به گزارش روابط عمومی ادارهکل بهزیستی استان همدان، سمانه صنایعی، صاحب امتیاز مرکز روزانه اوتیسم «روزنه»، در جریان بازدید اصحاب رسانه از این مرکز، با ارائه توضیحاتی درباره ماهیت اختلال طیف اوتیسم و روند اجرای برنامههای ملی غربالگری، اظهار کرد: اوتیسم یک اختلال عصبرشدی است که بر اساس معیارهای تشخیصی جدید در دو حوزه اصلی «نقص در ارتباط و تعامل اجتماعی» و «الگوهای محدود و تکراری رفتار و علایق» تعریف میشود.
وی افزود: در سالهای گذشته دستهبندیهایی مانند اوتیسم کلاسیک، آسپرگر و اختلالات نافذ رشد بهصورت مجزا مطرح بود، اما در نسخههای جدید راهنماهای تشخیصی، تمامی این موارد تحت عنوان «اختلال طیف اوتیسم» و در سطوح مختلف شدت تعریف شدهاند تا فرآیند شناسایی و مداخله دقیقتر انجام شود.
صنایعی با اشاره به برخی نشانههای رایج این اختلال تصریح کرد: مشکلات در تعامل اجتماعی، چالش در درک مفاهیم انتزاعی، الگوهای رفتاری تکراری و برخی مسائل حسی از جمله ویژگیهایی است که ممکن است در کودکان دارای اختلال طیف اوتیسم مشاهده شود. البته نداشتن گفتار بهتنهایی معیار تشخیص این اختلال نیست و میتواند ناشی از تأخیر رشدی باشد.
آغاز اجرای پایلوت غربالگری در دهه ۹۰
صاحب امتیاز مرکز روزانه «روزنه» با اشاره به اجرای طرح پایلوت غربالگری اوتیسم در سالهای ۱۳۹۰ و ۱۳۹۱ گفت: در آن مقطع پنج استان شامل همدان، کرمان، خوزستان، مشهد و قم بهعنوان استانهای پایلوت انتخاب شدند. هدف از اجرای این طرح، طراحی و استقرار یک نظام غربالگری فراگیر برای کودکان دو تا شش سال بود.
وی توضیح داد: در این برنامه، نیروهای تخصصی پس از گذراندن دورههای آموزشی و آزمونهای ارزیابی انتخاب شدند و غربالگری اولیه با استفاده از چکلیستهای استاندارد انجام گرفت. در صورت مشاهده علائم مشکوک، خانوادهها برای ارزیابیهای تکمیلی و استفاده از ابزارهای تخصصیتر معرفی میشدند.
به گفته صنایعی، دادههای حاصل از اجرای طرح بهصورت علمی تحلیل شد و نتایج آن مبنای توسعه برنامههای غربالگری و مداخلات تخصصی در سطح کشور قرار گرفت. همزمان با اجرای این طرح، آموزشهای عمومی برای افزایش آگاهی خانوادهها و همچنین برنامههای مداخلهای مرکزمحور و خانوادهمحور نیز دنبال شد.
افزایش مراکز تخصصی و گسترش خدمات حمایتی
وی با اشاره به وضعیت خدمات در ابتدای دهه ۹۰ خاطرنشان کرد: در آن زمان تعداد مراکز تخصصی اوتیسم در کشور بسیار محدود بود و برخی خانوادهها برای دریافت خدمات ناچار به مراجعه به تهران بودند. اما پس از اجرای طرح غربالگری و شناسایی کودکان، سازمان بهزیستی روند صدور مجوز و راهاندازی مراکز تخصصی را تسریع کرد.
صنایعی افزود: تعداد مراکز تخصصی اوتیسم که در ابتدای مسیر حدود ۱۵ مرکز بود، اکنون به بیش از ۱۰۰ مرکز در سراسر کشور رسیده است. این مراکز خدماتی از جمله آموزشهای تخصصی، کاردرمانی و گفتاردرمانی ارائه میدهند و خانوادهها نیز از کمکهزینههای آموزشی برخوردار میشوند.
وی همچنین به طراحی بستههای «مداخلات خانوادهمحور» اشاره کرد و گفت: برای خانوادههایی که در شهرستانها امکان دسترسی مستمر به مراکز استان را ندارند، بستههای آموزشی و خدمات مکمل از جمله ویزیت و مراقبت در منزل پیشبینی شده است تا روند توانبخشی کودکان بهصورت مستمر ادامه یابد.
صنایعی در پایان تأکید کرد: اجرای نظام غربالگری، توسعه مراکز تخصصی و طراحی برنامههای خانوادهمحور، گامهای مؤثری در ارتقای خدمات به افراد دارای اختلال طیف اوتیسم بوده و استمرار این روند میتواند زمینه بهبود کیفیت زندگی این افراد و خانوادههای آنان را بیش از پیش فراهم کند.
نظر شما