به گزارش خبرنگار روابط عمومی و امور بین الملل سازمان بهزیستی کشور، نشست بررسی طرح سلام محله با حضور سیدجواد حسینی رئیس سازمان بهزیستی کشور، اسماعیل للهگانی مدیرعامل بانک رفاه کارگران، سیدمحسن دلبری سرپرست فدراسیون آماتوری ورزش کارگری و نمایندگان دستگاههای مرتبط به میزبانی سازمان بهزیستی کشور برگزار شد و در این نشست سلام محله نه فقط بهعنوان یک طرح خدماتی بلکه بهعنوان الگویی برای تغییر شیوه مواجهه با مسائل اجتماعی و حرکت به سمت حکمرانی محلهمحور مورد بررسی قرار گرفت.
حسینی در این نشست، نخستین گام طرح را ورود نظاممند به محله عنوان کرد و گفت: شناخت ظرفیتهای موجود، شناسایی داراییهای محله و شکلگیری سازمان اجتماعی محله نقطه آغاز این مسیر است.
به گفته رئیس سازمان بهزیستی کشور در گام دوم، کانونهای سلام محله در نقاطی انتخاب شدهاند که از دسترسی مناسب و فضای کافی برای اجرای فعالیتهای اجتماعی برخوردارند و در همین چارچوب از ظرفیت مراکز مثبت زندگی، مساجد، مدارس، مراکز توانبخشی، فرهنگسراها، پارکها، سراهای محله و سایر نقاط دارای جاذبه برای مردم استفاده شده است.
بر اساس این برنامه، ۲ هزار و ۷۵۰ کانون محلهمحور در سراسر کشور شناسایی شده که از این تعداد، هزار و ۷۰۶ کانون در مراکز مثبت زندگی، ۴۹۳ کانون در مساجد، ۲۳۲ کانون در مدارس، ۱۱۸ کانون در مراکز توانبخشی و ۷۱ کانون در فرهنگسراها و سایر مراکز مستقر هستند.
اما انتخاب مکان پایان کار نیست و مرحله بعد، انتخاب افرادی است که بتوانند این کانونها را به نقطه اتصال مردم و خدمات اجتماعی تبدیل کنند.
۲۷۵۰ تسهیلگر برای مدیریت کانونهای سلام محله
حسینی با اشاره به گام سوم طرح گفت: مدیران و تسهیلگران محلی سلام محله از میان نیروهای دارای تجربه فعالیت محلهمحور انتخاب شدهاند و پس از طی دورههای آموزشی، ۲ هزار و ۷۵۰ نفر برای مدیریت کانونهای طرح انتخاب شدهاند.در واقع قرار است تسهیلگر محله صرفاً مجری یک برنامه نباشد بلکه با ورود به محله داوطلبان علاقهمند را شناسایی و آموزش دهد و با کمک آنها، ظرفیتهای اجتماعی محله را فعال کند.
۳۷۰ هزار داوطلب سرمایه اجتماعی سلام محله
گام چهارم طرح به پویش سلام محله اختصاص دارد. پویشی که به گفته حسینی تاکنون ۳۷۰ هزار نفر در آن اعلام داوطلبی کرده و در سامانه مربوط ثبتنام کردهاند. این داوطلبان در ۱۱ محور برای همکاری اعلام آمادگی کردهاند که بیشترین میزان مشارکت با ۱۰۸ هزار و ۲۵۷ نفر به حوزه خدمات عمومی اختصاص داشته و پس از آن، حوزههای فرهنگی و رسانهای قرار گرفتهاند.
اما مسئله مهم در این مرحله، چگونگی ساماندهی این سرمایه اجتماعی است.
حسینی تشکلها و گروههای اجتماعمحور موجود در سازمان بهزیستی را یکی از مهمترین بسترهای ساماندهی داوطلبان دانست یعنی گروههایی مانند توانبخشی مبتنی بر جامعه (CBR)، برنامههای مانا و خاتم و همیاران سلامت روان و اجتماعی که پیش از این نیز در محلات فعالیت داشتهاند.برآیند این ظرفیتها طراحی ۲۸ فعالیت اجتماعمحور در محلات است.برای نمونه برنامه خاتم با محوریت خودمراقبتی زنان و دختران در ۷۷۴ کانون فعال است و برنامه CBR نیز با هدف توانمندسازی افراد دارای معلولیت و بازگشت آنان به جامعه در ۷۴۲ کانون فعالیت میکند. در این بخش ۷ هزار داوطلب مشارکت دارند و حدود ۶۰۰ هزار فرد دارای معلولیت تحت پوشش فعالیتهای آن قرار گرفتهاند.
منطق سلام محله بر این اساس است که خدمات اجتماعی منتظر مراجعه مردم به مراکز نماند بلکه نماینده و تسهیلگر به محله برود، افراد و ظرفیتهای موجود را شناسایی کند و با کمک داوطلبان دامنه خدمات را به سراسر محله گسترش دهد.در همین راستا، انجمنها و گروههای تخصصی نیز به طرح پیوستهاند. یکی از نمونهها، ظرفیتهای حوزه اپتومتری است که در قالب سلام محله تاکنون ۵۰ هزار خدمت رایگان و ۱۸ هزار عینک رایگان ارائه کرده است.
خانه خلاق از استعداد تا اثر اجتماعی
بخش دیگری از طرح سلام محله به شناسایی استعدادها و تقویت خلاقیت و نوآوری اختصاص دارد.بهزیستی در حال طراحی شبکه خلاقیت و نوآوری است و در مرحله نخست در ۳۱ استان با راهاندازی ۳۱ خانه خلاق و نوآوری و ۳۱ باشگاه توانمندسازی، کارآفرینی و مهارتآموزی توسعه خواهد یافت و در مرحله دوم به سطح محلات میرسد. بر این اساس پیشبینی شده ۲۷۵۰ خانه خلاق و نوآوری در کانونهای سلام محله در سراسر کشور شکل گیرد.
این خانهها صرفاً برای کودکان و نوجوانان تحت پوشش بهزیستی طراحی نشدهاند و قرار است به بستری برای شناسایی و حمایت از استعدادهای افراد ۱۸ تا ۲۵ ساله محله تبدیل شوند و چشمانداز آن، ایجاد شبکه ملی خلاقیت، توانمندسازی و نوآوری از استعداد تا مهارت، از ایده تا کارآفرینی و از نوآوری تا اثر اجتماعی است.
بانک دارایی محله گام بعدی سلام محله
حسینی در ادامه، شکلگیری بانک دارایی محله را یکی دیگر از گامهای مهم طرح دانست که قرار است ظرفیتهای انسانی، اجتماعی، اقتصادی و خدماتی هر محله را شناسایی و قابل استفاده کند.در ادامه نیز اجرای طرحهای مختلف در سه سطح دنبال خواهد شد. بخشی از برنامهها توسط سازمان بهزیستی، بخشی توسط وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و مجموعههای وابسته به آن و بخشی نیز با مشارکت سایر دستگاهها و نهادهای محلی اجرا میشود. در حوزه بهزیستی، ۲۸ فعالیت اجتماعمحور طراحی شده و برنامههایی همچون مانا، CBR و پاتوقهای سالمندی میتوانند در محلات توسعه یابند.
در وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی نیز پیشنهادهایی از سوی معاونتهای مختلف ارائه شده است از ایجاد تعاونیهای محلهمحور و تقویت مشاغل خرد و خانگی گرفته تا برنامههای حوزه سالمندان، ورزش محلات، غربالگری سلامت، مهارتآموزی و خدمات رفاهی.
حساب امید محله پیوند سرمایههای خرد با توانمندسازی
اسماعیل للهگانی مدیرعامل بانک رفاه کارگران نیز در این نشست از ظرفیت حساب امید محله برای تقویت فعالیتهای محلهمحور سخن گفت.
وی با اشاره به تجربه ایجاد صندوقهای قرضالحسنه محلهای اظهار کرد: در سال ۱۳۹۳ حدود ۲ هزار و ۷۰۰ صندوق قرضالحسنه محلهای در بانک قرضالحسنه مهر ایران ایجاد شد اما این طرح پس از تغییر مسئولیت وی ادامه پیدا نکرد. اکنون در بانک رفاه، طرح حساب امید برای سازمانها طراحی شده و میتوان ظرفیت صندوقهای قرضالحسنه خانوادگی، مساجد و هیئتهای مذهبی را نیز ساماندهی کرد تا منابع قرضالحسنه در اختیار افراد نیازمند، از جمله افراد دارای معلولیت، قرار گیرد.
به گفته وی، هر میزان منابعی که مردم در این حسابها قرار دهند امکان اختصاص تسهیلات متناسب با آن نیز وجود خواهد داشت.
از حساب امید تا داشبورد هوشمند محله
در ادامه نشست بر ضرورت ایجاد یک سامانه متمرکز برای رصد عملکرد کانونهای سلام محله تأکید شد، سامانهای که بتواند علاوه بر ثبت فعالیتها، کانونها را بر اساس عملکرد رتبهبندی کند.
حسینی نیز داشبورد مدیریتی را یک ضرورت دانست و بر طراحی داشبوردی حتی مبتنی بر هوش مصنوعی تأکید کرد تا تمام فعالیتهای طرح بهصورت مستمر قابل رصد و ارزیابی باشد. حساب امید محله ابتدا در ۱۰ منطقه بهصورت تدریجی اجرا و سپس توسعه یابد که میتواند به رویکرد محلهمحوری جان تازهای ببخشد.
سیدمحسن دلبری سرپرست فدراسیون آماتوری ورزش کارگری نیز در این نشست از آغاز طرح نبض محله از هفته دولت خبر داد و گفت: ۵۰۰ ایستگاه ورزش عمومی و محلهای برای اجرای این طرح پیشبینی شده است.
به گفته دلبری، در مرحله نخست ورزش همگانی محور برنامه است و مربیان ورزشی نیز برای اجرای فعالیتها تأمین خواهند شد و در ادامه گروههایی همچون خردسالان، سالمندان و افراد دارای معلولیت در برنامهها هدفگذاری میشوند.
حسینی نیز پیشنهاد کرد مجموعههای ورزشی کارگری بهعنوان پایگاههای طرح سلام محله مورد استفاده قرار گیرند.
سالمندان محلهای برای عبور از تنهایی
یکی دیگر از محورهای مورد توجه در این نشست، مسئله سالمندی و ضرورت ایجاد فضاهای اجتماعی برای سالمندان بود. بر اساس این طرح تاکنون ۲۵۰ کانون مهر و گفتوگو در محلات شکل گرفته است که میتوانند به بستری برای ارتباط اجتماعی سالمندان و کاهش تنهایی آنان تبدیل شوند.در همین زمینه، ظرفیت خانههای امید صندوق بازنشستگی کشوری نیز مورد توجه قرار گرفت. این صندوق در ۲۶ استان، ۵۹ مرکز اجتماعی با عنوان خانه امید دارد که میتوان از ظرفیت آنها در اجرای برنامههای محلهمحور استفاده کرد.
حسینی در پایان با تأکید بر ضرورت شناسایی همه ظرفیتهای در اختیار سازمان بهزیستی و دعوت از بخشهای مختلف برای پیوستن به طرح سلام محله، ابراز امیدواری کرد: این طرح بتواند به تغییر پارادایم در حکمرانی دولت و حرکت به سمت حکمرانی اجتماعی و محلهمحور کمک کند.
نظر شما