به گزارش خبرنگار روابط عمومی و امور بینالملل سازمان بهزیستی کشور، همایش تجلیل از فعالان سازمان بهزیستی در جنگ تحمیلی سوم امروز با تقدیر از سازمانهای مردمنهاد، رسانهها و فعالانی برگزار شد که در روزهای جنگ در کنار مردم ایستادند.
بخش مهمی از این مراسم به یاد ضحی پسند دانشآموز هشتساله شهید مدرسه شجره طیبه میناب و روایت مادر داغدار او گذشت.
سکینه نجاتی مادر ضحی در کنار مددکارش نشسته بود، مادری که قرار بود از دختر کوچکش بگوید اما هر بار نام ضحی را بر زبان میآورد، بغض راه کلماتش را میبست.
ضحی برای او فقط یک دختر هشتساله نبود بلکه آخرین یادگار پدری بود که چند سال قبل از دنیا رفته است.
مادر ضحی میگوید: پس از رفتن همسرش، ضحی برای او مانده بود و تنها دلخوشیاش در این دنیا بود دختری که دوستش داشت، برای آیندهاش آرزوها داشت و حتی روزی را تصور میکرد که لباس عروسی بر تنش ببیند.
این مادر در حالی که اشک میریخت، از دخترش چنین میگوید: برایش آرزوهای زیادی داشتم، دوست داشتم عروسش کنم، اما آمریکای جنایتکار نگذاشت.
ضحی، یکی از دانشآموزان مدرسه شجره طیبه میناب بود که در جریان حمله متجاوزانه آمریکا در ۹ اسفند ۱۴۰۴ به این مدرسه جان خود را از دست داد. مادر او از زنان سرپرست خانوار تحت پوشش سازمان بهزیستی است و امروز در کنار مددکارش به مراسمی آمده بود که قرار بود از قهرمانان و فعالان روزهای جنگ تقدیر شود. قهرمانی که برای او، چهره دختر کوچکش را داشت که دیگر به خانه بازنگشت.
روایت قهرمانان یکی از وظایف مهم پس از جنگ است
سیدجواد حسینی رئیس سازمان بهزیستی کشور در این مراسم با اشاره به صبر و استقامت مادر ضحی پسند گفت: مادری را میبینیم که عزیزترین فرزندش پرپر شده اما با شجاعت و ایستادگی روایت فرزندش را بیان میکند و نشان میدهد که پای وطن ایستاده است.
وی با بیان اینکه جنگ در طول تاریخ شکلها و ماهیتهای متفاوتی داشته است، بیان کرد: پیش از انقلاب نیز جنگهای مختلفی در تاریخ ایران رخ داده که در برخی از آنها بخشی از سرزمین از دست رفته، رژیم تغییر کرده یا قراردادهایی مانند ترکمنچای بر کشور تحمیل شده است از این رو روایت این جنگها الزاماً روایتی غرورآفرین نیست.
رئیس سازمان بهزیستی کشور جنگهای پس از انقلاب را متفاوت دانست و گفت: ایران در جنگ هشتساله، جنگ ۱۲روزه و جنگ ۴۰روزه آغازگر نبوده و آنچه انجام داده، دفاع از خود بوده است.یکی از ویژگیهای جنگهای پس از انقلاب این است که با وجود فشارها و حملات، تصرف سرزمینی رخ نداده است.
رئیس سازمان بهزیستی کشور با اشاره به معیارهایی که برای ارزیابی نتیجه جنگها مورد استفاده قرار میگیرد، بیان کرد: آمریکا و اسرائیل در هیچیک از هشت راهبردی که برای جنگهای اخیر دنبال میکردند به موفقیت نرسیدهاند و بر اساس این معیارها با شکست مواجه شدهاند.
وی گفت: در کنار وظایف متعدد دوره پس از جنگ، دو موضوع اهمیت ویژهای دارد، روایت قهرمانی، فداکاری و ایثارگری و تقدیر از قهرمانان جنگ.
از روایت اقتدار نظامی تا روایت زندگی مردم
حسینی با بیان اینکه ایران با قدرتمندترین قدرتهای نظامی و تسلیحاتی تاریخ بشریت مواجه است، گفت: روایت جنگ نباید تنها به نمایش توان نظامی محدود شود بلکه باید در کنار آن زندگی مردم، کیفیت زندگی و تلاش کسانی که در عرصههای مختلف از جامعه دفاع کردند نیز روایت شود.
وی افزود: اقتدار نیروهای مسلح در دفاع از کشور به خوبی روایت شده است اما در کنار آن باید روایتهای دیگری از جنگ نیز ثبت شود از جمله روایت حادثه میناب که در آن ۱۶۸ دانشآموز شهید شدند و بازتاب مناسبی در عرصه بینالمللی پیدا کرد.
حسینی همچنین حادثه اخیر حمله آمریکا به یک مراسم عروسی در سیریک را نمونهای از یک روایت قابل عرضه در سطح بینالمللی دانست که میتواند هم مقاومت مردم و هم ابعاد جنایت جنگی را نشان دهد.
آوار برداری روانی که دیده نمیشوند
رئیس سازمان بهزیستی کشور بخش دیگری از سخنان خود را به پیامدهای روانی جنگ اختصاص داد و گفت: در جریان جنگ علاوه بر آواربرداری از ساختمانها، نوعی آواربرداری روانی نیز در جامعه انجام شده است اما این بخش از اقدامات به اندازه کافی روایت نشده است.
وی به فعالیت همیاران سلامت روان و اجتماعی، مددکاران اجتماعی، کارکنان اورژانس اجتماعی و سامانه ۱۴۸۰ اشاره کرد و گفت: در روزهای جنگ بسیاری از نیروهای اجتماعی در کنار مردم ماندند.
به گفته حسینی، برخی مددکاران در اوج جنگ حتی دختران را به خانههای کوچک خود بردند و از آنها مراقبت کردند، اقدامی که باید در کنار دیگر روایتهای جنگ دیده و ثبت شود.
وی در عین حال متذکر شد: در روزهای جنگ مدیری نداشتیم که پست خود را ترک کند و کارکنان نیز اجازه ندادند روند خدمترسانی به مردم متوقف شود که این روایتها باید به جامعه منتقل شود
۴۵۰ هزار خدمت مشاوره در روزهای جنگ
رئیس سازمان بهزیستی کشور با اشاره به فعالیت تیم محب، همیاران سلامت روان و اجتماعی، اورژانس اجتماعی و خط ۱۴۸۰ عنوان کرد: این مجموعهها در روزهای جنگ در کنار مردم قرار داشتند و برای کاهش فشارهای روانی ناشی از بحران فعالیت کردند. در ایام جنگ حدود ۴۵۰ هزار خدمت مشاورهای ارائه شد و اورژانس اجتماعی نیز حدود ۲۷ هزار عملیات میدانی برای ارائه خدمات سلامت روان انجام داد.
وی همچنین از اجرای طرح غربالگری سلامت روان در این دوره خبر داد و گفت: این اقدامات بخشی از همان آواربرداری روانی جامعه پس از جنگ است.
مردم در روزهای جنگ کمک به بهزیستی را بیشتر کردند
حسینی در بخش دیگری از این مراسم به مشارکت مردم و خیران در روزهای جنگ اشاره کرد.
وی بیان کرد: در جریان جنگ ۴۰روزه حدود هزار و ۷۵۰ میلیارد تومان از سوی خیران و مردم به سازمان بهزیستی کمک شده است که نسبت به مدت مشابه ۴۱۰ درصد افزایش داشته است. این افزایش مشارکت بخشی از همان سرمایه اجتماعی است که در روزهای بحران خود را نشان میدهد، سرمایهای که نه در قالب تجهیزات نظامی بلکه در شکل همدلی، کمک، حضور اجتماعی و مراقبت از دیگری معنا پیدا میکند.
حسینی در پایان بر ضرورت ثبت و روایت این تجربهها تأکید کرد و گفت: باید قهرمانان را دید، از آنها تقدیر کرد و فرصتهای پس از جنگ را برای رشد جامعه و تقویت عزت ملی به کار گرفت. قدر قهرمانان را بدانیم، روایت درست انجام دهیم و از آنها تقدیر کنیم.
سیدحسن موسویچلک معاون سلامت اجتماعی سازمان بهزیستی در این مراسم با اشاره به پیامدهای گسترده جنگ و بحران گفت: جنگ آثار منفی بسیاری دارد اما در بحرانهای اخیر نیز مردم، سازمانهای مردمنهاد و گروههای مختلف اجتماعی تلاش کردند شرایط زندگی و حال مردم را بهبود دهند.
وی ادامه داد: برنامه این مراسم با تمرکز بر فعالان بخش غیردولتی برگزار شده است و در جریان جنگ اخیر، سازمان بهزیستی حدود ۱۹ شهید و ۱۸ جانباز و مجروح داشته است.
موسویچلک همچنین با اشاره به اینکه ضحی پسند دانشآموز شهید مدرسه میناب تحت پوشش سازمان بهزیستی بوده است، بر ضرورت توجه به نقش بخش غیردولتی و گروههای اجتماعی در مدیریت پیامدهای بحران تأکید کرد.
وقتی یک تماس تلفنی سالمندی را دوباره به زندگی برگرداند
پوران موسوی همیار سلامت روان و اجتماعی در این مراسم از تجربه خود در روزهای جنگ گفت، تجربهای که به گفته او نشان داد گاهی یک سرکشی ساده میتواند برای فردی که احساس فراموششدن میکند، معنای بازگشت به زندگی داشته باشد.
وی افزود: در روزهای جنگ، بهزیستی شهر تهران شماره سالمندی را در اختیار او قرار داد تا به دیدنش برود. این سالمند تنها زندگی میکرد، همسرش را از دست داده بود و فرزندی نداشت.
موسوی گفت: وقتی همراه همکارانش به خانه این سالمند رفتند، او بسیار خوشحال شد و گفت "فکر میکردم کسی فکر نمیکند من زندهام."پس از آن همیاران تصمیم گرفتند یک روز در میان برای او غذا ببرند و با سرکشی مستمر، احساس آرامش و امنیت را به او بازگردانند.
وی بیان کرد: در مناطق مختلف تهران نیز گروههای همیار سلامت روان و اجتماعی در تهیه غذا، توزیع بستههای معیشتی، سرکشی به سالمندان، برگزاری کلاسهای آموزشی آنلاین و اسکان آسیبدیدگان مشارکت کردند.
موسوی گفت: تابآوری در بحران فقط یک مفهوم تخصصی نیست گاهی تابآوری یعنی وقتی سالمندی احساس میکند فراموش شده، کسی زنگ خانهاش را بزند یا وقتی خانوادهای نگران است، کسی در کنار آن خانواده بایستد و به او آرامش و امید بدهد.
تسهیلگری که کنار دختری ماند تا پیکر برادرش از زیر آوار بیرون آمد
فرشته برزگر تسهیلگر برنامه CBR از رباطکریم، نیز از یکی دیگر از تجربههای خود در روزهای بحران گفت.
وی گفت: در نیمهشب ۱۷ فروردین به منطقهای حمله رخ داد و ساعت ۶ صبح خود را به محل رساند. صدای آواربرداری و رفتوآمد نیروهای امدادی همهجا شنیده میشد اما در گوشهای دختر جوانی نشسته بود که با کسی صحبت نمیکرد.
برزگر گفت: کنار دختر نشستم و پس از مدتی او شروع به صحبت کرد از برادرش صادق گفت که زیر آوار مانده بود و از شب گذشته منتظر بود شاید نام یا نشانی از او پیدا شود.
حدود ساعت ۱۱، پیکر برادر از زیر آوار بیرون کشیده شد. برزگر گفت: پس از انتقال پیکر، دختر او را در آغوش گرفت و گفت"ممنونم که کنارم بودی و تنهام نگذاشتی."
برزگر بیان کرد: این تجربه به او نشان داد مهمترین کار تسهیلگران در بحران بیش از هر چیز اعتمادسازی، کنار مردم بودن، شنیدن و تنها نگذاشتن آدمها است.
در جنگ سرمایه اجتماعی هم هدف قرار میگیرد
اکبر کنعانی عضو شورای عالی مدیریت بحران کشور نیز در این مراسم با اشاره به تغییر ماهیت جنگها گفت: جنگ امروز تنها جنگ نظامی نیست و ابعاد اقتصادی و شناختی نیز دارد.
وی افزود: در چنین جنگی، سلامت جسم و روان مردم و سرمایه اجتماعی جامعه میتواند هدف قرار گیرد و کسانی که در روزهای بحران دست مردم را میگیرند، نقش مهمی در حفظ این سرمایه دارند.
کنعانی با اشاره به نقش روانشناسان، مددکاران اجتماعی، خیران و نیروهای سازمان بهزیستی گفت: زمانی که ناامیدی در میان گروههای آسیبپذیر افزایش مییابد، نقش این گروهها بیش از گذشته اهمیت پیدا میکند.
وی از تلاشهای سازمان بهزیستی در روزهای جنگ قدردانی کرد و گفت: نیروهای این سازمان در واقع هم از جسم مردم و هم از امید آنها دفاع میکنند.
نظر شما