به گزارش خبرنگار روابط عمومی و امور بینالملل سازمان بهزیستی کشور، سیوهفتمین جلسه ستاد هماهنگی و پیگیری مناسبسازی کشور با تمرکز بر دسترسپذیری محیطهای آموزشی، حمایت از دانشآموزان دارای معلولیت و توسعه آموزش فراگیر امروز به میزبانی وزارت آموزش و پرورش برگزار شد.
در این نشست، مسئولان دو دستگاه تأکید کردند که مناسبسازی دیگر صرفاً به اصلاح فیزیکی ساختمانها محدود نیست و باید از مدرسه و کلاس درس تا حملونقل، تجهیزات، محتوای آموزشی و حتی فضای مجازی امتداد پیدا کند.
در این نشست نمایندگان از تشکلهای افراد دارای معلولیت جسمی، بینایی و شنوایی مطالبات و مشکلات خود را مطرح کردند. از جمله مطالب مطرح شده این موارد بود: پیوست مناسبسازی در قراردادها. ایجاد یک کلاس درس تلفیقی در هر مدرسه. لحاظ کردن زیر نویس برای ناشنوایان در تولیدات دیجیتال آموزش و پرورش. دسترس پذیر کردن سامانه سیدا و شاد برای افراد نابینا.
این نشست با حضور علیرضا کاظمی وزیر آموزش و پرورش، سیدجواد حسینی رئیس سازمان بهزیستی کشور و جمعی از معاونان و مدیران دو دستگاه برگزار شد.
در این جلسه اعلام شد که طی دو سال گذشته در دولت چهاردهم، ۶۸ مدرسه استثنایی با ۳۹۰ کلاس درس احداث شده و ۱۴۳ پروژه شامل ۸۷۶ کلاس درس نیز در حال اجراست همچنین سالانه حدود ۵۰۰ مدرسه عادی با استفاده از منابع داخلی سازمان بهزیستی مناسبسازی میشوند.
توانمندسازی رویکرد جدید بهزیستی
سیدجواد حسینی رئیس سازمان بهزیستی کشور در این نشست با اشاره به جایگاه آموزش و پرورش در سیاستهای دولت چهاردهم اظهار کرد: یکی از آرزوهای وزرای آموزش و پرورش این بوده است که آموزش و پرورش به دغدغه اصلی دولت تبدیل شود و امروز شاهد تحقق این موضوع هستیم.
وی با اشاره به برگزاری سیوهفتمین جلسه ستاد هماهنگی و پیگیری مناسبسازی کشور افزود: اگر قرار است مناسبسازی به شکل جدی و مؤثر دنبال شود باید جلسات این ستاد با حضور مسئولان دستگاههای مختلف برگزار شود. تاکنون نیز با حضور وزیر کشور، وزیر ارتباطات، سازمان شهرداریها و دهیاریها و وزارت راه و شهرسازی موضوع مناسبسازی و دسترسپذیری پیگیری شده است.
حسینی، عدالت، وفاق و محلهمحوری را سه محور مهم رویکرد دولت چهاردهم دانست و گفت: توانمندسازی در مرکز این سه محور قرار دارد و سازمان بهزیستی نیز در دولت چهاردهم تلاش کرده است از رویکرد صرفاً مستمریپردازی به سمت توانمندسازی حرکت کند.
رئیس سازمان بهزیستی کشور با اشاره به عملکرد این سازمان در حوزه اشتغال گفت: سازمان بهزیستی طی سالهای پس از انقلاب ۸۹ هزار و ۹۳۱ فرصت شغلی ایجاد کرده است در حالی که در دولت چهاردهم ۱۱۷ هزار و ۳۵۱ فرصت شغلی ایجاد شده است یعنی ۶۵ درصد بیشتر از ۴۴ سال گذشته.در هفته دولت نیز زمینه ایجاد ۶ هزار و ۶۶۸ فرصت شغلی با اعتباری بالغ بر ۳ همت فراهم شد.
چهار تفاهمنامه برای پیوند با آموزشوپرورش
حسینی با اشاره به همکاریهای مشترک سازمان بهزیستی و وزارت آموزش و پرورش گفت: در حال حاضر چهار تفاهمنامه میان دو دستگاه در حال اجراست که یکی از آنها به استفاده از فضاهای خالی مدارس برای اجرای طرح سلام اختصاص دارد و اکنون حدود ۳۰۰ مدرسه در ساعات بعدازظهر در این طرح فعال هستند.
وی ادامه داد: تفاهمنامه دیگری با سازمان آموزش و پرورش استثنایی برای اجرای طرح مرکز مدرسه در حوزه توانبخشی منعقد شده است و باید غربالگریهای بینایی، شنوایی و اوتیسم با همکاری دو دستگاه انجام شود، مهمترین نتیجه این همکاری شناسایی بهنگام و مداخله زودهنگام برای دانشآموزان دارای نیازهای ویژه است.
رئیس سازمان بهزیستی کشور، همکاری با نهضت سوادآموزی برای ارتقای سواد زنان و تفاهمنامه با دانشگاه فرهنگیان برای ایجاد شبکه داوطلبان را از دیگر محورهای همکاری برشمرد.
به گفته حسینی، ۲۴۲ هزار دانشآموز از خدمات سازمان بهزیستی استفاده میکنند و سالانه حدود ۲۰ میلیون تومان کمکهزینه تحصیلی به این دانشآموزان پرداخت میشود.
بازگرداندن کودکان بازمانده از تحصیل به مدرسه
حسینی با اشاره به برنامههای بهزیستی برای حمایت از کودکان و نوجوانان اظهار کرد: تاکنون ۳ هزار و ۱۵۵ کودک کار و خیابان در مدارس ثبتنام شدهاند و مجتمع شوق زندگی بعثت نیز سال گذشته راهاندازی شد تا با همکاری دستگاه قضایی، وضعیت کودکان کار در کوتاهترین زمان تعیین تکلیف شود.
وی افزود: پردیس توانمندسازی کودکان کار در منطقه ۱۵ تهران نیز ایجاد شده که در آن زنجیرهای از خدمات آموزشی، فناوری، سلامت، تولید و توزیع شکل گرفته است. همچنین یک اتوبوس آموزشی در مناطق پرخطر تهران حضور پیدا میکند و خدمات آموزشی را به کودکان کار ارائه میدهد.
رئیس سازمان بهزیستی کشور گفت: ۲ هزار و ۸۰۸ کودک بازمانده از تحصیل شناسایی شدهاند و هدفگذاری کردهایم تمامی این کودکان امسال به مدرسه بازگردند به ازای هر دانشآموزی که به مدرسه بازگردد، ماهانه ۲ میلیون تومان کمکهزینه پرداخت میشود و برای اجرای این برنامه امسال ۷۰ میلیارد تومان اعتبار اختصاص یافته است.
۳۱ خانه خلاقیت برای کشف استعداد دانشآموزان
حسینی با اشاره به برنامههای جدید سازمان بهزیستی برای شناسایی و پرورش استعداد کودکان و نوجوانان اظهار کرد: ایجاد باشگاههای مهارتآموزی و خانههای خلاقیت را در دستور کار داریم و هدفگذاری کردهایم ۳۱ خانه خلاقیت در استانهای کشور ایجاد شود. پیشزمینه اجرای این طرح، برگزاری بوتکمپهای مهارتی است و در نخستین دوره، جوانان منطقه ۱۵ تهران طی چهار روز آموزش دیدند و ایدههای خود را ارائه کردند.
رئیس سازمان بهزیستی کشور افزود: این مدل میتواند به بستری برای شناسایی استعدادها، تقویت خلاقیت و هدایت نوجوانان و جوانان به سمت مهارت و اشتغال تبدیل شود.
حسینی گفت: امسال ۳۰ هزار دانشآموز در طرح غربالگری، استعدادیابی و مهارتآموزی تحت پوشش قرار میگیرند و ویژگیهای شخصیتی، رغبت تحصیلی و رغبت شغلی آنها مورد بررسی قرار خواهد گرفت. از ۱۳ سالگی فرآیند هدایت تحصیلی و شناسایی استعدادها آغاز میشود و در سنین ۱۷ و ۱۸ سالگی یک مهارت عملیاتی متناسب با استعداد و علاقه دانشآموز به او آموزش داده خواهد شد.
حسینی با اشاره به اختصاص سالانه ۲۴ همت تسهیلات اشتغال به جامعه هدف بهزیستی گفت: دانشآموزانی که در این فرآیند مهارت کسب کنند در مسیر دریافت تسهیلات و ایجاد اشتغال پایدار در اولویت قرار خواهند گرفت.
طراحی الگوی یکپارچه تربیتی برای مراکز شبهخانواده
رئیس سازمان بهزیستی کشور با اشاره به فعالیت حدود ۷۰۰ مرکز شبهخانواده اظهار کرد: برای این مراکز، یک نظام یکپارچه تربیتی با استفاده از مدلهای مبتنی بر دلبستگی، درمان و هوش طراحی کردهایم تا فرآیند تربیت و توانمندسازی کودکان و نوجوانان تحت پوشش از یک الگوی منسجم و علمی پیروی کند. در همین راستا بزرگترین الگوی تربیتی دانشآموزان در یک اردوگاه تخصصی که بهزودی افتتاح میشود، به اجرا درمیآید. این اردوگاه از سوی خیر با هدف حمایت از ایتام ایجاد شده است اما با مذاکرات انجامشده، تلاش کردهایم تمام دانشآموزان تحت پوشش سازمان بهزیستی نیز امکان استفاده از ظرفیتهای آن را داشته باشند.
شکلگیری زنجیره توانمندسازی
حسینی با تأکید بر اینکه حمایت از دانشآموزان نباید به پرداخت کمکهزینه تحصیلی محدود شود، گفت: سیاست ما ایجاد زنجیرهای کامل از شناسایی استعداد، هدایت تحصیلی، مهارتآموزی، آمادهسازی شغلی و پایدارسازی اشتغال است.
وی افزود: امسال ۳۰ هزار دانشآموز در فرآیند مهارتآموزی قرار میگیرند و ۴۰ هزار دانشآموز نیز پس از کسب مهارت، خدمات آمادهسازی و پایدارسازی شغلی دریافت خواهند کرد.
رئیس سازمان بهزیستی کشور در ادامه با اشاره به دستاوردهای برنامههای غربالگری سازمان گفت: تاکنون ۶۲ میلیون غربالگری بینایی و ۱۸ میلیون غربالگری شنوایی انجام شده است. شیوع تنبلی چشم در جهان حدود ۴ درصد است، در حالی که این میزان در ایران به حدود ۱.۵ درصد رسیده و تاکنون از نابینایی ۵۵۰ هزار نفر پیشگیری شده است.
مناسبسازی فراتر از ساختمان مدرسه
حسینی با تأکید بر ضرورت نگاه جامع به مناسبسازی گفت: مناسبسازی در آموزش و پرورش باید در چند سطح دنبال شود از محیط زندگی دانشآموز و فضای مدرسه و کلاس گرفته تا تجهیزات، وسایل نقلیه، محتوای آموزشی و آموزش والدین، معلمان و مدیران مدارس.
وی با اشاره به جمعیت افراد دارای معلولیت در کشور افزود: ۱۰ میلیون و ۳۵۰ هزار نفر دارای معلولیت در کشور شناسایی شدهاند که حدود ۱۲ درصد جمعیت را تشکیل میدهند. از این تعداد، یک میلیون و ۶۹۱ هزار نفر تحت پوشش سازمان بهزیستی هستند و ۲۴۳ هزار دانشآموز نیز از خدمات سازمان استفاده میکنند.
حسینی گفت: سال گذشته ۲۰۱ میلیارد تومان برای مناسبسازی محیط زندگی افراد تحت پوشش اختصاص یافت و باید این رویکرد به محیطهای آموزشی، مسیرهای تردد و حملونقل دانشآموزان نیز گسترش یابد.
وی همچنین با اشاره به محدودیت دسترسی بخشی از افراد دارای معلولیت به خدمات توانبخشی اظهار کرد: حدود ۵۰۰ هزار فرد دارای معلولیت در مناطقی زندگی میکنند که امکان ارائه خدمات توانبخشی در مجاورت محل زندگی آنها وجود ندارد؛ بنابراین توسعه توانبخشی از راه دور و برنامه CBR را دنبال میکنیم تا این افراد نیز بتوانند از خدمات توانبخشی بهرهمند شوند.
حرکت از مدارس استثنایی به سمت مدارس فراگیر
رئیس سازمان بهزیستی کشور بر ضرورت تغییر رویکرد در توسعه فضاهای آموزشی تأکید کرد و گفت: به جای اینکه صرفاً به ساخت مدارس استثنایی جدید فکر کنیم باید به سمت توسعه مدارس فراگیر حرکت کنیم تا دانشآموزان دارای نیازهای ویژه بتوانند در کنار سایر دانشآموزان و با دریافت حمایتهای لازم از فرصت برابر آموزشی برخوردار شوند.
وی همچنین از تصویب زبان اشاره ایرانی به زودی در کمیسیون اصلی دولت خبر داد و گفت: دومین آزمون استخدامی افراد دارای معلولیت در راستای تحقق سهم سهدرصدی استخدام این افراد، آبانماه امسال برگزار میشود و ۴۶ دستگاه اجرایی در این آزمون جذب نیرو خواهند داشت.
حسینی بر ضرورت تربیت معلمان آشنا با نیازهای دانشآموزان دارای معلولیت تأکید کرد و افزود: در صدور گواهینامه صلاحیت معلمی برای دانشجومعلمان باید آشنایی با دانشآموزان دارای نیازهای ویژه مورد توجه قرار گیرد. همچنین مناسبسازی و دسترسپذیری سامانه شاد نیز باید بهطور جدی دنبال شود.
تأکید دبیرخانه مناسبسازی بر دسترسپذیری مدارس و سامانهها
غلامرضا رضاییفر رئیس دبیرخانه ستاد هماهنگی و پیگیری مناسبسازی کشور نیز در این نشست با تأکید بر ضرورت توسعه دسترسپذیری در محیطهای آموزشی اظهار کرد: سایتها و سامانههای آموزش و پرورش باید با صفحهخوانهای مورد استفاده افراد نابینا سازگار باشند و موضوعاتی مانند زیرنویس، متن جایگزین تصاویر و دسترسپذیری سامانه شاد مورد توجه قرار گیرد.
وی با اشاره به نتایج ارزیابی مناسبسازی ساختمانهای آموزش و پرورش گفت: در سال ۱۳۹۲ میزان دسترسپذیری ادارات کل آموزش و پرورش استانها ۴۶ درصد بود که در سال ۱۴۰۳ به ۵۱ درصد افزایش یافته است.این در حالی است که میانگین کشوری دسترسپذیری ساختمانها ۵۶ درصد است.
رضاییفر افزود: سالانه حدود ۲۴ هزار ساختمان مورد ارزیابی قرار میگیرد و در ادامه این مسیر باید ساختمانهای اداری و مدارسی که افراد دارای معلولیت در آنها حضور دارند، در اولویت مناسبسازی قرار گیرند.
وی، حملونقل دانشآموزان، ایمنی هنگام سوار و پیاده شدن، آموزش رانندگان، مناسبسازی معابر و مسیرهای منتهی به مدارس بهویژه مدارس استثنایی را از دیگر اولویتهای این حوزه برشمرد.
رئیس دبیرخانه ستاد مناسبسازی همچنین بر ضرورت گنجاندن مفاهیم مناسبسازی و دسترسپذیری در محتوای آموزشی و کتابهای درسی از دوره پیشدبستانی تا دبیرستان تأکید کرد و گفت: برای این منظور باید کمیتهای مشترک تشکیل شود تا در تدوین محتوای آموزشی به آموزش و پرورش کمک کند.
وی همچنین توجه به دسترسپذیری و ایمنی مدارس در شرایط بحران را ضروری دانست و افزود: وزارت راه و شهرسازی، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و شهرداریها طی یک سال گذشته جلسات مختلفی برای اجرایی شدن مصوبات مناسبسازی برگزار کردهاند و ایجاد کمیته مشترک با آموزش و پرورش میتواند به ارائه راهکارهای مشترک برای اجرای این مصوبات کمک کند.
کاظمی: ۹۹ درصد ساختمانهای اداری آموزش و پرورش مدرسه بودهاند
علیرضا کاظمی وزیر آموزش و پرورش نیز در این نشست با اشاره به گستردگی ساختار این وزارتخانه اظهار کرد: آموزش و پرورش دستگاهی عریض و طویل است و هیچ دستگاه دیگری ۷۵۰ منطقه آموزشی ندارد.
وی فرسودگی ساختمانهای اداری آموزش و پرورش را یکی از مشکلات این دستگاه عنوان کرد و گفت: در بسیاری از نقاط، ساختمانهای موجود اساساً برای کاربری اداری ساخته نشدهاند و در ۹۹ درصد موارد، مدارس به ساختمانهای اداری تبدیل شدهاند.
وزیر آموزش و پرورش با اشاره به ضرورت توجه به وضعیت فضاهای آموزشی و اداری، بر تداوم همکاری میان دستگاههای مسئول برای ارتقای دسترسپذیری و مناسبسازی تأکید کرد.
تدوین «نظام جامع مناسبسازی و دسترسیپذیری»
کاظمی تدوین یک «نظام جامع مناسبسازی و دسترسیپذیری» را یکی از پیشنهادهای مهم خود در این نشست عنوان کرد و گفت: لازم است کمیتهای تخصصی تشکیل شود تا استانداردهای مناسبسازی در حوزههای مختلف از جمله فضاهای آموزشی، تجهیزات، محتوای آموزشی، فضای مجازی و دسترسیپذیری دیجیتال برای همه گروههای دارای نیازهای ویژه تدوین شود.
وی ادامه داد: در این نظام باید سهم و وظایف هر بخش از آموزش و پرورش بهصورت دقیق مشخص شود تا همه دستگاهها و بخشهای مرتبط بدانند در قبال دانشآموزان ناشنوا، نابینا، دارای معلولیت و سایر گروههای دارای نیازهای ویژه چه مسئولیتهایی بر عهده دارند.
کاظمی همچنین بر تشکیل یک کارگروه در سطح کلان برای پیگیری اجرای مناسبسازی در آموزش و پرورش تأکید کرد و گفت: در کنار جلسات تخصصی و اجرایی، باید جلسات راهبردی نیز برگزار شود و از ظرفیت کارشناسان، تشکلهای مردمنهاد و نمایندگان جامعه افراد دارای معلولیت در این فرآیند استفاده شود.
آرزو میکنم روزی هیچ مدرسه استثنایی در کشور وجود نداشته باشد
وزیر آموزش و پرورش با تأکید بر ضرورت توسعه آموزش فراگیر و تلفیقی اظهار کرد: آرزو میکنم روزی هیچ مدرسه استثنایی در کشور وجود نداشته باشد؛ البته این موضوع به معنای حذف مدارس تخصصی برای دانشآموزانی که به خدمات ویژه نیاز دارند نیست، بلکه باید تا حد امکان آموزش فراگیر و تلفیقی توسعه یابد.
وی افزود: نباید دانشآموز دارای نیازهای ویژه برای دریافت خدمات آموزشی مجبور باشد دهها کیلومتر مسیر طی کند. توسعه آموزش فراگیر میتواند دسترسی دانشآموزان به مدرسه را افزایش دهد و زمینه جامعهپذیری و رشد اجتماعی آنان را نیز فراهم کند.
کاظمی با اشاره به وجود بیش از ۱۵ هزار دانشآموز بازمانده از تحصیل در حوزه آموزش و پرورش استثنایی، این موضوع را یکی از مسائل مهم دانست و گفت: باید با توسعه آموزش فراگیر و مناسبسازی مدارس، شرایطی فراهم شود که دانشآموزان دارای نیازهای ویژه بتوانند در نزدیکترین مدرسه محل زندگی خود از خدمات آموزشی مناسب بهرهمند شوند.
وزیر آموزش و پرورش با بیان اینکه «مناسبسازی و دسترسیپذیری زیربنای آموزش فراگیر است»، تصریح کرد: زمانی میتوان از مدرسه فراگیر سخن گفت که زیرساختهای آن برای حضور همه دانشآموزان آماده باشد. دانشآموز دارای معلولیت باید بتواند بدون مانع از کلاس درس، سرویسهای بهداشتی، آبخوری و سایر فضاهای مدرسه استفاده کند.
وی تأکید کرد: قابل قبول نیست مدرسهای که دانشآموز دارای معلولیت در آن تحصیل میکند، مناسبسازی نشده باشد و هیچ مدرسه جدیدی نیز نباید بدون رعایت استانداردهای مناسبسازی ساخته و تحویل شود.
کاظمی از مسئولان مربوط خواست نقشه راه مناسبسازی مدارس را تدوین کنند و افزود: برای مناسبسازی مدارس موجود نیز باید برنامه مشخصی داشته باشیم و در یک دوره زمانی پنجساله، با اولویتبندی مدارس، بخش قابل توجهی از مدارس کشور را مناسبسازی کنیم.
نظر شما