به گزارش روابط عمومی و امور بین الملل سازمان بهزیستی کشور، نشست علمی «محله و نقش آن در سلامت اجتماعی» امروز با مدیریت سید حسن موسویچلک معاون سلامت اجتماعی سازمان بهزیستی کشور و با حضور حبیب جباری استاد دانشگاه و اصغر مهاجری جامعهشناس و استاد دانشگاه برگزار شد.
در این نشست، حبیب جباری استاد دانشگاه با تأکید بر نقش محلهمحوری در مدیریت آسیبهای اجتماعی اظهار کرد: محلهمحوری باید به تولید قدرت اجتماعی و توانمندسازی مردم منجر شود نه اینکه صرفاً به کانون خدمترسانی دستگاههای دولتی و عمومی تبدیل شود. به گفته وی، در رویکرد محلهمحوری یکپارچه، مهمترین ذینفع مردم محله هستند و بخشهای دولتی، عمومی و خصوصی باید در مسیر نقشآفرینی مردم و بارور شدن داراییهای محلی حرکت کنند.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه محله کوچکترین واحد زنده و اثرگذار بر سلامت اجتماعی است، افزود: محیط زندگی افراد نقش تعیینکنندهای در سلامت اجتماعی دارد و نمیتوان آن را نادیده گرفت.
تقویت سرمایه اجتماعی با بازگشت به محله
جباری همچنین به افول سرمایه اجتماعی در نتیجه تغییر سبک زندگی شهری، گسترش اجارهنشینی در شهرهایی مانند تهران، توسعه فضای مجازی و الگوهای نوین شهرسازی اشاره کرد و گفت: برای تقویت سرمایه اجتماعی ناگزیر از بازگشت به محله هستیم. بهزیستی آینده در کوچهها و محلات تعریف میشود و باید به سمت سازمانهایی حرکت کنیم که اقتدار آنها در همراهی و مشارکت مردم شکل میگیرد.
وی سلامت اجتماعی محلهمحور را موضوعی حاشیهای ندانست و تصریح کرد: این رویکرد پاسخی اجتنابناپذیر به گسست اجتماعی، فشارهای اقتصادی و شکست مدلهای متمرکز است و باید به سمت زندهکردن محلهها حرکت کنیم. در نگاه سلامت اجتماعی محلهمحور، هدف ایجاد «سلولهای اجتماعی» در محلههاست.
جباری با اشاره به این تصور رایج که محلات همواره از سرمایه اجتماعی قوی برخوردارند، گفت: این تصور همیشه درست نیست و تنوعات قومی و اجتماعی میتواند این انتظار را کمرنگ کند. با این حال، اعتماد متقابل و تمایل به اقدام مشترک میان ساکنان محله میتواند به کاهش نرخ جرم و آسیبهای اجتماعی منجر شود.
وی برای محله سه کارکرد اصلی برشمرد: کارکرد صیانتی و نظارتهای غیررسمی، کارکرد حمایتی و خودیاری، و کارکرد هویتی برای پیشگیری از بیهنجاریهای اجتماعی.
این استاد دانشگاه در پایان تأکید کرد: موفقیت سازمان بهزیستی به پیوندهایی بستگی دارد که در محلات ایجاد میکند. بهزیستی آینده یک تسهیلگر اجتماعی است که قدرت را به صاحبان اصلی آن یعنی مردم محله بازمیگرداند و باید بخشی از پویایی محله باشد. محلهمحوری بهمعنای تغییر سازوکار قدرت از مرکز به محیط و گذار از تصدیگری به تولیگری است. رویکردهای جهانی بازگشت به محله و بازسازی محله را مورد تاکید دارد و اگر سرمایه اجتماعی را ساختاری نگاه نکنیم و فقر و گسست در محلات داشته باشیم مانند تهران اجرای محله محوری کاری دشوار است.
نظر شما