"سلام" نظریه‌ای عملیاتی برای آرامش در بحران

دبیر علمی طرح سلام در یادداشتی با تاکید بر نقش محله‌محوری در مدیریت بحران نوشت: تجربه اجرای این طرح نشان داد که محله نخستین سنگر تاب‌آوری در زمان بحران است.

به گزارش روابط عمومی و امور بین‌الملل سازمان بهزیستی کشور، مهرداد احترامی دبیر علمی طرح سلام در یادداشتی با اشاره به «طرح سلام، نظریه‌ای عملیاتی برای آرامش در التهاب» نوشت: چند سطر پایین‌تر، گزارشی از یک تلاش هوشمندانه را ملاحظه می‌کنید که در آن شبکه مدیریتی و کارشناسی طرح در یک پیوستار از شورای راهبری کشور، شوراهای اجرایی استان‌ها و کارگروه‌های هماهنگی بین‌دستگاهی ضمن پیوند با تسهیلگران و ساکنان محله نشان دادند چگونه مردم‌سالاری می‌تواند از طریق مشارکت در منابع و دارایی‌ها به نیازهای فوری و حیاتی، پاسخ‌های فوری و درخور بدهد.

 پذیرش عنوان داوطلب برای هر فرد نشانه‌ای از رسش روان‌شناختی ـ اجتماعی است که در آن احساس بهروزی شخص در بهزیستی دیگران تبلور می‌یابد.

در طی سال گذشته ضمن هم‌فکری با افراد مجرب و برجسته حوزه سلامت و رفاه اجتماعی طرحی برای حرکت در مسیر حکمرانی محلی تهیه شد و با پذیرش قواعد نوآوری و مشارکت مبتنی بر محیط زندگی، سامان یافت.

در پویشی که در بهمن سال گذشته صورت گرفت شبکه‌ای با بیش از ۲۷۵۰ کانون و حدود ۳۶۰ هزار داوطلب تشکیل شد که تمام بخش‌های ستادی، استانی و عملیاتی سازمان در آن مشارکت داشتند؛ شبکه‌ای که به سرعت در بحران پیش‌آمده کارایی خود را نشان داد.

در شرایط دشوار جنگ تلاش شبانه‌روزی مدیران کل و دبیران اجرایی استان‌ها، بدون عدول از ارزش‌های طرح یعنی مشارکت، مردم‌سالاری، اقتدار محلی، همیاری و مهرورزی، شایسته تقدیر و سپاسگزاری عمیق است. آنچه گزارش می‌شود توسط دبیران طرح در استان‌ها تهیه گردیده و در شورای راهبری جمع‌بندی و تحلیل شده است. این گزارش، تصویری مقطعی و محدود از یک کوشش مستمر و فراگیر در شرایط پرالتهاب و ناآرام است برای آن‌که مردم در بالاترین سطح آرامش ممکن باشند.

امید اجتماعی خود یک مؤلفه مهم امنیت ملی به شمار می‌رود. تجربه اجرای طرح سلام ثابت کرد که محله نخستین و مهم‌ترین سنگر تاب‌آوری در زمان بحران است. اگر مردم در متن تصمیم و اجرا قرار گیرند، می‌توان بحران را نه‌تنها مدیریت کرد بلکه آن را به فرصتی برای تقویت سرمایه اجتماعی، افزایش اعتماد عمومی و بازسازی پیوندهای اجتماعی تبدیل کرد.

ظرفیت مردم در مسیر مشارکت محله‌محور

همچنین آرزو ذکایی‌فر دبیر اجرایی طرح سلام نیز با اشاره به اجرای این طرح در شرایط بحران اظهار کرد: تجربه اجرای «سلام» نشان داد که اگر ظرفیت‌های مردمی در کنار شبکه‌های تخصصی و محلی به‌درستی سازماندهی شوند، می‌توان در کوتاه‌ترین زمان به نیازهای فوری خانواده‌ها پاسخ داد و بخشی از فشارهای روانی و معیشتی ناشی از بحران را کاهش داد.

وی افزود: آنچه در میدان عمل به‌دست آمد، فراتر از یک برنامه حمایتی مقطعی بود؛ «سلام» به یک سازوکار عملیاتی برای کاهش اضطراب، تقویت اعتماد اجتماعی، افزایش همبستگی محلی و ایجاد پاسخ سریع و هدفمند به نیازهای محلات تبدیل شد. به گفته او، حضور مؤثر خیرین، داوطلبان، تسهیلگران اجتماعی و ارکان محلات نشان داد که مشارکت مردمی می‌تواند به‌عنوان پشتوانه‌ای مهم در مدیریت بحران عمل کند.

ذکایی با تشریح اقدامات انجام‌شده در قالب این طرح ادامه داد: در بخش معیشتی، بسته‌های غذایی و اقلام ضروری با مشارکت نیکوکاران و نیک اندیشان و همراهی ارکان محلات میان خانوارهای کم‌برخوردار و دارای مشکلات اقتصادی توزیع شد. این اقلام متناسب با نیاز خانوارها و با رویکردی کرامت‌محور در اختیار مشمولان قرار گرفت تا ضمن تأمین بخشی از نیازهای فوری، شأن و حرمت انسانی آنان نیز حفظ شود.

وی اضافه کرد: در بخش توانبخشی نیز کمک‌وسایل مورد نیاز برای افراد دارای معلولیت با همراهی افراد نیکوکار، مراکز بهزیستی، شوراهای محله و داوطلبان تأمین و توزیع شد. همچنین خدمات پرستاری، مراقبت در منزل، غربالگری سلامت و پیگیری وضعیت جسمی سالمندان و آسیب‌دیدگان در برخی محلات ارائه شد تا از تشدید آسیب‌ها جلوگیری و دسترسی گروه‌های هدف به خدمات ضروری تسهیل شود.

دبیر اجرایی طرح «سلام» همچنین با اشاره به اهمیت مداخلات آموزشی و روانی ـ اجتماعی در این طرح گفت: آموزش تاب‌آوری، مهارت‌های مقابله با استرس و اضطراب، کمک‌های اولیه، مهارت‌های زندگی و آرام‌سازی روانی برای گروه‌های مختلف، به‌ویژه کودکان، نوجوانان، خانواده‌ها، بانوان و داوطلبان اجرا شد. در کنار این برنامه‌ها، روانشناسان، مددکاران اجتماعی و نیروهای آموزش‌دیده نیز با حضور میدانی و ارائه حمایت‌های تخصصی، نقش مهمی در کاهش آثار روانی بحران ایفا کردند.

وی تصریح کرد: یکی از نقاط قوت اجرای طرح «سلام»، بسیج داوطلبان و شبکه‌سازی محلی بود به‌گونه‌ای که شبکه‌ای گسترده از نیروهای داوطلب در حوزه‌های سلامت، مشاوره، مددکاری، آموزش و پشتیبانی شکل گرفت و با تقسیم کار تخصصی، هماهنگی سریع و ارتباط مستمر میان تسهیلگران، رؤسای شهرستان‌ها و ارکان محلات امکان ارائه خدمات منسجم و مؤثر فراهم شد. این تجربه نشان داد که پاسخ مؤثر به بحران در گرو مشارکت چندلایه، مردمی و منسجم است.

کد خبر 175300

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
7 + 9 =