به گزارش خبرنگار روابط عمومی و امور بین الملل سازمان بهزیستی کشور، ایران در حال عبور از یک تغییر مهم جمعیتی است در حقیقت کاهش نرخ باروری در کنار افزایش امید به زندگی، ساختار سنی کشور را بهتدریج به سمت سالمندی سوق داده است. بر اساس برآوردهای سازمان ملل در سال ۲۰۲۳ حدود ۱۲ درصد جمعیت ایران ۶۰ سال و بیشتر داشتهاند و پیشبینی میشود این سهم تا سال ۲۰۵۰ به حدود یکسوم جمعیت برسد.
این تغییر جمعیتی نیاز به مجموعهای از خدمات مراقبتی، توانبخشی، مسکن و حمایتهای خانوادگی و اجتماعی برای سالمندان دارد که نمیتوان آنها را صرفاً به مراقبتهای درمانی محدود کرد. در چنین شرایطی توسعه خدمات در منزل، گسترش مراکز توانبخشی و مراقبتی بیش از گذشته اهمیت پیدا میکند.
بررسی آمار عملکرد دولت چهاردهم از افزایش ظرفیت برخی خدمات سالمندی حکایت دارد بهطوری که در این دوره خدمات توانبخشی در منزل، مراکز توانبخشی و مراقبتی، خانههای حمایتی و مجتمعهای مسکونی سالمندان با رشد همراه شدهاند.
بررسی آمار عملکرد دولت چهاردهم از توسعه قابل توجه ظرفیتهای خدمترسانی به سالمندان حکایت دارد بهطوری که تعداد خانههای حمایتی سالمندان ۱۷۶ درصد، خدمات توانبخشی در منزل ۱۱۹ درصد و مراکز توانبخشی و مراقبتی سالمندان بیش از ۱۰۶ درصد افزایش یافته است.
یکی از مهمترین تغییرات در حوزه خدمات سالمندی، افزایش ارائه خدمات توانبخشی در منزل است که امکان دریافت خدمات را برای سالمندانی که به هر دلیل امکان مراجعه مستمر به مراکز را ندارند، فراهم میکند.
بر اساس آمار ارائهشده تعداد سالمندانی که از خدمات توانبخشی در منزل بهرهمند میشوند، از ۹۹۸ نفر پیش از آغاز دولت چهاردهم به ۴ هزار و ۵۵۶ نفر رسیده است که رشد ۱۱۹.۴۵ درصدی را نشان میدهد این روند در مسیر سیاست خانواده محوری سازمان بهزیستی و ارائه خدمات حمایتی و توانبخشی در محیط زندگی سالمندان است.
توسعه مراکز توانبخشی و مراقبتی سالمندان
در کنار توسعه خدمات در منزل، ظرفیت مراکز توانبخشی و مراقبتی سالمندان نیز افزایش یافته است و تعداد مراکز توانبخشی و مراقبتی سالمندان از ۱۴ هزار و ۹۱۵ مورد در ابتدای دولت چهاردهم به ۳۰ هزار و ۱۷۸ مورد رسیده که رشد ۱۰۶.۲۳ درصدی را نشان میدهد.
یکی از بالاترین نرخهای رشد در میان خدمات ارائهشده به سالمندان مربوط به خانههای حمایتی است بر اساس آمار اعلامشده، تعداد خانههای حمایتی سالمندان از ۲۸۵ مورد به ۷۸۷ مورد افزایش یافته و با رشد ۱۷۶.۱۴ درصدی مواجه شده است. افزایش ظرفیت خانههای حمایتی بخشی از توسعه الگوهای حمایتی برای سالمندان است که در کنار خدمات توانبخشی و مراقبتی به ایجاد محیطهای حمایتی برای سالمندان نیازمند کمک میکنند.
رشد ۸۰ درصدی مجتمعهای مسکونی سالمندان
در حوزه مسکن سالمندان نیز روند افزایشی ثبت شده است. تعداد مجتمعهای مسکونی سالمندان از ۱۳۵ مجتمع در وضعیت پیشین به ۲۴۳ مجتمع رسیده که رشد ۸۰ درصدی داشته است. مسکن مناسب برای سالمندان باید متناسب با شرایط جسمی، نیازهای مراقبتی و امکان دسترسی آنان به خدمات اجتماعی و توانبخشی طراحی شود.
مجموع این آمارها نشان میدهد توسعه خدمات سالمندی در دولت چهاردهم در چند مسیر همزمان دنبال شده است از افزایش ظرفیت مراکز توانبخشی و مراقبتی گرفته تا توسعه خانههای حمایتی، مجتمعهای مسکونی و خدمات توانبخشی در منزل.
در این میان، رشد خدمات در منزل اهمیت بسیاری دارد چون ارائه خدمات در محیط زندگی سالمند میتواند ضمن کاهش نیاز به جابهجایی، امکان تداوم ارتباط سالمند با خانواده و محیط اجتماعی خود را تقویت کند.