آغاز طراحی و اجرای پایلوت «سَما»؛ گامی نو برای ارتقای سلامت اجتماعی و امنیت روانی مادر و کودک

در راستای تقویت رویکردهای پیشگیرانه، خانواده‌محور و اجتماع‌محور در حوزه سلامت اجتماعی، طرح «سَما؛ سلامت اجتماعی و امنیت روانی مادر و کودک» با هدف طراحی و آزمون یک الگوی یکپارچه برای حمایت از مادر و کودک در دوره حساس بارداری و سال‌های نخست زندگی کودک، در شش استان کشور به صورت پایلوت اجرا می‌شود.

به گزارش روابط‌عمومی واموربین‌الملل سازمان بهزیستی کشور؛عبدالرضا اسدی معاون پیشگیری از آسیبهای اجتماعی مرکز فوریت های اجتماعی، پیشگیری از آسیب های اجتماعی و بارتوانی اعتیاد سازمان بهزیستی کشور گفت:این طرح با این نگاه شکل گرفته است که حمایت از خانواده نباید صرفاً از زمان بروز مشکل آغاز شود؛ بلکه می‌توان از دوران بارداری، با شناسایی زودهنگام نیازها و عوامل خطر، تقویت مهارت‌های والدگری، حمایت روانی و اجتماعی از مادر و خانواده و ایجاد مسیر مشخص ارجاع و پیگیری، زمینه رشد سالم‌تر کودک و خانواده را فراهم کرد.
وی افزود:سَما یک دوره آموزشی یا صرفاً یک برنامه غربالگری نیست؛ بلکه تلاش می‌کند زنجیره‌ای از خدمات پیشگیرانه و حمایتی را در کنار یکدیگر قرار دهد.در این مدل، خانواده پس از ورود به برنامه بر اساس نیازها و سطح خطر، در مسیر مناسب قرار می‌گیرد و از مجموعه‌ای از خدمات شامل آموزش، حمایت روانی ـ اجتماعی، شناسایی زودهنگام مشکلات، مشاوره، ارجاع به خدمات تخصصی و پیگیری برخوردار می‌شود.

اسدی گفت:یکی از ویژگی‌های اصلی طرح سَما، توجه همزمان به سلامت مادر، سلامت کودک و کیفیت رابطه والد ـ کودک است؛ به گونه‌ای که مادر و کودک به عنوان دو جزء جداگانه دیده نمی‌شوند، بلکه خانواده به عنوان یک واحد اصلی مداخله و حمایت مورد توجه قرار می‌گیرد.
وی افزود:این طرح با بهره‌گیری از رویکردهای علمی در حوزه سلامت روان دوران بارداری و پس از زایمان، رشد و تکامل کودکان، مراقبت پاسخگو، حمایت از والدگری و پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی طراحی شده است. سازمان جهانی بهداشت نیز بر ضرورت ادغام سلامت روان دوران بارداری و پس از زایمان با خدمات سلامت مادر و کودک و همچنین تقویت مداخلات حمایت از والدگری تأکید کرده است.
از شناسایی خطر تا پیگیری خانواده

معاون پیشکیری از آسیب های اجتماعی گفت:در مدل پیشنهادی سَما، مسیر حمایت از خانواده از ارتقای سلامت و پیشگیری آغاز می‌شود و در صورت شناسایی نیاز، به شناسایی زودهنگام، سطح‌بندی، مداخله، ارجاع و پیگیری ادامه پیدا می‌کند.بر این اساس، خانواده‌ها متناسب با شرایط و نیازهای خود در سطوح مختلف حمایتی قرار می‌گیرند؛از حمایت‌های عمومی و آموزش‌های پایه برای خانواده‌های کم‌خطر تا مداخلات تخصصی و ارجاع برای خانواده‌هایی که نیاز بیشتری دارند.

وی افزود:این رویکرد کمک می‌کند منابع تخصصی به شکل هدفمندتری در اختیار خانواده‌هایی قرار گیرد که نیازمند حمایت بیشتر هستند و در عین حال، پیشگیری و ارتقای سلامت برای همه خانواده‌ها مورد توجه قرار گیرد.
پایلوت شش‌استانی؛ آزمون یک مدل پیش از توسعه ملی
اسدی گفت:اجرای آزمایشی طرح سَما در شش استان، با هدف بررسی امکان‌پذیری مدل، شناسایی چالش‌های اجرایی، ارزیابی فرایند ارائه خدمات و دریافت بازخورد از خانواده‌ها و مجریان انجام خواهد شد.

وی افزود:در این مرحله، علاوه بر اجرای خدمات پیش‌بینی‌شده، شاخص‌های مشخصی برای پایش و ارزیابی طرح در نظر گرفته می‌شود تا پیش از هرگونه توسعه گسترده، نقاط قوت، محدودیت‌ها و الزامات اجرایی آن شناسایی شود.به این ترتیب، سَما قرار نیست صرفاً یک برنامه موقت باشد؛ بلکه پایلوت شش‌استانی آن فرصتی برای آزمون، اصلاح و استانداردسازی یک مدل قابل توسعه در سطح ملی خواهد بود.
سَما؛ سرمایه‌گذاری برای آغاز سالم زندگی
اسدی با اشاره به اینکه دوران بارداری و سال‌های نخست زندگی کودک از حساس‌ترین دوره‌های شکل‌گیری سلامت، رشد و توانمندی‌های آینده انسان است،گفت: از این منظر، حمایت از مادر و خانواده در این دوره، صرفاً ارائه یک خدمت رفاهی یا درمانی نیست؛ بلکه بخشی از سرمایه‌گذاری اجتماعی برای شکل‌گیری نسل سالم و توانمند به شمار می‌رود.

وی افزود:طرح سَما با همین رویکرد تلاش می‌کند میان سیاست‌های سلامت اجتماعی، پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی، حمایت از خانواده، سلامت روان، والدگری و رشد سالم کودک پیوندی عملیاتی ایجاد کند.

وی تاکید کرد:این طرح همچنین می‌تواند به عنوان یکی از زیرساخت‌های اجتماعی و روانی پشتیبان سیاست‌های خانواده و جوانی جمعیت مورد توجه قرار گیرد؛ بدون آنکه مدعی ایجاد رابطه مستقیم و قطعی میان اجرای طرح و افزایش فرزندآوری باشد.

اسدی افزود:سَما می‌خواهد یک پیام روشن را به خانواده منتقل کند: حمایت از خانواده نباید بعد از ایجاد بحران آغاز شود؛ حمایت باید از زمانی آغاز شود که یک زندگی در حال شکل‌گیری است.

گفتنی است اجرای پایلوت شش‌استانی سَما می‌تواند گامی برای حرکت از خدمات پراکنده به سمت یک نظام منسجم، پیشگیرانه و خانواده‌محور برای حمایت از مادر و کودک باشد؛ الگویی که پس از ارزیابی و اصلاح، قابلیت بررسی برای توسعه را دارد.

کد مطلب 205379

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
2 + 7 =