به گزارش روابطعمومی و اموربینالملل سازمان بهزیستی کشور؛ سلمان حسینی رئیس مرکز فوریت های اجتماعی سازمان بهزیستی کشور گفت:دوره های نوجوانی از دوران های مهم زندگی هر فرد است. مشکلات رفتاری از دوره کودکی آغاز می شود و در ایام نوجوانی به اوج خود میرسد. طبق آمار، در ایران نوجوانان درصد قابل توجهی از جمعیت را به خود اختصاص میدهند. با توجه به ساختار جمعیت ایران بخش قابل توجهی از آن را نوجوانان تشکیل می دهند، نا آماده بودن نوجوانان از نظر ابزارهای مورد نیاز برای برخورد با مسائل یا ویژگی های دوره نوجوانی در بسیاری از موارد آنها را به سوی رفتارها و کارهای خطرناک و پر دردسر می کشاند، مفهوم رفتار پرخطر به عنوان رفتاری تعریف میشود که می تواند بهزیستی، سلامتی و مسیر زندگی را به خطر بیندازد و دارای نتایج منفی و پیامدهای مضر باشد بنابراین مساله سلامت روانی و اجتماعی، توانمندسازی و بهزیستی نوجوانان از اولویت های اساسی دست اندکاران برنامه های نوجوانان محسوب می شود.
رئیس مرکز فوریت اجتماعی سازمان بهزیستی کشور افزود: معاونت پیشگیری از آسیب های اجتماعی این مرکز از سال ۱۳۹۷ تا بحال اقدام به طراحی و برنامه ریزی و اجرای برنامه مشارکت اجتماعی نوجوانان(مانا) را مبتنی بر رویکرد محله محوری آغاز نموده است. در این برنامه از طریق فراخوان توسط شبکه سازمان های مردم نهاد محلی، نوجوانان محله ها اقدام به ثبت نام در گروههای مشارکتی نوجوانان می نمایند که منجر به قادر سازی و توانمندسازی آنها در حیطه های مهارت های فردی، اجتماعی می گردد. این مهار ت ها مجموعه ای از توانایی ها هستند که سبب سازگاری نوجوانان با محیط و شکل گیری رفتارهای مثبت و مفید می گردند. این توانایی ها آنها را قادر می سازد که نقش مناسب خود را در جامعه به خوبی ایفا نموده و بدو ن اینکه به خود یا به دیگرا ن آسیب برسانند با خواسته ها، انتظارات، مسائل و مشکلات روزانه به ویژه در روابط خود با دیگران به شکل موثرتری روبرو شوند.
وی افزود:دارا بودن مهارت های اجتماعی زمینه مشارکت فعال فرد در اجتماع را فراهم نموده و باعث می شود وی در رویارویی با وضعیت های دشوار اجتماعی واقعی، واکنش های اجتماعی مؤثری از خود بروز دهند. داشتن مهارت های اجتماعی، توانایی های بالقوه فرد را به بالفعل تبدیل کرده و برای ایجاد،حفظ و سازماندهی روابط انسانی ضروری است.در دوره پساجنگ، این مهارت ها تنها در سطح فردی اهمیت ندارند، بلکه نقش مهمی در بازسازی اجتماعی و ترمیم بافت آسیب دیده جامعه ایفا می کنند. مشارکت اجتماعی معنادار کودکان و نوجوانان در فعالیتهای گروهی، حمایتی و جامعه محور، احساس تعلق، مسئولیت پذیری و امید را در آنان افزایش می دهد و از انزوا، درماندگی و بی اعتمادی اجتماعی جلوگیری میکند.
حسینی گفت:همچنین، مشارکت فعال افراد در حل مسائل اجتماعی، به تقویت سرمایه اجتماعی منجر میشود. سرمایه اجتماعی شامل اعتماد، همکاری، همبستگی و شبکه های حمایتی میان افراد جامعه است که پس از جنگ معمولاً آسیب می بیند. زمانی که کودکان و نوجوانان می آموزند به صورت گروهی همکاری کنند، مسئولیت بپذیرند، به دیگران کمک کنند و در فعالیتهای اجتماعی مشارکت داشته باشند، زمینه بازسازی اعتماد اجتماعی و انسجام جمعی فراهم می شود.از اینرو، آموزش مهارتهای اجتماعی و فراهم سازی فرصتهای مشارکت معنادار اجتماعی، نه تنها موجب ارتقای سلامت روان و تاب آوری فردی میشود، بلکه در بلندمدت به حل مشکلات گسترده تر اجتماعی، کاهش آسیب های اجتماعی و بازسازی جامعه پس از جنگ نیز کمک می کند.
پروژه های محلی یکی از مهم ترین دستاوردهای این فرایند توانمندی است که در عمل مشارکت نوجوانان را در حل و رفع مشکلات و مسائل مربوط به محله خود را به منصه ظهور می رسانند. در سال ۱۴۰۴ علیرغم همه مسائل و تهدیدهای جاری از جمله دو جنگ تحمیلی، عملکرد مانا در کشور به ۲۲۱۴۹ نفر رسیده است.
چشم انداز "خانه مانا"
خانه مشارکت اجتماعی نوجوانان ایران -مانا- با اتکا به خداوند متعال، پایبندی به اصول اخلاقی، شفافیت و پاسخگویی، در افق ۱۴۱۰ به بستری پیشرو، مشارکت محور و توانمندساز برای نوجوانان کشور تبدیل خواهد شد؛ ظرفیتی که با تأکید بر مشارکت معنادار نوجوانان، ارائه خدمات آموزشی، حمایتی، پیشگیرانه و توانمندساز، به ویژه برای نوجوانان آسیب پذیر، زمینه رشد فردی و اجتماعی آنان را فراهم می سازد و از طریق تعامل و هم افزایی با نهادهای دولتی، سازمانهای مردم نهاد، بخش خصوصی و جوامع محلی، نقش مؤثری در ارتقای کیفیت زندگی، افزایش تاب آوری و توسعه سرمایه اجتماعی نوجوانان ایفا میکند.
هدف برنامه خانه مانا
وی با اشاره هدف برنامه مانا گفت:ارتقای توانمندی ها، تاب آوری و مشارکت اجتماعی نوجوانان به منظور پیشگیری از آسیب های اجتماعی، تقویت سلامت روان و رفاه اجتماعی، و فراهم سازی زمینه نقش آفرینی مؤثر آنان به عنوان شهروندانی مسئول، توانمند و مشارکت جو در توسعه پایدارجامعه از اهداف خانه مانا هستند.
برخی اهداف اختصاصی خانه های مانا عبارتنداز:توسعه مشارکت اجتماعی و مدنی نوجوانان،توسعه شایستگی ها و مهارت های زندگی و توانمندسازی فردی،حمایت از نوجوانان در معرض آسیب و گرو ههای کم برخوردار،تقویت همکاری بین بخشی در حوزه نوجوانان و برنامه های محله محور،گسترش فضاهای ایمن و سالم برای فعالیت های فرهنگی، ورزشی و هنری
مراحل ایجاد و توسعه ”خانه مانا"
حسینی گفت:سه مرحله اصلی اجرای برنامه خانه های مانا در کشور عبارتند از استقرار، ظرفیت سازی و اجرا و ارزشیابی برنامه. افزایش دسترسی، برابری و عدالت در دریافت خدمات توانمندسازی، دربرگیرندگی اجتماعی، دسترسی آسان، ایمن، بدون تبعیض و متناسب با شرایط نوجوانان کم برخوردار و آسیب پذیر به خانه مانا فراهم باشدخانه های مانا از طریق واگذاری به بخش غیردولتی و با بهر ه گیری از ظرفیت سازمانهای مردم نهاد معتبر،مؤسسات تخصصی و سمن های فعال حوزه نوجوانان و جوانان اداره می شوند.رایگان بودن خدمات خانه مانا برای نوجوانان و خانواده های آنان به صورت شفاف و آشکار اطلاع رسانی می شود تا هیچ نوجوانی به دلیل مشکلات اقتصادی از دریافت خدمات محروم نماند.
وی افزود:همچنین هماهنگی و تعامل مؤثر با خانواده ها، مدارس، مراکز خدمات اجتماعی، نهادهای محلی و سایر سازمانهای مرتبط به منظور تسهیل حمایت، ارجاع و مشارکت اجتماعی نوجوانان برقرار می شود و برنامه ها و خدمات خانه مانا متناسب با زیست بوم محلی، ویژگیهای فرهنگی، اجتماعی و نیازهای محلی هر منطقه طراحی واجرا می شود.
اجرای مرحله پیشگام خانه های مانا در ۸ استان کشور
رئیس مرکز فوریت های اجتماعی سازمان بهزیستی در پایان خاطر نشان کرد:پس از ارزیابی و امکان سنجی از استان ها، استان هایی که دارای ظرفیت در بخش سازمان غیر دولتی فعال و قوی، فضای فیزیکی مناسب برای اجرای برنامه، علاقمندی و داوطلبی برای اجرا بودند شناسایی شدند. گفت و گوهای اولیه انجام شد و ۸ استان برای اجرای خانه مانا در این مرحله انتخاب شدند.
نظر شما