بسم‌الله الرحمن الرحیم
پدافند غیرعامل، فراتر از مجموعه‌ای از اقدامات پیشگیرانه، رویکردی هوشمندانه برای حفاظت از جان انسان‌ها، صیانت از سرمایه‌های اجتماعی و افزایش تاب‌آوری جامعه در برابر تهدیدها و بحران‌هاست. تحقق این رویکرد، زمانی اثربخش و پایدار خواهد بود که از سطح برنامه‌ریزی‌های سازمانی فراتر رود و با مشارکت آگاهانه مردم، مسئولیت‌پذیری اجتماعی و هم‌افزایی دستگاه‌های اجرایی درآمیزد.
شعار «پدافند مردم‌محور، ایران پایدار» بر این حقیقت تاکید دارد که مردم، نه‌تنها مخاطبان اقدامات پدافندی، بلکه اصلی‌ترین سرمایه و یکی از ارکان اساسی تحقق آن هستند. جامعه‌ای که از آگاهی، آمادگی، همبستگی و توانایی مواجهه با شرایط بحرانی برخوردار باشد، می‌تواند در برابر تهدیدها ایستادگی کند، آسیب‌ها را کاهش دهد و مسیر بازگشت به شرایط عادی را با اطمینان بیشتری طی کند.
در این میان، حوزه بهزیستی به دلیل ارتباط مستقیم با گروه‌های نیازمند حمایت و افراد در معرض آسیب، جایگاهی ویژه در تحقق پدافند مردم‌محور دارد. افراد دارای معلولیت، سالمندان، کودکان، زنان سرپرست خانوار و سایر خانواده‌های تحت پوشش، در شرایط بحران ممکن است با موانع و نیازهای بیشتری مواجه شوند؛ ازاین‌رو، توجه به شرایط و نیازهای اختصاصی آنان باید از ارکان اصلی برنامه‌ریزی‌های پیشگیرانه و مدیریت بحران باشد. پدافند مردم‌محور زمانی معنای واقعی خود را می‌یابد که هیچ فردی به دلیل معلولیت، سالمندی، شرایط اقتصادی یا محدودیت‌های اجتماعی از دسترسی به اطلاعات ضروری، حمایت‌های اجتماعی و خدمات حیاتی محروم نماند.
بهزیستی در راستای تحقق این رویکرد، می‌تواند با ارتقای آمادگی مراکز شبانه‌روزی و خدماتی، آموزش کارکنان و خانواده‌ها، شناسایی نیازهای ویژه گروه‌های هدف، پیش‌بینی تمهیدات لازم برای استمرار خدمات حمایتی و تقویت هماهنگی با دستگاه‌های مسئول، نقش موثری در کاهش آسیب‌پذیری اجتماعی ایفا کند. همچنین، توانمندسازی افراد و خانواده‌ها برای مواجهه آگاهانه با بحران‌ها و بهره‌گیری از ظرفیت سازمان‌های مردم‌نهاد، داوطلبان و تشکل‌های اجتماعی، از ضرورت‌های اساسی حرکت به سوی جامعه‌ای آماده و تاب‌آور است.
باور ما این است که پدافند مردم‌محور، تنها به آمادگی در برابر تهدیدهای فیزیکی محدود نمی‌شود؛ بلکه تقویت همدلی، حفظ سلامت روان، حمایت از پیوندهای خانوادگی و اجتماعی و تضمین تداوم خدمات ضروری نیز بخش جدایی‌ناپذیر آن است. هر اندازه پیوند میان مردم و نهادهای مسئول مستحکم‌تر باشد و فرهنگ مشارکت و مسئولیت‌پذیری اجتماعی گسترش یابد، ظرفیت جامعه برای عبور از بحران‌ها و حفاظت از سرمایه‌های انسانی افزایش خواهد یافت.
اینجانب ضمن گرامیداشت هفته پدافند غیرعامل، از تلاش‌های ارزشمند و تعهد مسئولانه کارکنان حوزه پدافند غیرعامل و تمامی همکارانی که در مسیر ارتقای آمادگی، پیشگیری از آسیب‌ها و حفظ امنیت و تداوم خدمات به جامعه هدف تلاش می‌کنند، صمیمانه قدردانی می‌کنم. امیدوارم با مشارکت مردم، همراهی خانواده‌ها، تلاش کارکنان خدوم بهزیستی، همکاری دستگاه‌های اجرایی و حضور مؤثر نهادهای مردمی، گام‌های استوارتری در مسیر صیانت از جان و کرامت انسان‌ها، کاهش آسیب‌های اجتماعی و ارتقای تاب‌آوری جامعه برداشته شود.
رقیه رحمانی
مدیرکل بهزیستی استان مازندران
نظر شما