و توسعه فعالیت آنها فراهم شود.
این فعال حوزه معلولیت تأکید کرد: بخش دولتی نیز باید در کنار بخش خصوصی قرار گیرد و با ایجاد بازار فروش، حمایت از تولید و معرفی آثار هنرمندان دارای معلولیت در سطح بین‌المللی، زمینه توسعه فعالیت اقتصادی آنها را فراهم کند.
گردشگری دسترس‌پذیر حق افراد دارای معلولیت است
در ادامه، یکی از افراد دارای معلولیت که با ویلچر در این نشست حضور داشت با تأکید بر اینکه گردشگری دسترس‌پذیر یک حق برای افراد دارای معلولیت است، گفت: بسیاری از افراد دارای معلولیت حتی برای خروج از منزل با دشواری‌های متعددی مواجه هستند؛ بنابراین باید بررسی شود چه تعداد از موزه‌ها و اماکن گردشگری کشور واقعاً مناسب‌سازی شده‌اند.
وی افزود: مناسب‌سازی صرفاً به ایجاد رمپ محدود نمی‌شود، بلکه باید نیروی انسانی فعال در موزه‌ها و مراکز گردشگری نیز آموزش ببیند تا بتواند خدمات مناسبی به افراد دارای معلولیت ارائه دهد. همچنین موضوع حمل‌ونقل دسترس‌پذیر باید به‌صورت جدی مورد توجه قرار گیرد تا این افراد بتوانند بدون وابستگی و دشواری از امکانات گردشگری استفاده کنند.
نظر شما