به گزارش روابط عمومی و امور بینالملل سازمان بهزیستی کشور، تفرشی در همایش بینالمللی مددکاری اجتماعی که در شهر دوشنبه تاجیکستان در حال برگزاری است با تأکید بر اینکه معلولیت امروز تنها یک موضوع پزشکی نیست، اظهار کرد: معلولیت به یکی از مهمترین موضوعات توسعه و عدالت اجتماعی تبدیل شده است. بر اساس برآورد سازمان جهانی بهداشت حدود ۱۶ درصد جمعیت جهان معادل بیش از یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون نفر، با نوعی معلولیت زندگی میکنند.
وی افزود: پاسخگویی به نیازهای افراد دارای معلولیت تنها با اتکا به مراکز تخصصی امکانپذیر نیست و باید از ظرفیت خانواده، جامعه، نهادهای مردمی و سایر بخشهای توسعهای برای ارتقای کیفیت زندگی این افراد استفاده شود.
رئیس گروه دفتر توانبخشی مبتنی بر جامعه سازمان بهزیستی کشور با اشاره به روند شکلگیری برنامه توانبخشی مبتنی بر جامعه (CBR) گفت: این برنامه در سال ۱۹۷۸ از سوی سازمان جهانی بهداشت بهعنوان راهکاری برای افزایش دسترسی افراد دارای معلولیت به خدمات توانبخشی معرفی شد اما بهتدریج به یک راهبرد جامع توسعه اجتماعی تبدیل شد که هدف آن توانمندسازی افراد دارای معلولیت، افزایش مشارکت اجتماعی و تحقق توسعه فراگیر است.
وی ادامه داد: اجرای برنامه CBR در ایران از سال ۱۳۷۲ آغاز شد، از سال ۱۳۸۰ به تمامی استانهای کشور گسترش یافت، در سال ۱۳۸۷ اجرای آن به سازمانهای مردمنهاد و تشکلهای افراد دارای معلولیت واگذار شد و از سال ۱۳۹۷ نیز مناطق شهری کمبرخوردار و سکونتگاههای حاشیهای را تحت پوشش قرار داد. امروز این برنامه در هر ۳۱ استان کشور اجرا میشود و یکی از موفقترین تجربههای نظام توانبخشی کشور به شمار میرود.
تفرشی با بیان اینکه هدف اصلی این برنامه، تحقق توسعه فراگیر برای افراد دارای معلولیت است، تصریح کرد: برنامه توانبخشی مبتنی بر جامعه بر اساس راهنمای سازمان جهانی بهداشت و با تکیه بر پنج مؤلفه سلامت، آموزش، معیشت، مشارکت اجتماعی و توانمندسازی اجرا میشود تا افراد دارای معلولیت همانند سایر شهروندان بتوانند در ابعاد مختلف زندگی اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی مشارکت مؤثر داشته باشند.
وی همکاری بینبخشی را یکی از مهمترین ویژگیهای این برنامه دانست و گفت: سازمان بهزیستی بهتنهایی مجری برنامه نیست، بلکه دستگاههای اجرایی، دهیاریها، شهرداریها، مراکز بهداشتی و درمانی، سازمانهای مردمنهاد، خیرین، خانوادهها و خود افراد دارای معلولیت در اجرای آن نقشآفرینی میکنند.
رئیس گروه دفتر توانبخشی مبتنی بر جامعه سازمان بهزیستی کشور با تشریح اقدامات این برنامه در حوزه سلامت اظهار کرد: تسهیل دسترسی افراد دارای معلولیت به خدمات پزشکی و توانبخشی، تأمین وسایل کمکتوانبخشی، آموزش سلامت، توانمندسازی خانوادهها برای ارائه مراقبتهای اولیه در منزل و آموزش آمادگی در شرایط بحران از مهمترین فعالیتهای این بخش است.
وی افزود: در حوزه آموزش نیز کاهش موانع حضور کودکان دارای معلولیت در مدارس، توسعه دسترسی به آموزشهای رسمی و مهارتی و آموزش مهارتهای زندگی در گروههای سنی مختلف دنبال میشود.
تفرشی ادامه داد: در حوزه معیشت نیز شناسایی فرصتهای شغلی، آموزشهای فنی و حرفهای، حمایت از خوداشتغالی، ایجاد صندوقهای خرد محلی و تسهیل دسترسی به منابع مالی با هدف افزایش استقلال اقتصادی افراد دارای معلولیت در دستور کار قرار دارد.
وی همچنین حمایت از حضور فعال افراد دارای معلولیت در فعالیتهای فرهنگی، هنری، ورزشی و اجتماعی، تسهیل تشکیل خانواده، پیگیری حقوق قانونی آنان، تشکیل گروههای خودیار، آموزش حقوق افراد دارای معلولیت، حمایت از سازمانهای مردمنهاد، مناسبسازی محیط و آگاهسازی عمومی را از دیگر محورهای مهم برنامه برشمرد.
رئیس گروه دفتر توانبخشی مبتنی بر جامعه سازمان بهزیستی کشور با اشاره به گستردگی شبکه اجرایی این برنامه گفت: برنامه از سطح ملی تا روستاها و محلهها دارای ساختاری منسجم است و با همکاری مراکز غیردولتی، تسهیلگران، داوطلبان و مشارکت فعال مردم اجرا میشود. همچنین وزارت کشور، وزارت بهداشت و سایر دستگاههای مرتبط در اجرای آن همکاری دارند که این امر موجب شده خدمات به دورافتادهترین مناطق کشور نیز برسد.
تفرشی در ادامه با اشاره به چالشهای پیش روی برنامه گفت: محدودیت منابع مالی، کمبود نیروی انسانی متخصص، نیاز به توسعه سامانههای ثبت اطلاعات، آموزش مستمر مجریان و تقویت همکاری بینبخشی از مهمترین چالشهای موجود است، اما پشتوانه قانونی برنامه، تجربه بیش از سه دهه اجرا، مشارکت مردمی و همکاری سازمانهای مردمنهاد، ظرفیت مناسبی برای رفع این چالشها فراهم کرده است.
وی با تشریح برنامههای آینده این طرح خاطرنشان کرد: یکپارچهسازی خدمات، هماهنگی بیشتر با برنامههای سلامت و رفاه اجتماعی، بهرهگیری از فناوریهای نوین، هوش مصنوعی و سامانههای هوشمند برای ارائه خدمات و توسعه برنامه در مناطق شهری کمبرخوردار، سه محور اصلی برنامههای آینده توانبخشی مبتنی بر جامعه خواهد بود.
یکپارچهسازی خدمات مشاوره تلفنی کیفیت خدمات سلامت روان را ارتقا میدهد
همچنین زهرا همتی کارشناس ارشد دفتر خدمات روانشناختی و مشاوره سازمان بهزیستی کشور در این همایش با ارائه مقالهای با عنوان یکپارچه سازی خدمات مشاوره تلفنی در نظام سلامت روان با اشاره به نقش مهم خط صدای مشاور ۱۴۸۰ در ارائه خدمات سلامت روان، اظهار کرد: این سامانه سالانه به شمار زیادی از تماسهای مرتبط با مسائل فردی، خانوادگی، اجتماعی و روانشناختی پاسخ میدهد، اما پراکندگی زیرساختهای اطلاعاتی و نبود پرونده الکترونیک یکپارچه، از مهمترین چالشهای پیش روی این خدمات است.
وی افزود: استقرار یک سامانه یکپارچه شامل پرونده الکترونیک واحد، مدیریت هوشمند تماس و ارجاع، داشبوردهای مدیریتی و بانک ملی دادههای سلامت روان، ضمن کاهش دوبارهکاری و هزینههای عملیاتی، امکان پایش برخط عملکرد، ارتقای کیفیت خدمات، تداوم مراقبت و برنامهریزی مبتنی بر شواهد را فراهم میکند.
همتی با بیان اینکه پرونده الکترونیک تنها ابزاری برای ثبت اطلاعات نیست، تصریح کرد: این زیرساخت میتواند به هسته اصلی مدیریت خدمات سلامت روان تبدیل شود و با تجمیع دادهها، سیاستگذاری، تخصیص بهینه منابع و مداخلات هدفمند را تسهیل کند.
کارشناس ارشد دفتر خدمات روانشناختی و مشاوره سازمان بهزیستی تأکید کرد: تجربه خط صدای مشاور ۱۴۸۰ میتواند بهعنوان الگویی بومی برای توسعه خدمات سلامت روان و ارتقای حکمرانی دادهمحور در کشور مورد استفاده قرار گیرد.
نظر شما