گزارش| قصه محله حصیر آباد از نگاه یک تسهیلگر

در فعالیت‌های محله‌محور یک تسهیلگر بیش از آنکه مجری برنامه‌های اداری باشد حلقه اتصالی میان مردم و ظرفیت‌های اجتماعی است.

به گزارش خبرنگار روابط عمومی و امور بین الملل سازمان بهزیستی کشور، در فعالیت‌های محله‌ای تسهیلگر فقط مجری یک برنامه نیست بلکه حلقه ارتباط است میان مردم، ظرفیت‌های محله و برنامه‌های اجتماعی.کسی که باید محله را بشناسد با مردم ارتباط بگیرد و اعتماد آنها را به دست آورد. تجربه لیلی بهزادنیا تسهیلگر سازمان بهزیستی در محله حصیرآباد اهواز نمونه‌ای از این مسیر است که نزدیک به یک دهه از آغاز آن می‌گذرد.

بهزادنیا از سال ۱۳۹۴ فعالیت خود را به عنوان تسهیلگر در تیم‌های اجتماع‌محور آغاز کرد. نخستین تجربه‌ او از محلات کم‌برخوردار و حاشیه‌ شهر اهواز شکل گرفت محله‌هایی که در کنار مشکلات اقتصادی با آسیب‌های اجتماعی مختلف از جمله اعتیاد مواجه هستند یکی از این محلات حصیرآباد است محله‌ای قدیمی که سال‌هاست به محل فعالیت او تبدیل شده است.

حالا چند سال بعد همان محله بار دیگر محل فعالیت او در طرح سلام شده است. این بار مرکز مثبت زندگی محله به عنوان پایگاه طرح انتخاب شده و قرار است بخشی از ظرفیت‌های اجتماعی محله از همین نقطه شناسایی و فعال شود.

بهزادنیا وقتی از شروع کار در طرح سلام می‌گوید: از نقشه اجتماعی محله شروع می‌کند و اینکه ابتدا تلاش کردند محله را دقیق‌تر بشناسند و با معتمدان و افراد اثرگذار آن نشست داشته باشند بعد به سراغ مسجد و دیگر پایگاه‌های اجتماعی محله رفتند و با گروه‌های مختلف مردم از جمله زنان گفت‌وگو کردند.

برای او این مرحله اهمیت زیادی داشت چرا که سال‌ها فعالیت در حصیرآباد باعث شده بود بسیاری از مردم او را از قبل بشناسند. همین شناخت کار را برای شروع فعالیت‌های جدید آسان‌تر کرده بود.

بهزادنیا معتقد است در کار اجتماع‌محور، اینکه مردم یک تسهیلگر را بپذیرند و به او اعتماد کنند، اهمیت زیادی دارد، وقتی مردم محله تو را می‌شناسند و باور دارند که برای کمک به خود آنها آمده‌ای زمینه برای مشارکت بیشتر فراهم می‌شود.

در ادامه گروهی از زنان محله که همراهی بیشتری داشتند، شناسایی شدند و بخشی از برنامه‌ها با کمک همین زنان پیش رفت. یکی از این برنامه‌ها، همیار مادر و کودک بود که برای مادران باردار اجرا شد. یکی از معتمدان محله که در شبکه بهداشت فعالیت دارد و به کارهای اجتماعی علاقه‌مند است نیز در اجرای این برنامه همراه شد و با همکاری شبکه بهداشت، دوره‌های آموزشی برگزار شد.

در کنار آن، برنامه پازک برای زنانی که همسر معتاد دارند دنبال شد زنانی که ابتدا از طریق ظرفیت‌های خود محله شناسایی شدند و سپس برای توانمندسازی و پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی تحت حمایت قرار گرفتند. نوجوانان در معرض خطر نیز یکی دیگر از گروه‌های هدف این فعالیت‌ها هستند.

مرکز مثبت زندگی هم به مرور برای اهالی فقط یک مرکز خدماتی نماند. به گفته بهزادنیا حالا زنان، نوجوانان و سالمندان محله آن را به عنوان جایی برای دورهمی و گفت‌وگو می‌شناسند. دوره‌های فرزندپروری و مهارت‌های زندگی با استقبال زنان روبه‌رو شده و نوجوانان نیز در کارگاه‌های مانا شرکت می‌کنند کارگاه‌هایی که در آنها مشارکت اجتماعی، کار گروهی و مسئولیت‌پذیری تمرین می‌شود.

در این کارگاه‌ها تلاش براین است که نوجوانان فقط مخاطب برنامه نباشند به آنها مسئولیت داده می‌شود، درباره مسائل محله با هم حرف می‌زنند و برای اجرای پروژه‌های گروهی ایده می‌دهند همین مسئولیت‌پذیری به گفته این تسهیلگر یکی از بخش‌هایی است که نوجوانان از آن استقبال می‌کنند.

بهزادنیا معتقد است که اثر فعالیت‌های محله‌ای را نمی‌توان همیشه بلافاصله دید. ممکن است یک دوره برگزار شود یا یک گروه شکل بگیرد اما نتیجه آن چند ماه بعد خودش را نشان دهد. برای همین استمرار فعالیت و ارتباط با مردم اهمیت زیادی دارد اینکه کاری فقط برای امروز انجام نشود بلکه به تدریج زمینه همکاری و مشارکت بیشتر مردم محله را فراهم کند.

حالا در آستانه سال تحصیلی جدید بخشی از همین ارتباط‌ها به کمک‌های محلی هم رسیده است. خیران محله برای حمایت از کودکانی که به دلیل اعتیاد والدین یا شرایط اقتصادی خانواده نیازمند کمک هستند، دست به کار شده‌اند و برای گروه همیاران مادر و کودک نیز وسایل ورزشی با همراهی اداره ورزش و جوانان تهیه شده تا اعضای این گروه بتوانند فعالیت ورزشی داشته باشند.

تجربه خانم بهزادنیا در محله حصیرآباد نشان می‌دهد که فعالیت محله‌محور از شناخت مردم شروع می‌شود و با مشارکت آنها ادامه پیدا می‌کند.مسیری که شاید نتیجه‌اش در کوتاه‌مدت دیده نشود اما اگر ارتباط با محله استمرار داشته باشد، می‌تواند به تدریج گروه‌هایی را شکل دهد که خودشان برای مسائل محله دست به کار شوند و مهم‌ترین دارایی یک تسهیلگر نه یک عنوان اداری و نه حتی برنامه‌ای که با خود به محله می‌آورد، بلکه اعتمادی است که طی سال‌ها میان او و مردم شکل گرفته است.

کد مطلب 211795

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
5 + 0 =