به گزارش روابط عمومی و امور بین الملل سازمان بهزیستی کشور، سیدجواد حسینی در نشست با فاطمه سلطانی رئیس مرکز اورژانس اجتماعی، پیشگیری از آسیب‌ها و بازتوانی اعتیاد سازمان بهزیستی بر ضرورت ایجاد تغییرات بنیادین در رویکردهای این حوزه تأکید کرد.
وی اظهار کرد: رویکرد حوزه اورژانس اجتماعی، پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی و بازتوانی اعتیاد باید متضمن چرخش بنیادین از رویکردهای انفعالی، حداقلی و پراکنده به رویکردهای فعال، نظام‌مند، شواهدمحور و خانواده و جامعه‌پایه در سطوح سیاست‌گذاری، ساختار و اجرای مأموریت‌ها باشد.
حسینی با تشریح محورهای مورد تأکید خود در این حوزه، گفت: نخستین محور، احصای تکالیف قانونی بالادستی و تدوین برنامه عملیاتی برای اجرای آنهاست تا گذار از رویکرد انفعالی به مداخله کنشگرانه با احصا، پیگیری و اجرای قوانین مادر دنبال شود.
اجرای کامل تکالیف قانونی در حوزه اورژانس اجتماعی
رئیس سازمان بهزیستی کشور با اشاره به قانون حمایت از حقوق اطفال و نوجوانان افزود: اجرای کامل مأموریت‌های مصرح در ماده ۶ این قانون که سازمان بهزیستی را متولی اصلی دانسته و مستلزم مداخله زودهنگام و صیانت همه‌جانبه است، باید در دستور کار قرار گیرد.
وی فعال‌سازی ظرفیت‌های مشاوره‌ای، حمایتی و تحکیم‌بخش ساختار خانواده در چارچوب قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، ساماندهی زنجیره اقدامات مقابله‌ای و حمایتی با تمرکز بر بازتوانی ماندگار در چارچوب قانون مبارزه با مواد مخدر و تثبیت جایگاه ساختاری و ساماندهی پایدار خدمات فوریت‌های اجتماعی براساس ماده ۵۷ قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور را از دیگر الزامات این حوزه برشمرد.
حسینی همچنین بر فعال‌سازی حداکثری ظرفیت بند الف ماده ۸۵ قانون برنامه هفتم پیشرفت از طریق تعریف بسته‌های اقدام و برنامه‌های فوق‌العاده و استفاده کامل از تکالیف و اختیارات قانونی در حوزه پژوهش‌های کاربردی برای ارتقای دقت مداخلات اجتماعی تأکید کرد.
توسعه متوازن اورژانس اجتماعی بر اساس آمایش سرزمینی
وی آمایش سرزمینی و توسعه متوازن خدمات اورژانس اجتماعی را دومین محور مورد تأکید دانست و گفت: ساماندهی منابع، امکانات و زیرساخت‌ها باید بر پایه عدالت توزیعی و بوم‌شناسی اجتماعی انجام شود. توزیع عادلانه امکانات، ناوگان تخصصی و سرمایه انسانی بر اساس اطلس نیاز کشور و تعیین خط‌مشی‌ها، برنامه‌ها و الگوهای مداخله متناسب با زیست‌بوم فرهنگی و اجتماعی هر منطقه باید در این زمینه دنبال شود.
حسینی با اشاره به اهداف کمی توسعه ناوگان اورژانس اجتماعی گفت: تخصیص خودرو و نیروی انسانی در شهرستان‌ها باید با استناد به ۱۲ شاخص تخصصی مصوب انجام شود و خودروهای مناسب‌سازی‌شده برای ۱۰۵ شهرستان فاقد ناوگان استاندارد به‌صورت فوری تأمین شود.
وی همچنین راه‌اندازی مراکز اورژانس اجتماعی در ۱۱۴ شهرستان نیازمند از جمله ۸ شهر با جمعیت بالای ۵۰ هزار نفر و ایجاد و راه‌اندازی سالانه ۳۵ مرکز اورژانس اجتماعی براساس اولویت‌بندی آمایشی را مورد تأکید قرار داد.
تدوین ماده‌واحده برای استانداردسازی خدمات اورژانس اجتماعی
حسینی سومین محور را تقنین و استانداردسازی جامع عنوان کرد و گفت: باید پیش‌نویس ماده‌واحده قانونی برای ارائه به مجلس شورای اسلامی با هدف استانداردسازی خدمات این حوزه تدوین شود.این ماده‌واحده باید چهار استاندارد پایه شامل استاندارد نیروی انسانی، استاندارد فضا و کالبد، استاندارد تجهیزات و امکانات و استاندارد فرایندها را دربرگیرد. در حوزه نیروی انسانی باید ترکیب تیم‌های تخصصی، تناسب حجم مأموریت‌ها، نظام پرداخت، ارتقای انگیزه و امنیت شغلی بازتعریف شود.
وی درباره استاندارد فضا و کالبد نیز بر ایمن‌سازی، دسترس‌پذیری فیزیکی و مناسب‌سازی محیطی پایگاه‌ها و مراکز مداخله در بحران تأکید کرد و افزود: نوسازی ناوگان عملیاتی و ارتقای زیرساخت‌های فناورانه و ارتباطی، از جمله خط ۱۲۳ در حوزه تجهیزات و امکانات ضروری است.
حسینی یکپارچه‌سازی شیوه‌نامه‌های پذیرش، تریاژ اجتماعی، ترخیص و فرایند توانمندسازی پایدار را نیز از الزامات استانداردسازی فرایندها دانست.
وی چهارمین محور را ایجاد تعادل ساختاری و توسعه متوازن معاونت‌ها و گروه‌های تخصصی عنوان کرد و گفت: باید عدم‌توازن مزمن میان ارکان مرکز با هدف ارتقای هم‌زمان ابعاد کمی و کیفی برطرف شود. عملکرد این معاونت در مدار قابل‌قبولی قرار دارد، ارتقای جهشی دو حوزه معاونت پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی و معاونت بازتوانی اعتیاد با برنامه‌های نوین و تحولی باید در اولویت قرار گیرد.بازمهندسی دو حوزه ساماندهی کودکان کار و خیابان و بازتوانی و توانمندسازی آسیب‌دیدگان اجتماعی مورد توجه است.
رئیس سازمان بهزیستی کشور پنجمین محور را بازبینی، رفع تعارض و چابک‌سازی دستورالعمل‌های تخصصی دانست و گفت: شیوه‌نامه‌ها و پروتکل‌های اجرایی باید با تأکید بر رفع تعارضات فرابخشی و تسهیل نظام ارجاع اصلاح شوند.ناهمخوانی‌های اداری میان دستورالعمل‌های بهزیستی با مراجع قضایی، انتظامی، درمانی و شهری باید برطرف شود تا زنجیره ارجاع و پذیرش با سرعت بیشتری انجام گیرد.
حسینی تعیین تکلیف کیس‌های پرآسیب و چندگانه را از دیگر الزامات این بخش برشمرد و گفت: باید برای آسیب‌های هم‌پوشان و نوپدید، از جمله معتادان متجاهر دارای اختلالات حاد روانی یا افراد بی‌پناه دارای آسیب‌های چندگانه، دستورالعمل پذیرش متمرکز طراحی شود تا این افراد با امتناع مراکز از پذیرش و سرگردانی مواجه نشوند.ساده‌سازی فرایندهای اداری، کاهش فرم‌گرایی‌های زائد و ایجاد انعطاف حرفه‌ای برای مددکاران در صحنه بحران باید مورد توجه باشد.
گذار از برنامه‌های سنتی به نظام پیشگیری هوشمند
حسینی ششمین محور را تقویت بنیادین نظام پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی دانست و گفت: باید از برنامه‌های سنتی به سمت نظام‌های مداخله هوشمند و پیشگیرانه حرکت کرد.
وی ایجاد نظام پیشگیری یکپارچه و مسئله‌محور را نخستین گام در این مسیر دانست و افزود: برنامه‌های جزیره‌ای و موازی باید در قالب یک ساختار هدفمند تجمیع شوند. تدوین پروفایل جامع آسیب‌های اجتماعی و طراحی اطلس استانی و شهرستانی برای هدف‌گذاری برنامه‌های پیشگیرانه متناسب با واقعیت هر منطقه مورد تاکید است.
رئیس سازمان بهزیستی کشور تقویت رویکردهای جامعه‌محور و خانواده‌محور، تکیه بر توانمندسازی کانون خانواده و مشارکت شبکه‌های محلی و مدنی را از دیگر الزامات این حوزه برشمرد و گفت: تدوین سند ملی تقسیم کار و نقشه جامع آسیب‌های اجتماعی با همکاری نزدیک و مشترک سازمان بهزیستی و سازمان امور اجتماعی کشور باید برای جلوگیری از موازی‌کاری حاکمیتی دنبال شود.
راه‌اندازی نظام رصد داده‌محور فوریت‌های اجتماعی
حسینی در ادامه، نوآوری سیاستی، دیده‌بانی داده‌محور و ایجاد اتاق‌های فکر تخصصی را هفتمین محور مورد تأکید خود عنوان کرد. تشکیل هیئت‌های اندیشه‌ورز نخبگانی و هسته‌های مشورتی پایدار متشکل از استادان، صاحب‌نظران و پژوهشگران برجسته در سه حوزه پیشگیری، اعتیاد و اورژانس اجتماعی مورد تاکید است و این هسته‌ها باید به تولید ایده‌ها و طرح‌های جدید و بدیع در این حوزه‌ها کمک کنند.
رئیس سازمان بهزیستی کشور همچنین بر راه‌اندازی و تقویت مرکز فرماندهی و رصد فوریت‌های اجتماعی تأکید کرد و افزود: باید پایگاه جامع رصد و دیده‌بانی آنلاین داده‌های اورژانس اجتماعی مستقر شود تا امکان تحلیل لحظه‌ای بحران‌ها، تصمیم‌گیری داده‌محور و مدیریت عملیات میدانی در سراسر کشور فراهم شود.
نظر شما