به گزارش خبرنگار روابط عمومی و امور بین الملل سازمان بهزیستی کشور، حوزه توانبخشی سالهاست بخش عمدهای از مأموریتهای سازمان بهزیستی را بر دوش میکشد. حوزهای که هم بیشترین سهم اعتبارات سازمان را به خود اختصاص داده و هم گستردهترین شبکه خدمات را برای افراد دارای معلولیت، سالمندان و گروههای نیازمند توانبخشی فراهم کرده است. اکنون سازمان بهزیستی در تلاش است این حوزه را از الگوی سنتی ارائه خدمات به سمت مدلی مبتنی بر توانمندسازی، خانوادهمحوری، مشارکت اجتماعی و بهرهگیری از روشهای نوین توانبخشی هدایت کند.
این رویکرد در نشست بررسی برنامههای تحولی معاونت توانبخشی سازمان بهزیستی که با حضور برخط مدیرانکل و معاونان بهزیستی استانها، رئیس سازمان بهزیستی و اعضای شورای معاونان برگزار شد، تشریح شد.
در این نشست، سیدجواد حسینی رئیس سازمان بهزیستی کشور با تأکید بر اینکه هفته بهزیستی باید به فرصتی برای اجتماعیسازی مأموریتهای سازمان تبدیل شود، گفت: هفته بهزیستی را راهکاری برای اجتماعیسازی و جامعهپذیری سازمان مدنظر داشته باشید.
وی با تشریح جایگاه راهبردی حوزه توانبخشی افزود: توانبخشی از چند جهت برای سازمان اهمیت ویژه دارد. خدمات این حوزه متعدد و متکثر است و سازمان بهزیستی در قلمرو توانبخشی از ظرفیت تخصصی بالایی برخوردار است بهگونهای که ۳۷ درصد نیروی انسانی سازمان در این حوزه فعالیت میکنند.
۶۱ درصد اعتبارات برای توانبخشی
رئیس سازمان بهزیستی ادامه داد: از مجموع چهار هزار و ۵۰۶ مؤسسه غیردولتی همکار سازمان، یک هزار و ۴۳۷ مؤسسه معادل ۳۲ درصد در حوزه توانبخشی فعالیت دارند. همچنین از مجموع ۷۹ همت بودجه سازمان، ۴۸ همت یعنی ۶۱ درصد اعتبارات به این حوزه اختصاص یافته و بخش عمده منابع سازمان صرف خدمات توانبخشی میشود.
به گفته حسینی، اکنون یک میلیون و ۶۰۰ هزار نفر از افراد دارای معلولیت از خدمات سازمان بهزیستی بهرهمند میشوند. علاوه بر این، برنامههای عمومی از جمله غربالگریها، خدمات سالمندان و پیشگیری از معلولیتها نیز در این حوزه دنبال میشود و بخش عمده مستمریهای سازمان نیز به جامعه هدف توانبخشی اختصاص دارد.
وی با اشاره به ساختار خدمات این حوزه گفت: در حوزه معلولیت، ۱۳ تیپ مرکز آموزشی و توانبخشی فعال است و ۷۸ هزار خدمتگیرنده در مراکز مراقبتی از خدمات سازمان استفاده میکنند.
هشت بسته تحول برای تغییر مسیر توانبخشی
حسینی با بیان اینکه سازمان بهزیستی ۱۳ چرخش تحولآفرین را طراحی کرده است، اظهار داشت: هشت چرخش تاکنون به بستههای اجرایی تبدیل شدهاند از جمله بسته خانوادهمحور، فرصتآفرینی و توانمندسازی، هوشمندسازی و سایر برنامههای تحولی.
وی نخستین تغییر اساسی را عبور از حمایت صرف به سمت توانمندسازی عنوان کرد و افزود: امروز ۵۰۰ مرکز حرفهآموزی، آموزشی و کارگاهی در حوزه توانبخشی فعالیت میکنند که تحققبخش این رویکرد هستند.
یکی دیگر از محورهای مورد تأکید رئیس سازمان بهزیستی، فاصله گرفتن از رویکرد مؤسسهمحور و تقویت نقش خانواده در ارائه خدمات بود.
حسینی در تشریح این سیاست گفت: توسعه مراکز روزانه، کوچکسازی مراکز، ایجاد خانههای حمایتی، راهاندازی مراکز موقت شبانهروزی اتیسم، مراکز روزانه افراد بالای ۱۴ سال دارای اتیسم و مراکز اقامت موقت افراد دارای آسیب نخاعی در همین چارچوب دنبال میشود.
وی همچنین از افزایش معنادار یارانهها و کمکهزینههای خانوادهمحور خبر داد و افزود: تعرفه ویزیت در منزل ۱۰۰ درصد و یارانه خدمات افراد دارای اتیسم و آسیب نخاعی ۹۰ درصد افزایش یافته است.
سالمندی سالم، مشارکت اجتماعی و محلهمحوری
رئیس سازمان بهزیستی تغییر نگاه از سالمندی مخاطرهآمیز به سالمندی سالم را یکی دیگر از محورهای تحول دانست و گفت: برنامه آیکوپ، برنامههای ارتقایی سالمندان، استانداردسازی ۳۱۲ مرکز سالمندی و ارائه خدمات به یک میلیون سالمند در همین مسیر دنبال میشود.
وی همچنین از تغییر رویکرد از مدیریت متمرکز به مشارکتجویی خبر داد و گفت: شبکه ارتباطی اولیا و مربیان مراکز آموزشی و توانبخشی با هدف تقویت نظارت، توانمندسازی مراکز و توسعه مشارکت شکل گرفته است.
حسینی در ادامه با اشاره به حرکت سازمان از ساختارگرایی به محلهمحوری اظهار داشت: تاکنون ۳۷۰ هزار نفر در طرح سلام ثبتنام کردهاند و بیشترین خدمات درخواستشده در این طرح مربوط به حوزه توانبخشی بوده است.
به گفته وی، برنامه توانبخشی مبتنی بر جامعه (CBR) نمونه عملی تحقق رویکرد محلهمحوری در خدمات توانبخشی است.
توانبخشی نوین؛ هنر، ورزش و فناوری در خدمت استقلال افراد دارای معلولیت
رئیس سازمان بهزیستی با تأکید بر توسعه توانبخشیهای نوین گفت: توسعه توانبخشی هنری، ورزشی، از راه دور و راهاندازی خانههای هنر در دستور کار قرار دارد و نباید هیچ مرکز آموزشی و توانبخشی فاقد اتاق هنر باشد.هیچ چیز به اندازه هنر، ورزش و توانبخشی معنوی افراد دارای معلولیت را به امید و زندگی بازنمیگرداند.
حسینی در پایان، تغییر نگاه از رویکرد پاتولوژیک و سببشناسانه به پیشگیری را از دیگر محورهای تحول برشمرد و گفت: اجرای غربالگریهایی مانند غربالگری اختلال طیف اتیسم در اولویت قرار دارد و به ازای هر یک واحد سرمایهگذاری در پیشگیری، بین پنج تا ۱۰ واحد صرفهجویی اجتماعی ایجاد میشود.
نظر شما