به گزارش روابط عمومی و امور بینالملل سازمان بهزیستی کشور، محمود رامشینی در نخستین روز از نشست علمی تخصصی مدیران ارشد ستادی و استانی سازمان بهزیستی که به میزبانی مشهد مقدس و با حضور غلامحسین مظفری استاندار خراسان رضوی، علی نیکزاد نایب رئیس اول مجلس شورای اسلامی و بهروز محبی نجمآبادی رئیس مجمع نمایندگان استان خراسان رضوی در حال برگزاری است، اظهار کرد: آدام اسمیت اقتصاددان بزرگ، معتقد است نسخههایی که حکومتها برای توسعه مردم میپیچند، غالباً مورد پذیرش قرار نمیگیرد و زمانی مردم میتوانند به توسعه برسند که منفعت خود را در منفعت حکومتها ببینند، بانک زمان نیز یکی از اقداماتی است که میتواند در این مسیر نقشآفرین باشد.
وی افزود: هدف نهایی بانک زمان، توسعه سرمایه اجتماعی و ایجاد شبکههای همافزا است و مردم در این طرح مشارکت میکنند بنابراین بانک زمان تنها یک سازوکار اقتصادی نیست و بعد اجتماعی آن بسیار پررنگتر است.
بانک زمان فراتر از یک مفهوم اقتصادی
رامشینی با بیان اینکه بانک زمان دارای دو مفهوم مالی و اجتماعی است، تصریح کرد: در بانک زمان، بعد اجتماعی بسیار قویتر است. در نظامهای مالی دنیا، پول به عنوان وسیله تبادل و یک منبع کمیاب شناخته میشود و توزیع آن نیز میان مردم عادلانه نیست. همین مسئله زمینه شکلگیری مفهوم بانک زمان را در دهه ۱۹۷۰ فراهم کرد، این ایده ابتدا در آمریکا شکل گرفت و سپس در سایر کشورها توسعه یافت.
دستیار رئیس سازمان بهزیستی در بانک زمان ادامه داد: در اقتصادهای مختلف دنیا، بانک زمان با روشهای متفاوت مورد توجه قرار گرفته و کشورها از آن برای شبکهسازی، افزایش اعتماد محلی و عمومی و در نهایت تقویت سرمایه اجتماعی استفاده کردهاند و در بسیاری از موارد نیز موفق بودهاند.
وی گفت: در بانک زمان، زمان به عنوان وسیله تبادل، جایگزین پول و به ابزار مبادله خدمت تبدیل میشود. از آنجا که همه انسانها به صورت برابر از زمان برخوردارند، هر فرد میتواند مهارت یا خدمتی برای ارائه داشته باشد.
سالمندان و معلولان در اولویت
رامشینی با اشاره به ظرفیتهای سالمندان و افراد دارای معلولیت گفت: بانک زمان یک ظرفیت نهفته را فعال میکند که در برنامه هفتم پیشرفت نیز مورد توجه قرار گرفته و سالمندان و افراد دارای معلولیت در آن دارای اولویت هستند.
وی افزود: بسیاری از این افراد ظرفیتها و توانمندیهای خفتهای دارند که در بانک زمان میتواند از رکود خارج شود. برای نمونه، یک سالمند در هر تخصصی که داشته باشد، قطعاً تجربیات ارزشمندی دارد که میتواند آنها را در اختیار جوانان قرار دهد.
رامشینی بانک زمان را نوعی تهاتر خدمت دانست و توضیح داد: در این سازوکار همان ابزاری که فرد در اختیار دارد، یعنی زمان، برای مبادله خدمت مورد استفاده قرار میگیرد.
بانک زمان چگونه کار میکند؟
وی با تشریح نحوه فعالیت بانک زمان گفت: برای نمونه، فرد سالمندی که مهارت آشپزی دارد، این مهارت را به مدت سه ساعت به یک فرد جوان آموزش میدهد. بانک زمان این سه ساعت آموزش را برای سالمند ثبت میکند و او به میزان سه ساعت از سیستم طلبکار میشود سپس میتواند در زمان دیگری، سه ساعت از خدمت مورد نیاز خود را از فرد دیگری دریافت کند.
دستیار رئیس سازمان بهزیستی در بانک زمان تأکید کرد: مهمترین عاملی که بانک زمان را پایدار میکند، گردش و چرخش خدمات است.
رامشینی با اشاره به تکلیف قانونی برای راهاندازی بانک زمان گفت: در قانون برنامه هفتم پیشرفت، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی مکلف به راهاندازی بانک زمان شده است.
وی افزود: پس از بررسی مفصل مفاهیم و مدلهای بانک زمان، به مدلی رسیدیم که میتوان با استفاده از ظرفیتهای سازمان بهزیستی و با توجه به اولویتهای تعیینشده در قانون بهویژه در حوزه سالمندان و افراد دارای معلولیت آن را اجرایی کرد چون ابزار، تخصص و شیوه ورود این گروهها به بانک زمان در دسترس سازمان بهزیستی قرار دارد.
رامشینی ادامه داد: بر همین اساس، شیوهنامه بانک زمان تدوین شد و در این فرآیند به ۴۵ مفهوم رسیدیم که باید به صورت اجرایی در اختیار تسهیلگران قرار گیرد.
وی با تشریح اجزای این مدل گفت: تنظیمگر که قطعاً دولت است چون دولت ما را مکلف کرده، خدمتدهنده، خدمتگیرنده، تطبیقدهنده و سایر اجزا همگی در یک پلتفرم ملی پیادهسازی خواهند شد.
سه شاخص برای سنجش پایداری بانک زمان
دستیار رئیس سازمان بهزیستی در بانک زمان درباره شاخصهای سنجش عملکرد این طرح گفت: با توجه به اینکه پایداری بانک زمان به گردش خدمات وابسته است، در دنیا سه شاخص برای آن سنجیده میشود.نخست تعداد افرادی که در بانک زمان ثبتنام کردهاند، دوم تعداد افراد فعال و سوم میزان گردش مبادله خدمت.
استخر حمایتی برای جلوگیری از توقف چرخه خدمات
رامشینی با اشاره به ضرورت حمایت از سالمندان و افراد دارای معلولیتی که امکان ارائه خدمت ندارند، اظهار کرد: با توجه به اینکه سالمندان و افراد دارای معلولیت باید خدمات رایگان دریافت کنند و از سوی دیگر برخی از آنها خدمت دریافت میکنند اما امکان ارائه خدمت متقابل ندارند، برای این افراد یک «استخر حمایتی» تعریف کردهایم.
وی توضیح داد: در این مدل، شبکه داوطلبان که در طرح سلام نیز وجود دارد، به کمک میآید. داوطلبان به جای سالمند یا فرد دارای معلولیتی که امکان ارائه خدمت ندارد، خدمت خود را میبخشند تا چرخه مبادله خدمت ادامه پیدا کند و بانک زمان قفل نشود.
رامشینی خاطرنشان کرد: طرح استخر حمایتی یک نوآوری است که در فرآیند طراحی مدل بانک زمان به آن رسیدهایم و میتواند به پایداری و استمرار چرخه مبادله خدمات کمک کند.
نظر شما