به گزارش روابط عمومی و امور بینالملل سازمان بهزیستی کشور، فاطمه سلطانی مددکار اجتماعی و معاون اورژانس اجتماعی بهزیستی کشور در یادداشتی به مناسبت گرامیداشت روز جهانی کودکان بیگناه قربانی جنگ و درگیریهای مسلحانه (۴ ژوئن) و بزرگداشت یاد و خاطره کودکان شهید میناب و سایر شهرهای ایران نوشت:
در این روز، ضمن گرامیداشت یاد و خاطره تمامی کودکان بیگناهی که در نقاط مختلف جهان قربانی جنگ، خشونت و درگیریهای مسلحانه شدهاند، یاد کودکان مظلوم و بیگناه شهید میناب و سایر شهرهای ایران را نیز ارج مینهیم.
کودکانی که فقدان آنان اندوهی عمیق برای خانوادهها، جوامع محلی و افکار عمومی بر جای گذاشته و ضرورت تلاش همهجانبه برای پاسداری از حقوق کودکان، تأمین امنیت آنان و پیشگیری از هرگونه خشونت و آسیب علیه این قشر آسیبپذیر را بیش از پیش یادآور میشود.
چهارم ژوئن، روز جهانی کودکان بیگناه قربانی درگیریهای مسلحانه، فرصتی برای تأمل در پیامدهای انسانی جنگها و منازعاتی است که زندگی، امنیت، سلامت و آینده میلیونها کودک را در سراسر جهان تحت تأثیر قرار داده است. این روز، یادآور مسئولیت مشترک دولتها، نهادهای بینالمللی، سازمانهای مدنی و تمامی آحاد جامعه در حمایت از کودکانی است که ناخواسته در معرض خشونت، آوارگی، فقر، محرومیت و آسیبهای جسمی، روانی و اجتماعی قرار گرفتهاند.
کودکان از آسیبپذیرترین گروههای اجتماعی در شرایط جنگ و بحران هستند. درگیریهای مسلحانه نهتنها حق حیات، امنیت، آموزش و سلامت آنان را تهدید میکند، بلکه میتواند آثار عمیقی بر رشد روانی، عاطفی و اجتماعی آنان بر جای بگذارد. بسیاری از کودکان در چنین شرایطی با تجربههای آسیبزا و دشواریهایی همچون اضطراب، ترس، احساس ناامنی، سوگ ناشی از فقدان عزیزان، مشکلات رفتاری، اختلالات خواب و سایر پیامدهای روانشناختی مواجه میشوند که در صورت عدم دریافت حمایتهای مناسب، میتواند آثار بلندمدتی بر زندگی آنان برجای گذارد.
حفاظت از کودکان در برابر آثار و پیامدهای جنگ، خشونت و هرگونه آسیب، از جمله تعهدات مورد تأکید اسناد بینالمللی و قوانین ملی است. پیماننامه حقوق کودک با تأکید بر اصول بنیادینی همچون حق حیات، بقا و رشد، عدم تبعیض، منافع عالیه کودک و حق مشارکت، دولتها و جوامع را موظف میسازد تا تمامی اقدامات لازم را برای حمایت از کودکان در شرایط بحران، مخاصمات و موقعیتهای آسیبزا به عمل آورند. همچنین در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران، قانون حمایت از اطفال و نوجوانان مصوب سال ۱۳۹۹ با تأکید بر صیانت از امنیت، سلامت، رفاه و کرامت کودکان و نوجوانان و پیشگیری از قرار گرفتن آنان در معرض آسیب و خطر، چارچوبی قانونی برای حمایت از حقوق کودکان فراهم کرده و مسئولیت دستگاههای اجرایی، نهادهای حمایتی و عموم شهروندان را در قبال حفاظت از کودکان مورد تأکید قرار داده است.
از منظر مددکاری اجتماعی، حمایت از کودکان آسیبدیده از جنگ و خشونت، بخشی از تعهد حرفهای به ارزشهای حقوق بشر، عدالت اجتماعی و حفظ کرامت انسانی است. مددکاری اجتماعی بر این باور است که هر کودک، فارغ از ملیت، قومیت، مذهب یا موقعیت جغرافیایی، از حق برخورداری از امنیت، حمایت، آموزش، سلامت و فرصتهای برابر برای رشد و شکوفایی برخوردار است. در این چارچوب، تأمین منافع عالیه کودک، دسترسی به خدمات حمایتی و روانی ـ اجتماعی، حفظ پیوندهای خانوادگی، حمایت از خانوادهها و ایجاد فرصتهای برابر برای مشارکت و رشد اجتماعی، از مهمترین اولویتهای مداخلات تخصصی به شمار میرود.
از منظر روانشناختی نیز بازگرداندن احساس امنیت، ثبات و امید به زندگی کودکان، یکی از اساسیترین نیازهای آنان در شرایط پس از بحران است. حمایت عاطفی خانواده، حضور مراقبان پاسخگو، تداوم آموزش، فراهم شدن فرصت بازی و تعاملات اجتماعی سالم و دسترسی به خدمات تخصصی سلامت روان، نقش مهمی در کاهش آثار ناشی از تجربههای آسیبزا و کمک به بازسازی سلامت روان کودکان ایفا میکند. شواهد علمی نشان میدهد که مداخلات روانی ـ اجتماعی بهموقع و مبتنی بر نیازهای کودک، میتواند از تشدید آسیبهای روانی جلوگیری کرده و زمینه بهبود و بازگشت به زندگی عادی را فراهم آورد.
در کنار توجه به رنجها و آسیبهای تحمیلشده بر کودکان، ضروری است ظرفیتها و توانمندیهای آنان نیز مورد توجه قرار گیرد. رویکردهای نوین مددکاری اجتماعی و روانشناسی بر تقویت تابآوری فردی، خانوادگی و اجتماعی تأکید دارند. بسیاری از کودکان، در صورت برخورداری از حمایتهای مناسب، قادرند بر پیامدهای بحران غلبه کرده، مسیر رشد خود را ادامه دهند و با اتکا به توانمندیهای فردی و حمایتهای محیطی، آیندهای امیدبخش برای خود رقم بزنند.
اورژانس اجتماعی نیز با تکیه بر مأموریت تخصصی خود در مداخله در بحرانها و حمایت از افراد و گروههای در معرض آسیب، بر اهمیت شناسایی بهموقع نیازهای کودکان، حمایت از خانوادهها، ارائه خدمات روانی ـ اجتماعی تخصصی و تقویت شبکههای حمایتی تأکید دارد. بهرهگیری از ظرفیتهای بینبخشی ومشارکت نهادهای دولتی، غیردولتی و مردمی میتواند نقش مؤثری در پیشگیری از آسیبهای پایدار و حمایت از کودکان در شرایط بحرانی ایفا کند.
در این روز، ضمن ابراز همدردی با تمامی کودکان قربانی درگیریهای مسلحانه در سراسر جهان و گرامیداشت یاد کودکان شهید میناب و سایر شهرهای ایران، بر ضرورت تقویت فرهنگ صلح، گفتوگو و حمایت از حقوق کودکان تأکید میکنیم. همچنین از دولتها، سازمانهای بینالمللی، نهادهای مدنی، متخصصان حوزههای اجتماعی و سلامت روان و تمامی کنشگران اجتماعی میخواهیم با همکاری و مسئولیتپذیری بیشتر، در مسیر پیشگیری از خشونت، حمایت از کودکان آسیبدیده و تضمین آیندهای امن، سالم و شایسته برای آنان گام بردارند.
امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند جهانی هستیم که در آن صدای کودکان شنیده شود، حقوق آنان محترم شمرده شود و هیچ کودکی قربانی جنگ، خشونت و ناامنی نباشد. امید است با همبستگی جهانی، تعهد به ارزشهای انسانی و اجرای مؤثر قوانین و اسناد حمایتی مرتبط با حقوق کودک، شاهد جهانی باشیم که همه کودکان بتوانند در محیطی امن، حمایتگر و سرشار از فرصتهای برابر برای رشد، یادگیری، سلامت و بالندگی زندگی کنند.
نظر شما